III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie
gimnazjum / liceum ogólnokształcące
Ilustracja
Budynek gimnazjum (2012)
Państwo  II Rzeczpospolita
Miejscowość Lwów
Adres Ulica Stefana Batorego 5
(do 1939)
Data założenia 1857
Patron Franciszek Józef I
(1857–1919),
Stefan Batory
(1919-1939)
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa lokalizacyjna Polski w 1939 r.
III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie
III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie
Ziemia49°50′14,3700″N 24°02′01,1004″E/49,837325 24,033639

III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowiepolska szkoła z siedzibą we Lwowie w okresie II Rzeczypospolitej, od 1938 o statusie gimnazjum i liceum ogólnokształcącego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie w okresie zaboru austriackiego w 1850 utworzono oddziały równoległe klas I-IV z polskim językiem nauczania, wydzielone z II Gimnazjum we Lwowie z niemieckim językiem nauczania[1][2]. Filia funkcjonowała w miejskim ratuszu, następnie przy placu Kapitulnym (dla której wydano zezwolenie na wykładanie w języku polskim)[3].

Od roku szkolnego 1857/1858 została przemianowana na C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[1][2], które początkowo działało w kamienicy „Pod Gęsią” przy ulicy Blacharskiej 13, po czym zostało umieszczone w zabudowaniach klasztoru bernardynów przy ulicy Wałowej 18[2]. Od czasu autonomii galicyjskiej działały we Lwowie trzy gimnazja: Akademickie (wykładowy język ukraiński; zwyczajowo nazywane nr I), II Gimnazjum (wykładowy język niemiecki) i III (wykładowy język polski)[4]. W 1876 III Gimnazjum zostało ulokowane w nowej siedzibie przy ulicy Halickiej 5 (później Stefana Batorego 5[5][1][2], zaś autorem projektu budynku był architekt Juliusz Hochberger. Na fasadzie frontowej gmachu zostały umieszczone posągi wykonane przez rzeźbiarza Tadeusza Barącza, przedstawiające m.in. Mikołaja Kopernika, Adama Mickiewicza, Tadeusza Czackiego, Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, Jędrzeja Śniadeckiego i Jana Długosza. Ponadto w 1876 dokonano odłączenia z gimnazjum 9 klas, które jako osobne IV Gimnazjum działało w starej siedzibie klasztornej przy ulicy Wałowej funkcjonowała filia szkoły, nazwana IV Gimnazjum, także z wykładowym językiem polskim[5][2].

W 1908 została wydana księga pamiątkowa z okazji 50-lecia istnienia gimnazjum (1858-1908)[2].

Istniała filia C. K. III Gimnazjum, z której 1905 zostało utworzone samoistne C. K. VII Gimnazjum we Lwowie[6].

Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1919 szkoła na wniosek zatrudnionej w niej nauczycieli została przemianowana na III Państwowe Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie[1][2]. Od 1922 gimnazjaliści nosili czapki-rogatywki w kolorze popielaty z bordowym otokiem[2]. Zarządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Wojciecha Świętosławskiego z 23 lutego 1937 „III Państwowe Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie” zostało przekształcone w „III Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Stefana Batorego we Lwowie” (państwową szkołę średnią ogólnokształcącą, złożoną z czteroletniego gimnazjum i dwuletniego liceum), a po wejściu w życie tzw. reformy jędrzejewiczowskiej szkoła miała charakter męski, a wydział liceum ogólnokształcącego był prowadzony w typie klasycznym[7].[8].

We współczesnej Ukrainie budynek gimnazjum znajduje się pod adresem Kniazia Romana 5. Został siedzibą instytutu Politechniki Lwowskiej[9].

Dyrektorzy[edytuj | edytuj kod]

Nauczyciele[edytuj | edytuj kod]

Grono pedagogiczne gimnazjum w 1906

Absolwenci i uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Osoby podane w kolejności alfabetycznej. W nawiasach podano datę ukończenia gimnazjum z egzaminem dojrzałości bądź informację o tymczasowej nauce.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 137.
  2. a b c d e f g h i j k l Zbysław Popławski: Gimnazja na odłączonych ziemiach Małopolski Wschodniej. lwow.com.pl. [dostęp 2019-11-16].
  3. Małgorzata Gajak-Toczek. Męskie gimnazja państwowe we Lwowie w latach 1772–1914. „Acta Universitatis Lodziensis”, s. 351, Nr 13 z 2010. Uniwersytet Łódzki. 
  4. Małgorzata Gajak-Toczek. Męskie gimnazja państwowe we Lwowie w latach 1772–1914. „Acta Universitatis Lodziensis”, s. 352, Nr 13 z 2010. Uniwersytet Łódzki. 
  5. a b Kucharski. IV Gimnazjum 1928 ↓, s. 7.
  6. Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. Rocznik II. Warszawa-Lwów: Książnica-Atlas, 1926, s. 139.
  7. Państwowe licea i gimnazja w Okręgu Szkolnym Lwowskim. „Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego”. Nr 6, s. 262, 30 czerwca 1938. 
  8. Zdzisław Żygulski: Tableau. lwow.home.pl. [dostęp 2015-04-03].
  9. Вул. Князя Романа, 05 – корпус НУ „Львівська політехніка” (ukr.). lvivcenter.org. [dostęp 2015-04-04].
  10. Sprawozdanie Dyrekcji C. K. Gimnazyum Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze za rok szkolny 1905. Sambor: 1905, s. VI.
  11. Kronika. † Franciszek Tomaszewski. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 163 z 19 lipca 1912. 
  12. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”. Nr 1, s. 31, 31 stycznia 1938. 
  13. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1880. Lwów: 1880, s. 18, 20.
  14. † Tomasz Sołtysik. „Nowa Reforma”, s. 1, Nr 408 z 15 sierpnia 1916. 
  15. Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za Rok Szkolny 1916/17. Lwów: Fundusz Naukowy, 1917, s. 10.
  16. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 362, Nr 7 z 1 lipca 1930. 
  17. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 619, Nr 12 z 29 grudnia 1930. 
  18. Wiesław Bieńkowski: Semkowicz Akeksander, krypt.: A.S., S. (1850—1923). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. XXXVI/2, zeszyt 152. Warszawa—Kraków, 1995—1996, s. 231.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]