Józef Siemiradzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Siemiradzki
Ilustracja
1881
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1858
Charków, gubernia charkowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 1930
Warszawa, Polska
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski
Zawód, zajęcie geolog, paleontolog
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor
Grób Józefa Siemiradzkiego na Cmentarzu Powązkowskim

Józef Siemiradzki (ur. 28 marca 1858 w Charkowie, zm. 12 grudnia 1933 w Warszawie) – polski geolog i podróżnik, profesor paleontologii Uniwersytetu Lwowskiego (1901-1933).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył III Gimnazjum w Warszawie. Studia przyrodnicze odbył na Uniwersytecie Dorpackim. Był członkiem Konwentu Polonia[1]. Głównym przedmiotem badań Siemiradzkiego były skamieniałości i stratygrafia jury. Już w 1882 wydano drukiem jego pracę na temat głazów narzutowych na ziemiach polskich. Wkrótce potem wyruszył do Ameryki Łacińskiej, którą odwiedził 3-krotnie: 1882-1883, 1892 i 1895. Był członkiem Ligi Narodowej[2]. Prowadził szeroko zakrojone badania Andów. Poza pasją geologa kierowała nim chęć poznania losu polskich emigrantów, szczególnie chłopskiej emigracji masowej z II połowy XIX wieku. Plonem wypraw amerykańskich były reportaże z podróży, w tym pierwsza książka Z Warszawy do Równika, zawierająca ryciny wykonane na podstawie rysunków autora z podróży. Profesor Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, rektor tej uczelni w roku akademickim 1926/1927, prorektor 1927/1928. W połowie 1911 był jednym z inicjatorów zawiązania w Paryżu towarzystwa akcyjnego „Banque Franco-Galizienne, societe anonyme” (ponadto także m.in. Michał Jorkasch-Koch)[3].

Honorowy członek Państwowego Instytutu Geologicznego, członek PAU, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1929)[4][5]. Obrońca Lwowa, odznaczony Krzyżem Walecznych.[6]

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw.67).

Nazwiskiem Siemiradzkiego nazwano jurajski rodzaj amonita Siemiradzkia [7].

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

Reportaże z podróży:

  • Z Warszawy do Równika. Wrażenia z podróży po Ameryce Południowej odbytej w latach 1882-83 (1885, wznowienie 2014)
  • Za morze! Szkice z wycieczki do Brazylii (1894)

Podręczniki:

  • Geologia ziem polskich (tom 1 - 1903, tom 2 - 1909)
  • Płody kopalne Polski (1922)
  • O czym mówią kamienie? 1929.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Antoni Minkiewicz, „Konwent Polonia”, 1828-1978, w: Zeszyty Historyczne, zeszyt 46, Paryż 1978, s. 222.
  2. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 583.
  3. Dział ekonomiczny. Bank polsko-francuski w Paryżu. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 327 z 20 lipca 1911. 
  4. 27 listopada 1929 „za zasługi na polu naukowem” M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630
  5. Kronika. Dekoracja Orderem Odrodzenia Polski. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 58 z 11 marca 1930. 
  6. Nekrolog - "Kurier Warszawski", nr 344, 13.12.1933 r.
  7. Family Pseudoperisphinctidae - P. (Siemiradzkia) procerus (ang.). Jurassic ammonites. [dostęp 2011-08-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Graniczny, J. Kacprzak, L. Marks, H. Urban, 2008: Józef Siemiradzki (1858–1933) — geolog niezwykły. Przegląd Geologiczny, 5 [1]
  • Posłowie do drugiego wydania: Z Warszawy do Równika. Wrażenia z podróży po Ameryce Południowej odbytej w latach 1882-83, Warszawa 2014

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]