Hilary Schramm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hilary Schramm
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 stycznia 1857
Niebrów, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 11 listopada 1940
Lwów, Polska pod okupacją ZSRR
Miejsce spoczynku Cmentarz Łyczakowski
Zawód, zajęcie chirurg
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor
Odznaczenia
Medal Niepodległości
Krzyż Obrony Lwowa

Hilary Paulin Schramm (ur. 13 stycznia 1857 w Niebrowie, zm. 11 listopada 1940 we Lwowie) – polski chirurg.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu gimnazjum św. Anny w Krakowie w 1875 rozpoczął pięcioletnie studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po uzyskaniu tytułu doktora został asystentem prof. Antoniego Bryka w Katedrze Chirurgii, a gdy ten zmarł w 1881 dzięki prof. Janowi Mikulicz-Radeckiemu wyjechał do Wiednia, gdzie studiował przez rok pod kierunkiem prof. Theodora Billrotha. Po powrocie do Krakowa był pierwszym asystentem chirurgii prof. Mikulicz-Radeckiego, po uzyskaniu tytułu doktora habilitowanego w 1885 ze względów rodzinnych przeniósł się do Lwowa. W latach 1886–1918 był prymariuszem oddziału chirurgicznego w szpitalu Świętej Zofii, doprowadził do jego znacznej rozbudowy i przekształcenia z przytułku dla chorych w szpital na europejskim poziomie. Od 1892 był członkiem Krajowej Rady Zdrowia (pełnił tę funkcję do 1920), w 1897 wznowił habilitację u prof. Ludwika Rydygiera i rozpoczął wykłady z chirurgii dziecięcej na Wydziale Lekarskim uniwersytetu we Lwowie. W 1903 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, od 1914 przez dwa lata stał na czele III Oddziału Chirurgicznego w Szpitalu Czerwonego Krzyża gdzie leczył rannych Rosjan. Pod koniec 1916 został zmobilizowany do armii austro-węgierskiej, ale po kilku miesiącach został zwolniony. Po powrocie do Lwowa został prymariuszem oddziału chirurgicznego Państwowego Szpitala Powszechnego. we Lwowie, w latach 1918–1920 był prymariuszem Szpitala Powszechnego. Podczas obrony Lwowa był współorganizatorem służby sanitarnej dla żołnierzy i ludności cywilnej, wielokrotnie udawał się na linię frontu dla operowania cięższych wypadków. Po śmierci Ludwika Rydygiera w 1920 objął stanowisko kierownika klinki chirurgii uniwersyteckiej i zajmował je do 1932. Był dziekanem Wydziału Lekarskiego (1922/23) i rektorem UJK (1929/30). Pochowany na cmentarzu Łyczakowskim.

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Należał do grupy czołowych przedstawicieli tzw. „lwowskiej szkoły chirurgicznej”, od 1881 dokonywał operacji stopy szpotawej, koślawych podudzi i stawów kolanowych u dzieci. W 1887 jako pierwszy wykonał pomyślną resekcję odźwiernika z powodu choroby nowotworowej, a trzy lata później dokonał u dziecka częściowej resekcji jelita z niedrożnością. W 1892 zademonstrował wyleczenie przypadku gruźlicy kostno-stawowej, która wówczas często występowała u dzieci. Już dwa lata po odkryciu przez Wilhelma Röntgena promieni X w 1897 określił wartość rentgenodiagnostyki chirurgicznej u dzieci. Równocześnie stał się orędownikiem wyodrębnienia chirurgii dziecięcej jako osobnej dziedziny nauk medycznych, co poparł wydaniem własnego, pierwszego w języku polskim podręcznika „Choroby kliniczne wieku dziecięcego”. Rok później ogłosił leczenie wodogłowia dzieci poprzez sączkowanie śródczaszkowe, przy zapaleniu otrzewnej u dzieci zalecał laparotomię.

Do grona uczniów Hilarego Schramma należeli: Franciszek Chomicki, Władysław Dobrzaniecki, Adam Gruca, Henryk Hilarowicz, Alfred Janik, Klaudiusz Karowiec, Stanisław Laskownicki, Bronisław Malan, Emil Michałowski, Tadeusz Onyszkiewicz, Ryszard Rodziński, Wiktor Bross, Jerzy Szymanowicz, Eugeniusz Wajgiel, Jan Zaczek i Jan Zasowski

Członkostwo[edytuj | edytuj kod]

  • Członek korespondent (1931), a od 1935 członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności;
  • Członek honorowy Towarzystwa Lekarskiego Częstochowskiego;
  • Prezes Lwowskiego Towarzystwa Lekarskiego;
  • Prezes i członek honorowy Towarzystwa Chirurgów Polskich (1920-1922);
  • Członek Międzynarodowego Towarzystwa Chirurgicznego;
  • Członek redakcji czasopism: „Polski Przegląd Chirurgiczny” (1925–37), „Chirurgia Kliniczna” (1927–34) i „Chirurgia Clinica Polonica” (1929–31).

Prace naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • Choroby chirurgiczne wieku dziecięcego;
  • Choroby kliniczne wieku dziecięcego;
  • Choroby narządu ruchowego;
  • Przyczynek do nauki o t.zw.Volksmannowskim niedokrwistym porażeniu i skurczeniu mięśni;
  • Gruźlica kręgów;
  • W sprawie leczenia zastarzałych zwichnięć w stawie łokciowym ;

Autor 58 prac naukowych z zakresu chirurgii brzusznej.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Medycyny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979. ISBN 83-01-00200-X.;
  • Album chirurgów polskich. Red. Witold Rudowski, Andrzej Śródka Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 1990 ​ISBN 83-04-03569-3​;
  • Album Lekarzy i Farmaceutów Polskich „Arch. Hist. i Filoz. Med.” 1990 z. 4 s. 25.