Jadów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°28′42″N 21°37′57″E
- błąd 38 m
WD 52°28'0.1"N, 21°37'59.9"E, 52°30'N, 21°41'E
- błąd 14 m
Odległość 1368 m
Jadów
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat wołomiński
Gmina Jadów
Liczba ludności (2011) 1037[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 05-280[3]
Tablice rejestracyjne WWL
SIMC 0673220[4]
Położenie na mapie gminy Jadów
Mapa lokalizacyjna gminy Jadów
Jadów
Jadów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jadów
Jadów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Jadów
Jadów
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wołomińskiego
Jadów
Jadów
Ziemia52°28′42″N 21°37′57″E/52,478333 21,632500
Fragment rynku

Jadów (jid. יאַדאָוו, ros. Ядув) – wieś w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów[4][5]. Siedziba gminy Jadów. W drugiej połowie XVI wieku wieś królewska Jadowo położona była w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego[6]. w 1823 roku Jadów uzyskał lokację miejską, zdegradowany w 1870 roku[7]. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Przez miejscowość przepływa Osownica, niewielka rzeka dorzecza Bugu, dopływ Liwca.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Jadowa datują się na przełom XIV i XV wieku. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych w 1475 r., Jadów otrzymał przywilej targowy i prawo organizowania jarmarków. W 1483 r., za panowania księcia mazowieckiego Bolesława IV, erygowana została parafia jadowska. Okres świetności Jadowa przypadał na XIX wiek. W 1823 r., na skutek starań hr. Stanisława Kostki Zamoyskiego, Jadów otrzymał prawa miejskie[8]. Rozwój miasteczka przerwało Powstanie styczniowe 1863 roku.

W lipcu 1932 podczas protestu chłopskiego we wsi w czasie interwencji policji państwowej zginęło 3 chłopów[9].

Zabytki i obiekty historyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Sanktuarium Świętego Krzyża – murowany kościół, wzniesiony na miejscu poprzednich drewnianych w latach 1882-86, według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego. Wewnątrz znajdują się rokokowe organy. Kościół został podniesiony do rangi sanktuarium przez arcybiskupa Henryka Hosera 15 września 2013 roku.
  • na cmentarzu grzebalnym w kaplicy wzniesionej w końcu XIX w. znajduje się obraz Chrystusa w grobie, autorstwa Miłosza Kotarbińskiego, oraz późnoklasycystyczny nagrobek z piaskowca Fryderyki z Ditzów Kotarbińskiej (zm. 1863).

Osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl [dostęp 2020-04-05]
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  7. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 34-35.
  8. Jadów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
  9. Stanisław Giza. Kalendarz wydarzeń historii ruchu ludowego 1895-1965. Warszawa 1967, s. 118.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]