Wersja ortograficzna: Henryk Leliwa-Roycewicz

Henryk Leliwa-Roycewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Henryk Leliwa-Roycewicz
Leliwa
Ilustracja
Henryk Roycewicz „Leliwa“ jako rotmistrz 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich
Pułkownik Pułkownik
Data i miejsce urodzenia 30 lipca 1898
Janopol
Data i miejsce śmierci 18 czerwca 1990
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
Kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941, trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Henryk Leliwa-Roycewicz
Ilustracja
Rtm. Roycewicz na Arlekinie III, WKKW, Berlin 1936
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Polska
Igrzyska olimpijskie
srebro Berlin 1936 jeździectwo
(drużynowy WKKW)
Grób Henryka Leliwy-Roycewicza

Henryk Leliwa-Roycewicz (ur. 30 lipca 1898 w Janopolu, zm. 18 czerwca 1990 w Warszawie) – major kawalerii Wojska Polskiego, dowódca batalionu „Kiliński“ podczas powstania warszawskiego, medalista olimpijski w jeździectwie, pułkownik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 30 lipca 1898 w majątku ziemskim w Janopolu na Litwie, w rodzinie Roberta i Eugenii z Likiewiczów. Do szkoły podstawowej tzw. Realnej chodził w Poniewieżu. Następnie uczęszczał do gimnazjum i Szkoły Handlowej w Kownie.

Od października 1917 był członkiem POW[1]. Służbę wojskową rozpoczął w 1918 zgłaszając się na ochotnika do 1 pułku Ułanów Wileńskich. W 1920 ukończył warszawską Szkołę Podchorążych, a następnie kurs oficerów kawalerii w Grudziądzu[1]. 1 czerwca 1921 otrzymał stopień podporucznika[1] i został skierowany do 25 pułku Ułanów Wielkopolskich. Awansował na porucznika ze starszeństwem z dniem 1 września 1922, a na rotmistrza w 1936[1]. Ukończył kurs instruktorów jazdy i został członkiem grupy sportu konnego. Instruktor jazdy konnej w latach 1937–1939 w CWK w Grudziądzu[1].

W kampanii wrześniowej 1939 r., w stopniu rotmistrza, dowodził 2 szwadronem 25 pułku Ułanów Wielkopolskich. Został ranny podczas walk z Armią Czerwoną. Dzięki ucieczce ze szpitala w Stryju udało mu się uniknąć losu pozostałych oficerów pułku, którzy zostali zamordowani w Katyniu. W 1941 przedostał się do Warszawy, gdzie został oficerem w IV Rejonie Armii Krajowej. Od listopada 1943 do końca powstania warszawskiego[1] dowódca batalionu „Kiliński”. Największym sukcesem batalionu było zdobycie budynku PAST-y przy ul. Zielnej[1]. 8 września został ciężko ranny. 20 września 1944 z rozkazu Komendanta Sił Zbrojnych w Kraju otrzymał awans do stopnia majora, a 27 września - podpułkownika.Po upadku powstania ukrywał się u krewnych w okolicach Grójca.

Po wojnie pracował w Wojewódzkim Urzędzie Ziemskim w Warszawie na stanowisku inspektora hodowli koni[1], w październiku 1945 został mianowany naczelnikiem wydziału administracyjnego. W 1946 ukończył Wyższy Kurs Administracyjny przy Prezydium Rady Ministrów. W styczniu 1949 został aresztowany przez UB pod zarzutem nielegalnej działalności w AK i skazany przez sąd na sześć lat więzienia. W kwietniu 1954 wyszedł z więzienia, a 20 lipca 1957 został oczyszczony od ciążących na nim zarzutów[2]. Do 1960 był trenerem w warszawskim klubie jeździeckim, do 1968 rzeczoznawcą koni w „Polcargo”, do 1972 trenerem jeździeckim w Legii[1].

W 1990 został mianowany pułkownikiem Wojska Polskiego.

Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[1] (kwatera B24-3-10a)[3].

Był dwukrotnie żonaty: po raz pierwszy z Wandą Marią z Wołłowiczów Strawińską, później z Felicją z Jaranowskich (1917–1986), łączniczką w powstaniu warszawskim ps. „Luta”.

Jeździectwo[edytuj | edytuj kod]

Wielką pasją rotmistrza były konie. Na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie 1936 w drużynowym WKKW zdobył srebrny medal (w drużynie byli także: Zdzisław Kawecki i Seweryn Kulesza). W zdobyciu złotego medalu przeszkodzili gospodarze igrzysk, którzy mylnie poinformowali rotmistrza Leliwę o ominięciu przez niego wcześniejszej przeszkody i dyskwalifikacji. Polski zawodnik zawrócił, aby powtórnie „zaliczyć” przeszkodę. Dopiero gdy to zrobił, dowiedział się, że zaszła pomyłka. Strata czasu oraz dodatkowe cztery kilometry, które musiał przebiec koń (Arlekin III), nie pozwoliły na doścignięcie zwycięzców zawodów – drużyny Niemiec. W konkursie indywidualnym Leliwa zajął 15. miejsce.

Inne osiągnięcia sportowe to: 3-krotne zwycięstwo w Pucharze Narodów (1928, 1931, 1932), mistrzostwo Polski w WKKW, 6-krotne wicemistrzostwo w WKKW, ujeżdżeniu i w skokach przez przeszkody.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W dniu 29 listopada 1996 Szkoła Podstawowa nr 55 w Warszawie przyjęła imię płk. Henryka Leliwy-Roycewicza[6].

Uchwałą Rady Gminy Warszawa-Centrum w dniu 28 czerwca 2001 nadano Zespołowi Szkół Sportowych nr 1 (później nr 70) imię płk. Henryka Leliwy-Roycewicza[6][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j O kawalerii polskiej XX wieku s. 69
  2. a b Galeria - Archiwum Akt Nowych w Warszawie, www.aan.gov.pl [dostęp 2021-04-13].
  3. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  4. Moje miejsca pamięci, www.56lo.waw.pl [dostęp 2021-04-13].
  5. M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 97 „za zasługi na polu rozwoju sportu konnego w wojsku” - jako Henryk Rojcewicz.
  6. a b Z dniem 31 sierpnia 2013 na mocy uchwały nr XXXIV/826/2012 Rady m. st. Warszawy z dnia 29 marca 2012 został rozwiązany Zespół Szkół Sportowych nr 70 im. płk. Henryka Leliwy-Roycewicza w Warszawie, a Szkoła Podstawowa Sportowa nr 55 im. płk. Henryka Leliwy-Roycewicza uległa likwidacji.
  7. Ulica Siennicka 40 - Praga Południe - Warszawa, www.twoja-praga.pl [dostęp 2021-04-13] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]