Józef Morozewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Morozewicz
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 27 marca 1865
Rzędziany
Data i miejsce śmierci 12 czerwca 1941
Warszawa
Profesor nauk geologicznych
Specjalność: mineralogia, petrografia
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Polska Akademia Umiejętności
Status członek czynny
Doktor honoris causa
(1910 – Uniwersytet Jagielloński)
(1932 – Politechnika Warszawska)
Nauczyciel akademicki
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Okres zatrudn. 1904-1919
Instytut Państwowy Instytut Geologiczny
Okres zatrudn. 1921-1937
Dyrektor
Instytut Państwowy Instytut Geologiczny
Okres spraw. 1921–1937
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Józef Marian Morozewicz (ur. 27 marca 1865 w Rzędzianach, zm. 12 czerwca 1941 w Warszawie) – polski uczony, mineralog i petrograf. Organizator i 1919–37 pierwszy dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie; od 1902 czł. AU; jeden z pierwszych na świecie prowadził prace eksperymentalne nad syntezą minerałów i skał; stwierdził, że kolejność wydzielania się minerałów ze stopów zależy od wzajemnych stosunków ilościowych składników stopu; otrzymał sztuczny bazalt i skały z nim spokrewnione.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył gimnazjum klasyczne w Łomży, a następnie Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Warszawskiego. Po uzyskaniu stopnia kandydata nauk (czyli doktoratu) prowadził badania nad tworzeniem się minerałów w sztucznych warunkach. W 1895 wziął udział w wyprawie naukowej na Nową Ziemię. W latach 1895-1904 pracował w Komitecie Geologicznym w Petersburgu. Uczestniczył w wielu wyprawach badawczych na Ural, Stepy Nogajskie i Wyspy Komandorskie.

Od 1904 był kierownikiem Zakładu Mineralogicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, a od 1905 profesorem zwyczajnym tej uczelni. Zasłużył się przy rozbudowie Collegium Maius. Był także jednym z założycieli AZS Kraków. W 1913 został powołany przez austriackie Ministerstwo Robót Publicznych na przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego Akademii Górniczej w Krakowie.

Organizował Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie, którego dyrektorem był od 1 czerwca 1921 do 1 stycznia 1937. Należał też do założycieli Ligi Ochrony Przyrody. Był pierwszym prezesem jej zarządu (w latach 1928-1929).

Otrzymał doktoraty honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego (w 1910) i Politechniki Warszawskiej (w 1931)[1].

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (27 grudnia 1924)[2] oraz Złotym Krzyżem Zasługi (11 listopada 1936)[3].

Poza pracami naukowymi opublikował w 1938 autobiografię Życie Polaka w zaborach i odzyskanej ojczyźnie (1865-1937)[4].

Na cześć Józefa Morozewicza w 1975 roku Czesław Harańczyk nazwał nowo odkryty przez siebie minerał morozewiczytem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Doktorzy honoris causa PW. pw.edu.pl. [dostęp 2011-02-23].
  2. „za twórczość na polu nauki oraz organizacji Państwowego Instytutu Geologicznego” M.P. z 1924 r. nr 299, poz. 979
  3. 1936 „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905-1918” M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 464
  4. Józef Morozewicz, Życie Polaka w zaborach i odzyskanej ojczyźnie, wyd. 1938. [wersja cyfrowa pierwszego wydania], polona.pl [dostęp 2019-07-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogdan Tuszyński, Księga sportowców polskich ofiar II wojny światowej 1939-1945, Warszawa 1999, ​ISBN 83-87224-12-X​ (s. 199).
  • Halina Urban: Józef Morozewicz (pol.). Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego. [dostęp 2014-09-04].
  • St. Małkowski. Józef Morozewicz 1865-1941. „Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego”. XIX (1), s. 137-155, 1949 (pol.). [dostęp 2014-09-04]. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]