Józefa Bramowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józefa Zofia Bramowska
Ilustracja
Imię przy narodzeniu Józefa Zofia Batsch
Data i miejsce urodzenia 10 marca 1860
Żyglin
Data i miejsce śmierci 4 października 1942
Żyglin
Zawód, zajęcie górniczka, działaczka narodowościowa, senator RP
Partia Narodowo-Chrześcijańskie Zjednoczenie Pracy
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi

Józefa Zofia Bramowska z domu Batsch (ur. 10 marca 1860 w Żyglinie, zm. 4 października 1942 tamże) – propagatorka polskości na Śląsku, senator Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1929–1930 i w 1935.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się 10 marca 1860 roku[1]. Była córką Tomasza Batscha, rolnika, i Barbary z domu Przybyłek[2]. Ukończyła cztery klasy szkoły powszechnej w Żyglinie[3]. Po śmierci ojca jako osiemnastolatka[3] podjęła pracę w kopalni rudy i kruszcu w Pasiekach[4] (obecnie Bibiela). W 1891 roku wyszła za mąż za Piotra Bramowskiego[2]. Prowadziła gospodarstwo rolne we wsi Żyglin w powiecie Tarnowskie Góry (obecnie Miasteczko Śląskie).

W 1909 roku założyła Towarzystwo Polek w Żyglinie[4]. Propagowała gazety polskie oraz polskie czytelnictwo[1], wygłaszała patriotyczne przemówienia[4], za co była kilkakrotnie więziona przez władze niemieckie[1]. Uczestniczyła w plebiscycie na Górnym Śląsku i w III powstaniu śląskim, użyczając swojego mieszkania jako magazynu broni i lokalu konspiracyjnego[4].

Od 1927 roku była przewodniczącą Zarządu Głównego Towarzystwa Polek na Śląsku[4]. Była także członkinią Narodowej Organizacji Kobiet[4].

Startowała w wyborach 1928 roku z ramienia Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy, jednak mandat objęła dopiero w 1929 roku po śmierci Józefa Londzina[1]. Została także senatorem III kadencji w 1935 roku, po zrzeczeniu się mandatu przez Jana Kołłątaj-Srzednickiego[1].

Została odznaczona m. in. Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta i Srebrnym Krzyżem Zasługi[2].

Po rozpoczęciu II wojny światowej ewakuowała się na wschód, lecz już 29 września 1939 roku wróciła do Żyglina. Była przetrzymywana w areszcie domowym przez gestapo. Zmarła 24 października 1942 roku w Żyglinie[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Bramowska Józefa [w:] Majchrowski i inni, Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, wyd. 1, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, 1994, s. 500, ISBN 83-7066-569-1, OCLC 32239997 [dostęp 2018-11-22].
  2. a b c Bramowska Józefa Zofia z d. Batsch 1860-1942, bs.sejm.gov.pl - parlamentarzyści [dostęp 2018-11-25].
  3. a b Maria Wandzik, Józefa Bramowska – chłopka, która umiała pogodzić role żony, matki pięciu synów, gospodyni domowej i senator II RP, „Kurier Wnet”, 10 września 2018 [dostęp 2018-11-25].
  4. a b c d e f g Józefa Zofia Bramowska » Witryna edukacyjna Kancelarii Senatu, senat.edu.pl [dostęp 2018-11-22] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Fotografie w Narodowym Archiwum Cyfrowym: