Józef Gembart

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Gembart
Biskup tytularny Patary
Herb Józef Gembart
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1743
Gostyczyna
Data śmierci 30 grudnia 1821
Miejsce pochówku Bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gnieźnie
Biskup pomocniczy gnieźnieński
Okres sprawowania 1814–1821
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1771
Nominacja biskupia 26 września 1814
Sakra biskupia 20 listopada 1814
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 20 listopada 1814
Miejscowość Warszawa
Miejsce kościół św. Krzyża
Konsekrator Ignacy Raczyński
Współkonsekratorzy Wojciech Skarszewski
Jan Klemens Gołaszewski

Józef Gembart herbu Jastrzębiec[1] (ur. 18 marca 1743 w Gostyczynie, zm. 30 grudnia 1821) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 1814–1821.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył szkołę i Kolegium jezuitów w Kaliszu, po czym kontynuował naukę za granicą. Czując powołanie do życia zakonnego, wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, gdzie, jak mówią zapisy, „odznaczał się skromnością, pobożnością, niepospolitymi zdolnościami oraz pięknym dowcipem”. Po kasacie zakonu jezuitów został kapłanem świeckim i proboszczem parafii Malanów. Nie wiadomo, jak długo nim był, jednak z zachowanych dokumentów wynika, że w 1780 dzięki ks. Józefowi Korytkowskiemu, kanonikowi gnieźnieńskiemu, został przeniesiony do Gniezna.

W 1783, w setną rocznicę bitwy pod Wiedniem, delegowany przez arcybiskupa Antoniego Kazimierza Ostrowskiego celebrował mszę św. w kolegiacie kaliskiej.

Po śmierci biskupa pomocniczego Ignacego Bardzińskiego kapituła gnieźnieńska na początku 1814 wymieniła go na pierwszym miejscu wśród trzech kandydatów, spośród których należało wybrać następcę zmarłego biskupa. Jak zapisano w dokumentach: „zamiast odpoczynku z zbliżającym się sędziwym wiekiem większe daleko i ważniejsze czekały go dla dobra Kościoła urzędy i wysługi”. Arcybiskup Ignacy Raczyński z „radością wybrał go i przedstawił do zatwierdzenia Stolicy Apostolskiej jako męża nieskazitelnego żywota, zacnego charakteru, głębokiem nauki, rzadkiego doświadczenia oraz innych pięknych zalet i przymiotów”. W owym czasie nominat liczył już ponad 70 lat oraz 46 lat kapłaństwa.

20 listopada 1814 arcybiskup Ignacy Raczyński konsekrował go w kościele św. Krzyża w Warszawie, urząd biskupa pomocniczego archidiecezji gnieźnieńskiej objął 15 grudnia tego roku. Sprawował go przez 7 lat, aż do końca 1821.

Został pochowany w grobach pod kaplicą św. Krzyża w katedrze gnieźnieńskiej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rodzina, herbarz szlachty polskiej, t. IV, Warszawa 1907, s. 130–131.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Gembart w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2012-01-09]