Jacek Kowalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy artysty. Zobacz też: Jacek Kowalski (samorządowiec).
Jacek Kowalski
Ilustracja
Jacek Kowalski w trakcie spotkania autorskiego w Toruniu, 2008
Data i miejsce urodzenia 1964
Poznań
Gatunki poezja śpiewana
Zawód historyk sztuki, poeta, pieśniarz, tłumacz
Strona internetowa
Jacek Kowalski z zespołem

Jacek Kowalski (ur. 1964 w Poznaniu) – polski poeta i pieśniarz, historyk sztuki oraz tłumacz literatury starofrancuskiej na język polski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (UAM) w Poznaniu, obecnie profesor UAM. Jego praca magisterska była poświęcona opisom architektury w literaturze średniowiecznej Francji (1988); dysertacja doktorska nosiła tytuł Tematy architektoniczne w literaturze starofrancuskiej drugiej połowy XII wieku, 1998 (promotor prof. Szczęsny Skibiński; wydanie książkowe pt. Rymowane zamki. Tematy architektoniczne w literaturze starofrancuskiej drugiej połowy XII wieku, Warszawa 2001).Publikuje w "Artium Quaestiones", "Pamiętniku Biblioteki Kórnickiej", "Christanitas", "Polonia Christana" „Naszym Dzienniku”, niegdyś także w "Czasie Kultury". Autor kilkudziesięciu książek naukowych i popularnonaukowych oraz nagrań CD[1][2].

Laureat XXIV Studenckiego Festiwalu Piosenki w Krakowie (1988), jest wykonawcą własnych piosenek, swoich przekładów i dawnych pieśni polskich. Występuje z zespołami Monogramista JK i Klub Świętego Ludwika), a także w duecie z lutnistą Henrykiem Kasperczakiem. Jest tłumaczem i popularyzatorem poezji starofrancuskiej (m.in. Villona i Karola Orleańskiego)[3]. Przełożył też powieść Clisson i Eugenia autorstwa Napoleona Bonaparte. W twórczości własnej często nawiązuje do poezji sarmackiej (zaprzecza jednak istnieniu tzw. sarmatyzmu, sprzeciwiając się stosowaniu tego terminu). Występuje w różnych miejscach, przed miłośnikami muzyki dawnej, piosenki autorskiej, pieśni patriotycznych, rekonstruktorami m in. wielokrotnie podczas rekonstrukcji bitwy pod Grunwaldem, podczas Pól Chwały w Niepołomicach, na Maju z Muzyką Dawną we Wrocławiu.

Autor Szopek Dominikańskich JK pisanych na nowo i wystawianych przez dwadzieścia lat począwszy od 1988 roku – w Duszpasterstwie Akademickim OO. Dominikanów w Poznaniu przez Teatrzyk Towarzyski oraz sztuk scenicznych o tematyce historycznej, np. (Historia o Gogolewskim 2001, Cesarski ciach 2006). Na zamówienie władz Poznania napisał i wyreżyserował plenerowe przedstawienia o Ludgardzie oraz o historii poznańskiego ratusza. Działalność artystyczną Jacka Kowalskiego wspierała Krystyna Feldman. Jego współpracownikiem był Paweł Grabowski, któremu zadedykował wydania tekstów Teatrzyku Towarzyskiego[4].

Długoletni sekretarz naukowy seminarium mediewistycznego im. Alicji Karłowskiej-Kamzowej organizowanego przez PTPN.

W 2005 członek Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. W 2010 poparł kandydaturę Marka Jurka w wyborach prezydenckich i wszedł w skład jego społecznego komitetu poparcia[5]. Członek Akademickiego Klubu Obywatelskiego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Poznaniu[6].

W 2017 r. otrzymał Nagrodę Literacką im. Józefa A. Mackiewicza za książkę pt. "Sarmacja. Obalanie mitów. Podręcznik bojowy"[7].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego żoną jest Anna Księska-Kowalska (siostra Dominika Księskiego[8]), mają sześcioro dzieci[9]. Ich rodzina od kilku pokoleń związana jest z Kórnikiem. Jacek Kowalski jest wnukiem Stanisława Michałowskiego, opracowuje jego wspomnienia (częściowo opublikowane w 2005 roku) i prowadzi stronę internetową na jego temat (obecnie wygasła)[10]. Napisał też książkę o zaprojektowanych przez swoich rodziców, Bogusławę i Czesława Kowalskich, popularnych przez kilka dekad meblach, tzw. "Meblach Kowalskich"[11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Jacek Kowalski w trakcie spotkania autorskiego w Toruniu, 2008

Prace naukowe i popularnonaukowe (wybór):

