Inne spojrzenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Inne spojrzenie
Egymásra nézve
Gatunek dramat filmowy
Data premiery maj 1982
Kraj produkcji Węgry
Język węgierski
Czas trwania 102 min
Reżyseria Károly Makk, János Xantus
Scenariusz Károly Makk,
Erzsébet Galgóczi
Główne role Jadwiga Jankowska-Cieślak, Grażyna Szapołowska,
Jozef Króner, Péter Andorai
Muzyka László Dés, János Másik
Zdjęcia Tamás Andor
Scenografia Tamás Vayer
Kostiumy Emöke Csengey
Montaż György Sívó
Produkcja Judit Csernai, András Ozorai
Wytwórnia Mafilm Dialog Filmstudio
Meridian Films
Nagrody
nagroda aktorska w Cannes i nagroda FIPRESCI w 1982

Inne spojrzenie (węg. Egymásra nézve) – węgierski film fabularny w reżyserii Károlya Makka zrealizowany w 1982. Jest ekranizacją powieści Erzsébet Galgóczi i pierwszym w kinematografii Europy Wschodniej filmem podejmującym temat kobiecej miłości homoseksualnej. Uchodzi też za jeden z najlepszych o tej tematyce, jakie kiedykolwiek powstały[1]. Zagrały w nim dwie polskie aktorki: Grażyna Szapołowska i Jadwiga Jankowska-Cieślak. Rola Jankowskiej-Cieślak w tym filmie przyniosła jej nagrodę aktorską na Festiwalu Filmowym w Cannes.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Akcja rozgrywa się tuż po węgierskich wydarzeniach 1956 r. Eva i Livia spotykają się w redakcji gazety. Eva jest dziennikarką, niepokornym krytykiem ustroju, z tego powodu przez dwa lata nie mogła dostać pracy w swoim zawodzie. Jest też lesbijką. Gdy wreszcie udaje się jej znaleźć pracę, jest to redakcja państwowej gazety „Prawda”. Otrzymuje biurko w jednym pokoju z Livią, żoną oficera.

Mimo że Livia jest heteroseksualna, coś jednak pociąga ją w Evie, która skrycie się w niej podkochuje. Livia próbuje bronić się przed nieznanym jej uczuciem, odpycha Evę od siebie i przyciąga. W końcu pojawia się prawdziwy romans i być może szansa na wspólną przyszłość. Mąż Livii, gdy dowiaduje się o tym związku, nie jest w stanie opanować zazdrości i służbowym pistoletem rani żonę. Livia odtrąca Evę i rezygnuje z tragicznej miłości. Eva postanawia przedostać się przez granicę, a gdy zatrzymuje ją patrol graniczny, woli umrzeć niż zostać aresztowana[2].

Realizacja i oddźwięk filmu[edytuj | edytuj kod]

Polskie aktorki nie zagrały w tym filmie przypadkowo. W Polsce trwał stan wojenny i bojkot państwowej telewizji prowadzony przez aktorów; zaś z drugiej strony żadna węgierska aktorka nie ośmieliła się zaangażować do filmu Károlya Makka[2]. Międzynarodowy sukces Jankowskiej-Cieślak był niewygodny dla ówczesnych władz Polski. Zdymisjonowały one dyrektora Teatru Dramatycznego Gustawa Holoubka i rozbiły zespół aktorski, w którym grała aktorka[3]. Dla środowiska polskich lesbijek film stał się kultowym[4].

Nagroda w Cannes mogła być dla Jadwigi Jankowskiej-Cieślak wstępem do międzynarodowej kariery. Do aktorki nie napływały jednak żadne propozycje. Myślała, że żaden producent się nią wtedy nie zainteresował. Wiele lat później okazało się, że Film Polski – jedyna w PRL instytucja, która była uprawniona do kontaktowania zagranicznych twórców z polskimi – był wręcz zasypywany listami i telefonami z propozycjami dla aktorki. Odgórnie blokowano wszystkie te informacje, a propozycje trafiały do kosza[5].

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Ponadto w węgierskim dubbingu:

Recenzje[edytuj | edytuj kod]

Dziennikarka Éva Szalnczky jest fanatykiem prawdy i wrogiem każdego kompromisu. (...) Miarą wolności nie jest dla niej możność przeczekania na boku, ale możność bezpośredniej walki o idee. (...) Éva jest postacią prawdziwą i tragiczną. Zarówno, gdy upokorzona musi tłumaczyć oficerowi śledczemu technikę miłości lesbijskiej, jak i gdy zdesperowana ściąga na siebie salwę wojsk pogranicza.
Jerzy Płażewski, „Film” 53/1984

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1982:
    • Złota Palma dla Jadwigi Cieślak-Jankowskiej w kategorii dla najlepszej aktorki podczas 36. MFF w Cannes
    • nagroda FIPRESCI dla Károlya Makka (wyróżnienie specjalne) za oryginalność i czytelność humanistycznego przesłania w obronie całkowitej wolności jednostki[1] podczas 36. MFF w Cannes
    • nominacja do Złotej Palmy dla filmu podczas 36. MFF w Cannes
  • 1983:

Filmografia przedmiotowa[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Opis filmu w serwisie Stopklatka.pl, dostęp 2008-09-01
  2. a b Corky: Inne spojrzenie. W: kobiety-kobietom.com [on-line]. 12 września 2003. [dostęp 1 września 2008].
  3. Notatka o Jadwidze Jankowskiej-Cieślak w serwisie Culture.pl, dostęp 2008-09-01
  4. Wojciech Szot "Be queer" or not to be? w polskim filmie, dostęp 2008-09-01
  5. Ewa Kępa 10 gejowskich, recenzja w serwisie ZoneEuropa.pl, dostęp 2008-09-07
  6. Obsada podana za serwisem The Internet Movie Database oraz Filmweb.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]