Iwan Pasternak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Iwan Pasternak
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 czerwca 1876
Nowy Pawłów pow. Konstantynów, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 25 maja 1943
Biała Podlaska, Polska pod okupacją III Rzeszy
Senator I kadencji (II RP)
Okres od 28 listopada 1922
do 13 lipca 1927
Grób Pasternaka na cmentarzu prawosławnym w Białej Podlaskiej

Iwan Pasternak, Jan Pasternak (ur. 28 czerwca 1876 w Nowym Pawłowie pow. Konstantynów- zm. 25 maja 1943 w Białej Podlaskiej) – działacz ukraińskiego ruchu narodowego na Podlasiu. Senator II Rzeczypospolitej.

Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Białej Podlaskiej, kurs ukrainoznawstwa w Kijowie (1917) i kursy dokształcające na Uniwersytecie Warszawskim. Członek Ukraińskiej Partii Socjalistów-Federalistów, zwolennik Symona Petlury. Od 1920 rolnik i nauczyciel w Choroszczynce (pow. Biała Podlaska). Pierwszym przewodniczący zarejestrowanego w 1922 Towarzystwa Ridna Chata - nieoficjalnej filii Proswity. W latach 1922-1927 senator z listy nr 16 (Blok Mniejszości Narodowych) z województwa poleskiego. Członek Klubu Ukraińskiego. W czasie II wojny światowej był pierwszym przewodniczącym Ukraińskiego Komitetu Pomocy (UDK) w Białej Podlaskiej oraz przewodniczącym rady nadzorczej Podlaskiego Związku Ukraińskich Spółdzielców w Białej Podlaskiej.

Zmarł w szpitalu w dwa dni po skrytobójczym zamachu dokonanym przez dwóch nieznanych sprawców w jego domu we wsi Choroszczynka. Andrzej Bożyk twierdzi, że zamachu dokonała AK wykonując wyrok za zabicie przez podziemie ukraińskie dwóch Polaków[1]. Jacek Wysocki podaje ogólnie, iż Pasternak został zamordowany przez polskie podziemie[2]. Według Ryszarda Torzeckiego nie zginął z wyroku sądu Armii Krajowej ani Delegatury Rządu[3].

Pochowany na cmentarzu prawosławnym w Białej Podlaskiej[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. - "Konflikt polsko-ukraiński na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie podczas okupacji niemieckiej", w: Biuletyn Ukrainoznawczy nr 13, Przemyśl 2007, s. 168
  2. J. Wysocki, Ukraińcy na Lubelszczyźnie w latach 1944-1989, Instytut Pamięci Narodowej, Lublin 2011, ​ISBN 978-83-7629-260-1​, s.18
  3. "Iwan Pasternak nie zginął z wyroku sądu AK czy delegatury. Jeśłi zrobili to Polacy, to był to skrytobójczy mord w wyniku miejscowych samosądów." Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993 Wyd. PWN, ​ISBN 83-01-11126-7​ s.290. Szerzej s. 270, 289-290.
  4. Cmentarz prawosławny w Białej Podlaskiej

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]