Jacek Bętkowski (1904–1980)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy cichociemnego. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku.
Jacek Bętkowski
Topór
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1904
Wadowice
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 1980
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1920-1980
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Polskie Siły Zbrojne,
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki 5 Pułk Strzelców Podhalańskich
14 Batalion Strzelców
Grupa Śródmieście Południe
Stanowiska dowódca kompanii piechoty
dowódca batalionu piechoty
dowódca odcinka
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Srebrny Krzyż Zasługi

Jacek Bętkowski ps. „Topór 2”, przybrane nazwisko „Józef Grabowski” (ur. 18 czerwca 1904 w Wadowicach, zm. 17 kwietnia 1980 w Londynie) – podpułkownik piechoty Polskich Sił Zbrojnych, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920. Oficer 11 pułku piechoty, w stopniu podporucznika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1927[1]. Porucznik ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1929[2].

W wojnie obronnej 1939, dowodził 1 kompanią 5 pułku strzelców podhalańskich. Internowany przez Armię Czerwoną. Od września 1941 w Armii Polskiej w ZSRR. Był dowódcą III batalionu 16 pułku piechoty 6 Lwowskiej Dywizji Piechoty, a następnie dowódcą III batalionu 14 pułku piechoty w 5 Wileńskiej Dywizji Piechoty.

Od sierpnia 1942 był w stopniu majora dowódcą 14 Wileńskiego batalionu strzelców w Iraku. We Włoszech został przeszkolony w dywersji i zaprzysiężony 14 lutego 1944.

Do Polski jako cichociemny skoczył na spadochronie w nocy z 30 na 31 lipca 1944. Do Warszawy dotarł 1 sierpnia ok. 14.00. W powstaniu warszawskim, w stopniu podpułkownika, początkowo był inspektorem wyszkolenia Rejonu 3 Obwodu Śródmieście AK, komendantem Wojskowej Służby Ochrony Powstania 2 i 3 Rejonu. Od 28 sierpnia był dowódcą odcinka „Topór” w Podobwód Śródmieście Południowe, dowodząc batalionami „Golski” i „Zaremba”-„Piorun”. Od 2 października pełnił funkcję zastępcy dowódcy 72 pułku piechoty AK. Odznaczony 26 września osobiście przez p.o Szefa Sztabu KG AK gen. Leopolda Okulickiego „Kobra”, w czasie inspekcji Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, co zostało potwierdzone rozkazem nr 470 z 29 września 1944 z uzasadnieniem: „za wyjątkową odwagę i poświęcenie podczas walk o Warszawę”[3].

Po kapitulacji przebywał w niewoli. Od grudnia 1945 ponownie został dowódcą 14 Wileńskiego batalionu strzelców we Włoszech. Po wojnie pozostał na emigracji.

Pochowany w Radomiu.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928, s. 283.
  2. Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 114, 541.
  3. J. Kreusch, A. K. Kunert, T. Labuszewski (oprac.): Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. T. IV. Warszawa: 1997, s. 20.
  4. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 31, Nr 7 z 31 grudnia 1980. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]