  • Osobliwości i świętości Duszpasterstwa Akademickiego (tudzież szkół średnich) oraz klasztoru i kościoła OO Dominikanów w Poznaniu, Poznań, OO. Dominikanie, 1989
  • Konfederacya. Krótka wiadomość o konfederacji barskiej, Warszawa, Sprawa Polska, 2000
  • Jacek Kowalski, Rymowane zamki. Tematy architektoniczne w literaturze starofrancuskiej drugiej połowy XII wieku, Warszawa: DiG, 2001, ISBN 83-7181-204-3, OCLC 830303254.
  • (współaut.) Dzieje kultury francuskiej, Warszawa, PWN, 2006, ​ISBN 83-01-14499-8
  • Kolegiata kórnicka. Od prywatnej świątyni do romantycznego sejmu Rzeczypospolitej. Monografia artystyczna, z fot. Mikołaja Potockiego, Kórnik, Fundacja Zakłady Kórnickie, 2007, ​ISBN 978-83-60591-01-7
  • Podróż do dwunastu drewnianych kościółków, z fot. Mikołaja Potockiego, Murowana Goślina, Związek Międzygminny „Puszcza Zielonka”, 2008
  • (współaut.) Literatura staropolska, Poznań, Wydaw. Poznańskie, 2009, ​ISBN 978-83-7177-486-7

oraz teksty w opracowaniach zbiorowych, prace redakcyjne i artykuły w periodykach.

Tomy poetyckie (z komentarzami historycznymi) oraz przekłady, m.in.:

  • François Villon, Les Lais. Legaty czyli Mały Testament, Poznań, Studio Bąk, 1994, ​ISBN 83-902547-0-0
  • Jacek Kowalski, Śpiewniczek Sarmacki Jacka Kowalskiego. Teksty – nuty – chwyty, Poznań: Comtext, 1997, ISBN 83-903190-8-X, OCLC 751264048.
  • Konfederacja barska po Kowalsku, Poznań, Akwilon, 1998, ​ISBN 83-87448-65-6
  • Śpiewnik dla rycerstwa płci obojej, Poznań, Bractwo Najemne Wolna Kompania, 1999
  • Karol Orleański, Ronda i ballady = Ballades et rondeaux, Warszawa, Volumen, 2000, ​ISBN 83-7233-010-7
  • Klemens Janicki, O sobie samym do potomności. Księga żalów, Elegia VII, Poznań, Centrum Kultury Zamek, 2000
  • Mały śpiewnik krucjatowy = Krótka wiadomość o wyprawach krzyżowych, Warszawa, Fundacja Rozwoju Komunikacji Społecznej, 2000
  • Na kościółek drewniany w Kicinie, Kicin, Parafia św. Józefa, 2001, ​ISBN 83-912125-1-3
  • Rymowane zamki. Tematy architektoniczne w literaturze starofrancuskiej drugiej połowy XII wieku, Warszawa 2001
  • O czym śpiewają niebiosa, czyli średniowiecze jak świeże bułeczki, Kraków, Paganini, 2002, ​ISBN 83-89049-06-6
  • Karol Orleański, Ronda i ballady, Wybrał i przełożył J. Kowalski, Warszawa 2000
  • Napoléon Bonaparte, Clisson i Eugenia, wstęp Wanda Karkucińska, Poznań, Wydaw. Miejskie, 2006, ​ISBN 83-89525-64-X
  • Niezbędnik Sarmaty. Poprzedzony Obroną i Uświetnieniem Sarmacji Obojej, Poznań, Fundacja św. Benedykta, 2006, ​ISBN 978-83-88481-52-9​ (Polski Śpiewnik Historyczny, t. 1)+ CD
  • Szopka dominikańska. Choix 1988-2006, Dębogóra, Fundacja Świętego Benedykta, 2007, ​ISBN 978-83-60758-15-1​ + CD
  • Niezbędnik Sarmaty poprzedzony Obroną i Uświetnieniem Sarmacji Obojej. Pieśni, dumy, polonezy [książka i płyta CD], Poznań 2006.
  • Francja średniowieczna, [w:] J. Kowalski, A. i M. Loba, J. Prokop, Dzieje kultury Francuskiej, Warszawa 2005, s. 17-230.
  • Pan zasłonił swoje oblicze, [w:] „Dziewica Orleańska” Jana Matejki. Materiały II Seminarium Instytutu Historii Sztuki UAM i Muzeum Narodowego w Poznaniu, 9-10 listopada 2001, red. S. Czekalski, Poznań 2003, s. 11-34.
  • Niezbędnik krzyżowca czyli pieśni i opowieści krucjatowe, oprac. muzyczne pieśni i komentarz muzyczny Tomasz Dobrzański, Poznań, Fundacja Świętego Benedykta, 2007, ​ISBN 978-83-60758-16-8​ (Polski Śpiewnik Historyczny, t. 2) + CD
  • Niezbędnik trubadura czyli dumania, kancony i romanse, z fot. Jarosława Jarzewicza, Poznań, Fundacja Świętego Benedykta, 2007, ​ISBN 978-83-60758-17-5​ (Polski Śpiewnik Historyczny, t. 3)+ CD
  • Kolegiata kórnicka. Od prywatnej świątyni do romantycznego sejmu Rzeczypospolitej, Kórnik 2007.
  • Niezbędnik konfederata barskiego, z fot. Jarosława Jarzewicza, Fundacja św. Benedykta, Poznań , 2008, ​ISBN 978-83-60758-17-5​ (Polski Śpiewnik Historyczny, t. 4)+ CD
  • Konfederacja Barska po Kowalsku i Historia o Gogolewskim, z fot. Janusza Kurzawskiego, Poznań, Fundacja Świętego Benedykta, 2008, ​ISBN 978-83-60758-19-9​ + CD
  • Barok, [w:] B. Hojdis, J. Kowalski, K. Meller, Literatura staropolska, Poznań 2009, s. 177- 322.
  • Gotyk wielkopolski. Architektura sakralna XIII-XVI wieku, Poznań 2010.
  • Großpolen, [w:] Mittelalterliche Architektur in Polen. Romanische und gotische Baukunst zwischen Oder und Weichsel, Hg. Christofer Herrmann, Dethard von Winterfeld, Michael Imhof Verlag, Petersberg 2014, t. I, s. 268-378
  • Meble Kowalskich. Ludzie i rzeczy, Poznań-Dębogóra 2014
  • Sarmacja. Obalanie mitów. Podręcznik bojowy, Wyd. Zona Zero, 2016

