Józef Para

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Para
Data i miejsce urodzenia 1 lipca 1922
Wojakowa
Zawód aktor
reżyser teatralny
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Józef Para (ur. 1 lipca 1922 w Wojakowej) – polski aktor i reżyser teatralny.

Studia[edytuj | edytuj kod]

Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Aktorskiej w Krakowie (1949). Jako student współpracował w latach 1947-1949 z Teatrem Słowackiego, Teatrem Starym i Teatrem Rapsodycznym. Jego praca zawodowo - artystyczna trwa nadal. Członek Związku Artystów Scen Polskich.

Działalność artystyczna i naukowa[edytuj | edytuj kod]

Dyrektor teatrów: Polskiego w Bielsku–Białej (1967-1973), Współczesnego we Wrocławiu (1973-1975), Śląskiego w Katowicach (1975-1977), oraz od 1982 do 2009 roku profesor nadzwyczajny w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej i Teatralnej w Łodzi.

Kawaler Krzyża Kawalerskiego (1977) i Komandorskiego (1998) Orderu Odrodzenia Polski.

Najbardziej znany z ról komisarza Przygody w filmach Vabank i Vabank II.

Ma w swoim dorobku aktorskim i reżyserskim, na deskach teatrów, na planach filmowych i w produkcjach telewizyjnych ponad 100 prac twórczych.

Jest również autorem książki wspomnieniowej pt. Salony i kulisy, opublikowanej w roku 1998 nakładem Wydawnictwa Śląsk.

Dorobek[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne i seriale[edytuj | edytuj kod]

Spektakle telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze role teatralne[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze reżyserie w Teatrze Śląskim w Katowicach 1965 - 1967[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Żeromski – Sułkowski.
  • Trojanki – Eurypides.
  • Horsztyński – J. Słowacki.

Ważniejsze reżyserie w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej 1967 - 1973[edytuj | edytuj kod]

  • Konstanty Simonow: Chłopiec z naszego miasta.
  • John Priestley: Pan Inspektor przyszedł.
  • Juliusz Słowacki: Fantazy.
  • Stanisław Wyspiański: Bolesław Śmiały.
  • Henryk Ibsen: Dom Lalki./ Nora/.
  • Jerzy Putrament: Wrzesień.
  • Tadeusz Rittner: Głupi Jakub.
  • Artur Miller: Cena.
  • Maksym Gorki: Mieszczanie.
  • William Szekspir: Kupiec Wenecki.
  • Z. Skowroński: Maturzyści.
  • Stefan Żeromski: Dr. Judym. Spektakl na motywach powieści Ludzie Bezdomni – St. Żeromski.
  • Tadeusz Różewicz: Kartoteka.
  • Antoni Czechow: Wujaszek Wania.
  • Aleksander Fredro: Dożywocie.
  • M. Mithois: Madame Coco.
  • Ajschylos: Persowie / prapremiera na deskach teatru zawodowego w Polsce /.
  • R. N. Nash: Zaklimacz deszczu.
  • A. Makarewicz: Twarzą w twarz.
  • Bolesław Prus: Pan Wokulski. Spektakl na motywach powieści Lalka - B. Prus.

Ważniejsze reżyserie w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu 1973 - 1975[edytuj | edytuj kod]

  • Ajschylos: Oresteja.
  • Bolesław Prus: Pan Wokulski - na podstawie Lalki
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz: Janulka, córka Fizdejki / prapremiera /.
  • Roman Brandsteter: Król i Aktor
  • Maksym Gorki : Mieszczanie.

Ważniejsze reżyserie w Teatrze Śląskim w Katowicach 1975 – 1977[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Skowroński: Maturzyści.
  • Władysław Krzemiński: Romans z wodewilu.
  • Athol Fugard: Dzień dobry i do widzenia.
  • Stanisław Mrożek: Emigranci.
  • Stanisław Wyspiański: Wyzwolenie.
  • Franz Schonthan : Porwanie Sabinek - Teatr w Zabrzu.

Ważniejsze reżyserie w teatrach Warszawy 1979 - 1989[edytuj | edytuj kod]

  • Miklos Hubay: Karnawał rzymski – Teatr Polski
  • Antoni Słonimski: Lekarz bezdomny – Teatr Dramatyczny
  • W. Williams : Przeprowadzka – Teatr Ateneum.

Praca reżyserska dla Ośrodka Telewizyjnego w Katowicach 1965 - 1977[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Skowroński: As Pik
  • C. Migholas: Na hiszpańskiej ziemi.
  • Włodzimierz Perzyński : Szczęście Frania.
  • Tadeusz Stolarczyk: Znajomi z Perpignan.
  • Marek Domański: Komedia z awansem.

Artystyczne nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Państwowa za kreacje aktorskie 1954,
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki za całokształt pracy artystycznej 1972;
  • Nagroda Województwa Katowickiego 1973,
  • Złota Odznaka Zasłużonego dla Województwa Katowickiego w Dziedzinie Kultury 1975,
  • Nagroda Województwa Bielsko-Biała 1995,
  • Odznaka Działacza Kultury 1977, Złota Maska Województwa Katowickiego 1976,
  • Srebrna Maska Województwa Katowickiego 1977.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]