Herb Chrzanowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Chrzanowa
Stary herb Chrzanowa
Stary herb Chrzanowa – wersja z nalepek reklamowych kawy z okresu międzywojennego

Herb Chrzanowa ma postać tarczy dwudzielnej, zwieńczonej koroną królewską, ozdobionej po bokach ornamentami w kształcie złotych szyszek chmielowych. Wnętrze tarczy nawiązuje do herbu Księstwa Warszawskiego i zawiera:

  • w polu prawym: herb Saksonii złożony z czarno-złotych pasów, przedzielonych zielonym wieńcem o kształcie korony;
  • w polu lewym: herb Polski w postaci Orła Białego w koronie, w czerwonym polu.

Obecny herb Chrzanowa wywodzi się z czasów Księstwa Warszawskiego, kiedy to indywidualne herby miast zastępowano herbem państwowym. Władze miasta wyjątkowo zachowały herb Księstwa Warszawskiego jako herb miejski także po likwidacji Księstwa, co wynikało z faktu, że w latach 1804-1822 Chrzanów był własnością księcia sasko-cieszyńskiego Alberta Kazimierza, syna króla Augusta III.

Herb miasta Chrzanowa jest jednocześnie herbem gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2004 roku Komisja Heraldyczna przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekła, że herb Chrzanowa jest niezgodny ze sztuką heraldyczną, argumentując w ten sposób odmowę ustanowienia insygniów Chrzanowa[1].

Odnosząc herb Chrzanowa do zasad tworzenia herbów opracowanych przez Komisję Heraldyczną[2] można zauważyć, że nie spełnia on między innymi zasad takich, jak unikanie zbędnych ozdób i skomplikowanych form oraz odcieni i cieniowań, ograniczenie używanych barw wyłącznie do sześciu (czerwonej, błękitnej, zielonej, czarnej, srebrnej lub białej i złotej lub żółtej), używanie tzw. tarczy gotyckiej (hiszpańskiej) o półokrągłym zakończeniu czy też niestykanie się godła z brzegiem tarczy.

Miasto próbowało opracować nowe symbole. Planowano nawiązać do dawnych pieczęci miejskich ze Św. Mikołajem i tarczką u jego stóp. Jednakże nie chciano się zgodzić na umieszczenie w tarczce herbu Półkozic, z powodu negatywnych skojarzeń wywoływanych przez oślą głowę. Jako rozwiązanie kompromisowe, umieszczono u stóp świętego herb Księstwa Warszawskiego. Projekt, autorstwa Włodzimierza Chorązkiego i Mariusza Palucha, został negatywnie zaopiniowany przez Komisję Heraldyczną jako przeładowany oraz wykorzystujący symbolikę państwową (Księstwo Warszawskie było formą państwowości polskiej, zaś miasto Chrzanów nią nie jest). Komisja zaleciła przyjęcie wizerunku świętego z tarczką z Półkozicem oraz syglami S, N[3][4].

Dawne herby Chrzanowa[edytuj | edytuj kod]

Przed włączeniem Chrzanowa do Księstwa Warszawskiego władze miejskie posługiwały się herbem z postacią świętego Mikołaja (patrona miejskiej parafii), umieszczoną w niebieskim polu i przyozdobioną herbem szlacheckim Półkozic, którym posługiwali się Ligęzowie (pierwsi właściciele miasta) oraz literami "S" i "N". Zachowało się również przedstawienie z nalepek reklamowych kawy z okresu międzywojennego, na którym w miejsce inicjałów znajdowały się kozie głowy (z klejnotu herbu Półkozic), zaś święty stał na zielonej murawie[5]. Oba wizerunki oparte są na zachowanych staropolskich pieczęciach miejskich. Przez krótki czas, herb Półkozic na tarczce u dołu był zastąpiony herbem Topór. Było to w okresie, kiedy miasto należało do Obecnie postać świętego Mikołaja znajduje się w herbie powiatu chrzanowskiego.

W latach 1966-1990 herb Chrzanowa podobny był do obecnie używanego, posiadał jednak nieznacznie zmienioną kolorystykę. Kolory poziomych pasów w prawym polu tarczy były zmienione na niebiesko-żółte, a pionowy wieniec miał kolor złoty.

Flaga Chrzanowa[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Flaga Chrzanowa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Por. Historyczny moment, Tygodnik Ziemi Chrzanowskiej Przełom [1]
  2. Por. Figury zaszczytne i uszczerbione. O projektowaniu herbów, Barbara Widłak, kwartalnik 2+3D, nr 4/2007
  3. Włodzimierz Chorązki: Herb, flaga, banner i pieczęć gminy Chrzanów - uzasadnienie.
  4. Uchwała Nr 152-1504/O/2009 Komisji Heraldycznej a dnia 22 maja 2009 r. w sprawie projektów herbu, flagi, banneru i pieczęci gminy Chrzanów.
  5. SYMBOLE MIASTA I POWIATU: HERB I FLAGA. [dostęp 27 lutego 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-01-22)].