Homo gautengensis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Homo gautengensis
Curnoe, 2010
Okres istnienia: ok. 1,9 – 0,6 mln lat temu
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd naczelne
Rodzina człowiekowate
Podrodzina Homininae
Rodzaj Homo
Gatunek H. gautengensis

Homo gautengensisgatunek z rodziny człowiekowatych opisany przez antropologa fizycznego Darrena Curnoe w 2010. Opisany na podstawie skamieniałości odnalezionych w Republice Południowej Afryki, które były początkowo zidentyfikowane jako Homo habilis, Homo ergaster, a niejednokrotnie jako australopitek. Darren Curnoe uważa swoje znalezisko za szczątki najstarszego gatunku rodzaju Homo[1].

Odkrycie i badania[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze szczątki zostały odkryte w latach 30. XX wieku przez Brooma i Robinsona. W 1977 została znaleziona niemalże kompletna czaszka (holotyp Stw 53), którą przyporządkowano do gatunku Homo habilis[2]. Część publikacji opisała szczątki jako należące do gatunku Australopithecus africanus, jednak większość analiz wykazała przynależność skamieniałości do rodzaju Homo. Niektóre wyniki mówiły o całkiem nowym gatunku jeszcze przed badaniami antropologa Darrena Curnoe, który jest doktorem Uniwersytetu Południowej Walii na Wydziale Biologii, Nauk o Ziemi i Środowiska. Badania opublikowane w maju 2010 opisują fragment czaszki znaleziony kilkadziesiąt lat wcześniej w Republice Południowej Afryki, w prowincji Gauteng, w Jaskiniach Sterkfontein (okolice Johannesburga). Darren Curnoe nazwał odkryty gatunek Homo gautengensis. Lee Berger oraz jego współpracownicy uznali nowy gatunek za nieistniejący, a skamieniałości przypisali do opisanego już wcześniej gatunku – Australopithecus sediba.

Geochronologia[edytuj | edytuj kod]

Identyfikacja Homo gautengensis oparta została na fragmentach czaszek, kilku szczękach, zębach oraz innych kościach znalezionych w różnym czasie i w różnych jaskiniach na terenie tak zwanej Kolebki Ludzkości. Najstarsze okazy pochodzą ze Swartkrans i datowane są na 1,9–1,8 miliona lat[3]. Okazy Stw 53 znalezione w Sterkfontein są datowane na 1,8–1,5 miliona lat[4]. Okaz z Jaskini Gondolin szacuje się na 1,8 miliona lat[5][6]. Inne okazy ze Sterkfontein mają 1,4–1,1 miliona lat. Najmłodszy okaz ze Swartkrans datuje się na 1–0,6 miliona lat[7].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Według Curnoe, Homo gautengensis miał duże zęby przystosowane do przeżuwania żywności roślinnej[8]. Miał stosunkowo niewielki mózg i spożywał o wiele więcej warzyw niż Homo erectus, Homo sapiens i prawdopodobnie więcej niż Homo habilis. Najprawdopodobniej wytwarzał i używał kamiennych narzędzi, a nawet potrafił wzniecać ogień, jako że znaleziono spalone zwierzęce kości w pobliżu skamieniałości Homo gautengensis.

Curnoe uważa, iż Homo gautengensis mierzył ponad 91 cm i ważył około 50 kg. Zdaniem Curnoe, poruszał się na dwóch kończynach, kiedy chodził po ziemi, jednak znaczną część czasu spędzał na drzewach, żywiąc się, śpiąc i uciekając przed drapieżnikami.

Badacze uważają, że nie posiadał zdolności mowy ani umiejętności językowych. Na podstawie jego anatomii i wieku geologicznego, uczeni ustalili, iż był bliskim krewnym Homo sapiens, jednak niekoniecznie jego bezpośrednim przodkiem.

Teorie[edytuj | edytuj kod]

Przed rokiem 2010 ogłoszono odkrycie nowych skamieniałości człekokształtnego gatunku Australopithecus sediba. Według Curnoe, Australopithecus sediba zdaje się być o wiele bardziej prymitywny niż Homo gautengensis; oba gatunki żyły w tym samym miejscu i w tym samym czasie. Australopithecus sediba jest mniej prawdopodobnym przodkiem współczesnych ludzi niż Homo gautengensis.

Jedną z przyczyn nagłego wzrostu liczby znalezisk szczątków rodzaju Homo są ulepszone metody analizy, często oparte o wcześniejsze znaleziska, działanie DNA oraz więcej danych na temat tego, gdzie takie skamieniałości mogą występować[8].

Curnoe uważa, iż Australopithecus garhi, który został znaleziony w Etiopii, a jego wiek określony na około 2,5 miliona lat, jest najbardziej prawdopodobnym najwcześniejszym bezpośrednim przodkiem Homo gautengensis.

Kości starsze niż te Homo gautengensis wciąż czekają na badania i klasyfikację. Według Colina Grovesa, profesora Szkoły Archeologii i Antropologii na Australian National University w Canberze, na terenie wschodniej i południowej Afryki występowała znaczna liczba szczególnych gatunków będących przodkami ludzi. Występowały one krótko na przestrzeni 2-1 miliona lat temu[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Curnoe, D. (2010): A review of early Homo in southern Africa focusing on cranial, mandibular and dental remains, with the description of a new species (Homo gautengensis sp. nov.). 'HOMO – Journal of Comparative Human Biology, tom 61, strony: 151–177.
  2. Reappraisal of the taxonomic status of the cranium Stw 53 from the Plio/Pleistocene of Sterkfontein, in South Africa.
  3. Pickering et al. (2011): Earth and Planetary Science Letters 306 (1-2), strony: 23–32.
  4. Herries & Shaw. (2011): Journal of Human Evolution 60 (5), strony: 523–539.
  5. Adams et al. (2007): Quaternary Science Reviews 26 (19–21), strony: 2526–2543.
  6. Herries et al. (2006): Journal of Human Evolution 51 (6), strony: 617–631.
  7. Herries et al. (2009): Quaternary International 202 (1–2), strony: 14–28.
  8. a b c Get Ready for More Proto-Humans.