Izba Deputowanych (Argentyna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy izby niższej parlamentu Argentyny. Zobacz też: inne znaczenia tego terminu.
Argentyna
Godło Argentyny
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Argentyny
Sala obrad Izby Deputowanych

Izba Deputowanych (hiszp. Cámara de Diputados de la Nación Argentina) – izba niższa parlamentu (Congreso de la Nación) Argentyny.

Skład izby[edytuj | edytuj kod]

Zasady ogólne rządzące składem i wyborami do Izby Deputowanych określone są w artykułach 45–53 Konstytucji Argentyny. Deputowani wybierani są w wyborach bezpośrednich w dwudziestu czterech okręgach wyborczych odpowiadających granicom poszczególnych prowincji. Wzorem Konstytucji Stanów Zjednoczonych twórcy ustawy zasadniczej Argentyny ustanowili w artykule 45, iż jeden deputowany powinien przypadać najwyżej na 33 tysiące mieszkańców, a podział mandatów powinien być ustalany proporcjonalnie do liczby ludności ujawnionej w trakcie kolejnych spisów powszechnych[1].

Liczba deputowanych do izby niższej zmieniała się na przestrzeni dziejów. Liczyła ona[2]:

  • 50 członków w latach 1854–1872;
  • 86 w latach 1873–1897;
  • 120 w latach 1898–1919;
  • po 1920 liczba deputowanych przekraczała 150;
  • 187 między 1958 a 1959;
  • 192 w latach 1960–1969;
  • 243 w latach 1973–1976;
  • 254 w latach 1983–1991;
  • 257 od roku 1992.

Obowiązujące obecnie prawo zapewnia każdej z prowincji posiadanie co najmniej 5 przedstawicieli i zapobiega przypadkom skrajnych nierówności w liczbie deputowanych pomiędzy prowincjami o różnej liczbie ludności (przykładowo w latach 1958–1960 prowincje Chubut, Formosa, La Rioja, Neuquén i Santa Cruz miały tylko po jednym przedstawicielu w izbie). Współcześnie 257 mandatów do Izby Deputowanych rozdzielone jest między poszczególne prowincje w następujący sposób:

Prowincja Liczba deputowanych
Buenos Aires 25
Prowincja Buenos Aires 70
Prowincja Catamarca 5
Prowincja Chaco 7
Prowincja Chubut 5
Prowincja Cordoba 18
Prowincja Corrientes 7
Prowincja Entre Ríos 9
Prowincja Formosa 5
Prowincja Jujuy 6
Prowincja La Pampa 5
Prowincja La Rioja 5
Prowincja Mendoza 10
Prowincja Misiones 7
Prowincja Neuquén 5
Prowincja Rio Negro 5
Prowincja Salta 7
Prowincja San Juan 6
Prowincja Luis 5
Prowincja Santa Cruz 5
Prowincja Santa Fe 19
Prowincja Santiago del Estero 7
Prowincja Tucumán 9
Ziemia Ognista 5
Razem 257

Zasady wyborów do Izby Deputowanych[edytuj | edytuj kod]

Bierne prawo wyborcze do Izby Deputowanych posiada osoba, która ukończyła 25 rok życia i która jest obywatelem Argentyny od co najmniej czterech lat. Dodatkowo kandydat musi pochodzić z prowincji, w której stara się o mandat, bądź mieszkać w niej nieprzerwanie od co najmniej dwóch lat[1]. Co dwa lata następuje odnowienie połowy składu Izby Deputowanych w wyborach parlamentarnych[1]. W trakcie wyborów deputowanych wyborca oddaje głos nie na konkretnego kandydata, a na listę kandydatów, na której znajduje się tyle nazwisk, ile danej prowincji przysługuje mandatów. Lista jest zamknięta, co oznacza że wyborca może jedynie poprzeć głosem całą listę, ale w żaden sposób nie może wyrazić stosunku do konkretnego kandydata (nie ma wpływu na kolejność kandydatów, nie może dopisać kandydata do listy czy skreślić z niej żadnego nazwiska). Mandaty rozdzielane są między poszczególne listy na poziomie okręgu przy zastosowaniu metody d’Hondta z uwzględnieniem trzyprocentowego progu wyborczego[3][4].

Kompetencje Izby Deputowanych[edytuj | edytuj kod]

Konstytucja Argentyny gwarantuje Izbie Deputowanych wyłączne kompetencje w dziedzinie ustalania podatków oraz zaciągu do wojska (art. 52)[1]. Artykuł 53 Konstytucji Argentyny gwarantuje ponadto izbie prawo do wszczęcia procedury usunięcia z urzędu osób zajmujących wysokie stanowiska państwowe, które popełniły przestępstwo pozostające w związku z pełnionym urzędem bądź przestępstwo pospolite (do osób tych należą prezydent, wiceprezydent, ministrowie oraz sędziowie Sądu Najwyższego)[1].

Izba ustala swój regulamin wewnętrzny i decyduje o pociągnięciu członków do odpowiedzialności dyscyplinarnej, a nawet o wydaleniu ich ze swojego składu (art. 66 Konstytucji)[1]. Członkowie Izby Deputowanych objęci są immunitetem parlamentarnym, który w wypadku wysunięcia oskarżenia o popełnienie przestępstwa może zostać uchylony przez pozostałych członków izby (art. 69 i 70 Konstytucji).

Ustrój wewnętrzny izby[edytuj | edytuj kod]

Pracami izby kieruje jej przewodniczący. Oprócz przewodniczącego izba wybiera ze swego grona również trzech wiceprzewodniczących. W skład aparatu administracyjnego Izby Deputowanych wchodzą również sekretarze oraz podsekretarze[5][6].

Od 1983 funkcję przewodniczącego izby pełnili:

Data objęcia stanowiska Data odejścia ze stanowiska Polityk Partia Prowincja
10 grudnia 1983 3 kwietnia 1989 Juan Carlos Pugliese UCR Buenos Aires
3 kwietnia 1989 8 lipca 1989 Leopoldo Moreau UCR Buenos Aires
8 lipca 1989 10 grudnia 1999 Alberto Pierri PJ Buenos Aires
10 grudnia 1999 10 grudnia 2001 Rafael Pascual UCR Buenos Aires (miasto)
10 grudnia 2001 10 grudnia 2005 Eduardo Camaño PJ Buenos Aires
10 grudnia 2005 10 grudnia 2007 Alberto Balestrini FPVPJ Buenos Aires
10 grudnia 2007 6 grudnia 2011 Eduardo Fellner FPVPJ Jujuy
6 grudnia 2011 Julián Domínguez FPVPJ Buenos Aires

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Constitución de la Nación Argentina (hiszp.). [dostęp 2014-03-12].
  2. Jorge Horacio Gentile: La Cámara de Diputados de la Nación (hiszp.). [dostęp 2014-03-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-28)].
  3. Código Electoral Nacional (hiszp.). InfoLEG. [dostęp 2014-03-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-30)].
  4. El régimen electoral argentino (hiszp.). Observatorio electoral argentino. [dostęp 2014-03-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-04)].
  5. Autoridades. 132 Período Legislativo (hiszp.). Honorable Cámara de Diputados de la Nación Argentina. [dostęp 2014-03-13].
  6. Reglamento de la Honorable Cámara de Diputados de la Nación. Capítulo 1, Artículo 2: Sesiones Preparatorias (hiszp.). [dostęp 2014-03-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]