Hermann Heiss

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hermann Heiss
Pseudonim Georg Frauenfelder
Data i miejsce urodzenia 29 grudnia 1897
Darmstadt
Pochodzenie niemieckie
Data i miejsce śmierci 6 grudnia 1966
Darmstadt
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna, muzyka współczesna, muzyka elektroniczna
Zawód kompozytor, pedagog, teoretyk muzyki
Powiązania Międzynarodowe Letnie Kursy Nowej Muzyki w Darmstadcie

Hermann Heiss, pseud. Georg Frauenfelder (ur. 29 grudnia 1897 w Darmstadcie, zm. 6 grudnia 1966 tamże)[1][2]niemiecki kompozytor, pedagog i teoretyk muzyki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Od 1921 studiował kompozycję u Bernharda Seklesa i fortepian u Willy’ego Rennera we Frankfurcie nad Menem. W latach 1924–1926 studiował nowatorską wówczas technikę dwunastotonową u Josefa Matthiasa Hauera w Wiedniu[1][2]. Następnie, po powrocie do Frankfurtu, ukończył studia pianistyczne u Alfreda Hoehna[3].

W latach 1928–1933 uczył muzyki w Hermann-Lietz-Schule na wyspie Spiekeroog na Morzu Północnym[1][2]. Od 1933 mieszkał w Berlinie, gdzie działał jako niezależny kompozytor; komponował i wykonywał aranżacje pieśni ludowych, dziecięcych i pariotyczno-propagandowych[2][3]. W latach 1941–1942 nauczał teorii muzyki w Heeresmusikschule we Frankfurcie[1][2][3], a w latach 1944–1945 wykładał w Musikschule der Stadt Wien[2].

Po wojnie wrócił do Darmstadt. Od 1946 był związany z Międzynarodowymi Letnimi Kursami Nowej Muzyki w Darmstadcie, gdzie regularnie prowadził zajęcia do 1962 i przyczynił się do upowszechnienia dodekafonii. Równocześnie w latach 1948–1963 wykładał kompozycję w darmstadzkiej Akademie für TonkunstInformacje powiązane z artykułem „Akademie für Tonkunst” w Wikidanych[1][2].

Od 1955 prowadził studio kompozycji elektronicznej w Instytucie Muzycznym Kranichsteina (Kranichsteiner Musikinstitut) w Darmstadcie[1][2]. W 1957 założył własne studio Studio Kompozycji Elektronicznej Hermann Heiß przy Akademie für Tonkunst. Było to jedno z pierwszych prywatnych studiów elektronicznych w Niemczech[4]. Stworzył tam wiele elektronicznych kompozycji, również na zamówienie teatrów, filmów, radia i telewizji[2][5]. Opracował także specjalny sprzęt do tworzenia dźwięków i technicznej poprawy procesu ich powstawania, m.in. generator szumu i magnetofon ułatwiający miksowanie kilku ścieżek audio[4][5]. Urządzenie to zostało wyprodukowane przez niemiecką firmę Vollmer i sprzedawane pod nazwą „magnetofon magnetyczny Heiß-Vollmer”[5].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Heiss od początku swojej drogi twórczej był pod silnym wpływem J.M. Hauera i jego metody dwunastotonowej (opracowanej wcześniej i różniącej się trochę od techniki dodekafonicznej Schönberga). Opowiadał się za kompozycją atematyczną, swobodnym linearyzmem i dynamiczym traktowaniem formy[1][2]. W utworach skomponowanych na początku lat 50. widać jego zainteresowanie techniką punktualistyczną. Od 1955 skupił się na muzyce elektronicznej[1].

Komponował utwory orkiestrowe i na instrumenty solowe z towarzyszeniem orkiestry, utwory fortepianowe, wokalno-instrumentalne, elektroniczne, sceniczne oraz muzykę teatralną i filmową. Wiele jego kompozycji powstałych przed 1944 zostało zniszczonych podczas nalotu bombowego na Darmstadt[1][2].

Jest też autorem pracy z zakresu teorii muzyki: Elemente der musikalischen Komposition (Tonbewegungslehre) (Heidelberg, 1949).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Gołąb 1993 ↓, s. 170.
  2. a b c d e f g h i j k Publikacja o płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Gregory S. Dubinsky: Heiss, Hermann (ang.). W: Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2020-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-11)]. via Oxford University Press.
  3. a b c Hermann Heiß (ang.). W: Tobias Broeker, Rare Manuscripts [on-line]. [dostęp 2020-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-22)].
  4. a b Das historische Studio für elektronische Komposition Hermann Heiß 1957–1966 (niem.). W: Bibliothek ZKM (Zentrums für Kunst und Medientechnologie) [on-line]. [dostęp 2020-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-02-12)].
  5. a b c Biography Hermann Heiß (ang. • niem.). W: ZKM (Zentrum für Kunst und Medientechnologie) [on-line]. [dostęp 2020-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-23)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Gołąb: Heiss Hermann. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 4: HIJ część biograficzna. Kraków: PWM, 1993, s. 170. ISBN 83-224-0453-0. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]