oraz kilka książek kucharsko-poetyckich (przepisy "staropolskie" okraszone zabawnymi wierszami).

Skład zespołów muzycznych, z którymi występuje[edytuj | edytuj kod]

Monogramista JK[12][edytuj | edytuj kod]

dodatkowo m.in:

Klub Świętego Ludwika (muzyka średniowieczna)[13][edytuj | edytuj kod]

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Wydał między innymi następujące kasety i płyty:

  • Simfonie Dawidowe, 1990
  • Trubadurzy i truwerzy po polsku, 1997
  • Konfederacja Barska po Kowalsku, 1998 (wznow. 2008)
  • Pieśń o bitwie pod Grunwaldem, 1999
  • Rycerze Dobrej Opieki,2003
  • Serce i Rozum, 2003
  • Otruta Markiza, 2005
  • Dwie Sarmacje – koncert Jacka Kaczmarskiego (1, 3, 5,7, 9, 11, 13, 15, 17) i Jacka Kowalskiego (1, 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 17) z 19 stycznia 1995 wydany na płycie dołączonej do czasopisma Christianitas w grudniu 2005)
  • Niezbędnik Sarmaty, 2006
  • Hey! Hey! Hey! Kolędy i pastorałki staropolskie, 2007
  • Niezbędnik krzyżowca, 2007
  • Pieśni drewnianych kościółków, 2007
  • Niezbędnik trubadura, 2008
  • Niezbędnik Konfederata Barskiego, 2008
  • Wojna i Miłość, 2009
  • Nie masz pana nad ułana, pienia narodowe – koncert w Radiowej Trójce 11.11.2008, 2010
  • Kolędowanie staropolskie, 2010
  • Grunwald 1410 po Kowalsku, 2010
  • Blokomachia, 2012
  • Dumy staropolskie, 2012
  • Idźmy! Śpiewy powstańcze 1863, 2013

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jacek Kowalski – jacekkowalski.pl, jacekkowalski.pl [dostęp 2018-05-04] (pol.).
  2. Prof. UAM dr hab. Jacek Kowalski • Instytut Historii Sztuki UAM w Poznaniu, arthist.amu.edu.pl [dostęp 2018-05-04].
  3. Jacek Kowalski i zespół Monogramista JK, Żnin, Wulkan, ok. 1995 (folder)
  4. Jacek Kowalski, Szopka dominikańska. Choix 1988 – 2006, Dębogóra, Fundacja Świętego Benedykta, [2007], ​ISBN 978-83-60758-15-1​ ; Jacek Kowalski, Konfederacja Barska po Kowalsku i Historia o Gogolewskim, z fot. Janusza Kurzawskiego, Poznań, Fundacja Świętego Benedykta, 2008, ​ISBN 978-83-60758-19-9
  5. W Warszawie został zaprezentowany Społeczny Komitet Poparcia Marka Jurka, marekjurek.pl, 16 czerwca 2010 [dostęp 2010-06-16].
  6. Petycja AKO w obronie zwolnionych historyków z IPN. debata.olsztyn.pl, 5 września 2014. [dostęp 2019-02-25].
  7. 11 XI 2017 JK miał zaszczyt otrzymać Nagrodę Literacką im. Józefa A. Mackiewicza za ksiażkę «Sarmacja. Obalanie mitów. Podręcznik bojowy» – Jacek Kowalski, jacekkowalski.pl [dostęp 2018-05-04] (pol.).
  8. Pałuki TV - Historia gazety i wydawnictwa, test.palukitygodnik.pl [dostęp 2018-05-04] (pol.).
  9. o Kowalskim – Jacek Kowalski, jacekkowalski.pl [dostęp 2018-05-04] (pol.).
  10. „Stanisław Michałowski – Jeden z Szesnastu”
  11. Jacek Kowalski: Meble Kowalskich. Dębogóra: Wydawnictwo Dębogóra, 2014.
  12. „Kolędowanie staropolskie” – Poznań, HMS Consulting & Wydawnictwo Dębogóra, 2010
  13. „Grunwald 1410 po Kowalsku” – Wrocław, Wydawnictwo Dębogóra, 2010

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]