Józef Archutowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Archutowski
Ilustracja
Kraj działania Polska
Data urodzenia 1 listopada 1879
Data i miejsce śmierci 31 sierpnia 1944
Warszawa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1904
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Mogiła zbiorowa księży na Cmentarzu Powązkowskim

Józef Archutowski (ur. 1 listopada 1879, zm. 31 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski ksiądz rzymskokatolicki, teolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był długoletnim dziekanem Wydziału Teologicznego UJ. W latach trzydziestych był także kuratorem Młodzieży Wszechpolskiej na UJ. Przed wyborami do Rady Miasta Krakowa z 1938 został członkiem komitetu Polskiego Bloku Katolickiego[1].

Po wybuchu II wojny światowej, aresztowany 6 listopada 1939 roku w gronie profesorów krakowskich w ramach akcji Sonderaktion Krakau wymierzonej przeciw inteligencji polskiej, został wywieziony do obozu w Sachsenhausen. Uwolniony w 1940 m.in. dzięki interwencji Stolicy Apostolskiej.

Po zwolnieniu z obozu, był m.in. proboszczem parafii Nawiedzenia NMP w Warszawie i wykładał na tajnym Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego.

Zginął podczas powstania warszawskiego 31 sierpnia 1944 w zbombardowanym kościele pp. Sakramentek na Rynku Nowego Miasta wraz z 35 zakonnicami i osobami cywilnymi.

Został pochowany w mogile zbiorowej księży emerytów Warszawskiej Kapituły Metropolitalnej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 107–VI–23/30)[2][3].

Jego brat, bł. Roman Archutowski - rektor warszawskiego Seminarium Duchownego, zginął w 1944 w Majdanku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Patrjarchat czy matrjarchat?[5], 1910
  • Podręczna encyklopedya kościelna, 1912
  • Historja święta Starego Testamentu, 1915
  • Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa wobec krytyki współczesnej, 1916
  • Co to jest Pismo Św.?[6], 1922
  • Sługa Jahwy w księdze Izajasza proroka, 1923
  • Monoteizm izraelski i jego geneza, 1924
  • Gramatyka języka hebrajskiego, 1925
  • Historyczność potopu[7], 1931
  • Protoewangelja[8], 1933
  • Historia i krytyka tekstu hebrajskiego Starego Testamentu, 1938

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prezydium Polskiego Bloku Katolickiego. „Głos Narodu”, s. 9-10, Nr 314 z 15 listopada 1938. 
  2. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  3. Cmentarz Stare Powązki. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2017-01-03].
  4. 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy naukowej” M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592
  5. Józef Archutowski, Patrjarchat czy matrjarchat?, wyd. 1910, polona.pl [dostęp 2018-06-01].
  6. Józef Archutowski, Co to jest Pismo Św. ?, wyd. 1922, polona.pl [dostęp 2018-06-01].
  7. Józef Archutowski, Historyczność potopu, wyd. 1931, polona.pl [dostęp 2018-06-01].
  8. Józef Archutowski, Protoewangelja, wyd. 1933, polona.pl [dostęp 2018-06-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]