I Dwór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
I Dwór
Obiekt zabytkowy nr rej. 16 z 15.11.1947[1]
Ilustracja
I Dwór w 2014
Państwo  Polska
Miejscowość POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Adres Oliwa, ul. Polanki 125
Styl architektoniczny klasycyzm
Ukończenie budowy koniec XVIII wieku
Właściciel Lasy Państwowe
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
I Dwór
I Dwór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
I Dwór
I Dwór
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
I Dwór
I Dwór
Ziemia54°24′17,536″N 18°33′28,753″E/54,404871 18,557987

I Dwór (niem. I Hof) – zabytkowa posiadłość przy ulicy Polanki 125, w dzisiejszej dzielnicy Gdańska, Oliwie[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Klasycystyczny pawilon ogrodowy
I Dwór, ok. 1900

Powstał, jak wszystkie inne dwory wzdłuż tego traktu, w pierwszej połowie XVII wieku. W 1647 roku gdański kupiec Simon Schlep kupił 6-morgową działkę ziemi na skraju lasu, od miejscowego kowala Marcina Kulika. Nominalnie były to ziemie klasztorne, więc zarówno sprzedający jak i kupujący musieli uzyskać zgodę opactwa.

Ten pierwszy dwór wzniesiony został w stylu barokowym, ale już w końcu XVIII wieku wybudowano w tym miejscu nowe i - jak się zdaje - znacznie obszerniejsze zabudowania w stylu klasycystycznym, składające się z dworu właściwego, oficyny, pawilonu ogrodowego, parku przeciętego dwiema alejami dojazdowymi, fontanny, skarp parkowych, strzelnicy i stawu. Właściciel tego nowego założenia, Joachim Wilhelm von Weickhmann (jeden z czterech burmistrzów Wolnego Miasta z lat 1807-1814) nazwał je „Montbrillant”.

Do naszych czasów dwór i klasycystyczny pawilon ogrodowy dotrwały w niezłym stanie zewnętrznym, natomiast park, staw, ogrody i strzelnica uległy daleko posuniętej dewastacji. W jego obrębie rosną 3 pomniki przyrody: 20-metrowej wysokości dąb szypułkowy o obwodzie 545-575 cm (PP nr 121) oraz dwie topole białe o obwodach ponad 5,5 m, a także sumak octowiec, kilka cisów oraz wiele żywotników[3][4].

Właścicielem posesji jest przedsiębiorstwo Lasy Państwowe.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 25.02.2014].
  2. DWÓR I - MONTBRILLANT. trojmiasto.pl.
  3. Wykaz i mapa lokalizacji pomników przyrody na terenie miasta Gdańska. [dostęp 31-12-2014].
  4. Dariusz Podbereski: Wędrówki Przyrodnicze, Trasy wycieczek przyrodniczych. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 54. ISBN 83-85843-48-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]