Pentamidyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Izetionian pentamidyny)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pentamidyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C19H24N4O2
Masa molowa 340,42 g/mol
Wygląd biały krystaliczny proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 100-33-4
PubChem 4735[2]
DrugBank DB00738[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC P01CX01
Stosowanie w ciąży kategoria C[5]

Pentamidyna (łac. pentamidinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, działający przeciwko pierwotniakom z gatunków Trypanosoma gambiense i Trypanosoma rhodesiense i z rodzaju Leishmania oraz grzyby z gatunku Pneumocystis jiroveci (dawniej uznawane za pierwotniaki z gatunku Pneumocystis carinii).

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm działania pentamidyny nie jest dokładnie poznany, prawdopodobnie wpływa na przemiany kwasu deoksyrybonukleinowego i kwasu foliowego oraz syntezę kwasu rybonukleinowego i białek[6][7]. Okres półtrwania leku w osoczu krwi po podaniu domięśniowym wynosi 9,4 h, po dożylnym 6,2 h, natomiast po podaniu wziewnym wynosi 10–30 dni w płynie oskrzelowo-pęcherzykowym[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Pentamidyna znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2015)[8].

Pentamidyna nie jest dopuszczona do obrotu w Polsce (2018)[9].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Pentamidyna może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów: ostra niewydolność nerek, krwiomocz oraz odczyny w miejscu podania o różnym nasileniu, natomiast u ponad 1% pacjentów występują leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, azotemia, zaburzenia poziomu glukozy oraz elektrolitów w osoczu krwi, omdlenie, zawroty głowy, niedociśnienie, zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty, zaburzenia smaku, wysypka oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych[7].

Pentamidyna do inhalacji może powodować u ponad 10% pacjentów: kaszel i skurcz oskrzeli, natomiast częstość występowania pozostałych działań ubocznych w przewlekłym jej podawaniu nie jest znana[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c APP Pharmaceuticals LLC: NebuPent (pentamidine isethionate) Summary of Product Characteristics. Agencja Żywności i Leków, 2010. [dostęp 2018-06-06].
  2. a b Pentamidyna (CID: 4735) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. a b c Pentamidyna (DB00738) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  4. Pentamidyna (nr 1504900) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych (ze względu na zmianę sposobu wywołania karty charakterystyki, aby pobrać kartę dla obszaru USA, na stronie produktu należy zmienić lokalizację na "United States" i ponownie pobrać kartę). [dostęp 2018-07-08].
  5. Pentamidine (Injection Route) (ang.). Mayo Foundation for Medical Education and Research, 2017-03-01. [dostęp 2018-06-06].
  6. a b c d Jan K. Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. T. 2. Warszawa: Medical Tribune, 2010, s. 670–671. ISBN 978-83-60135-95-2.
  7. a b c d e f Aventis Pharma Limited: Pentacarinat 300mg Powder for Solution for Injection/Infusion Summary of Product Characteristics (ang.). Medicines & Healthcare products Regulatory Agency, 2014. [dostęp 2018-06-06].
  8. WHO Model List of Essential Medicines 19th List (ang.). Światowa Organizacja Zdrowia, 2015. s. 17. [dostęp 2018-06-06].
  9. Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 16 kwietnia 2018 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2018-04-16. [dostęp 2018-06-06].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.