Jadwiga Janus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jadwiga Janus
Ilustracja
Jadwiga Janus (2012)
Data i miejsce urodzenia 21 października 1931
Stadnicka Wola
Data śmierci 8 marca 2019
Zawód, zajęcie rzeźbiarka
Małżeństwo Albin Łubniewicz (do 1986)
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
Pomnik Mikołaja Kopernika w Łodzi
Pomnik Martyrologii Dzieci wieczorem
Jadwiga Janus i Wojciech Gryniewicz

Jadwiga Janus Łubniewicz (ur. 21 października 1931 w Stadnickiej Woli, zm. 8 marca 2019[1][2][3]) – polska rzeźbiarka, autorka instalacji.

Żona nieżyjącego malarza Albina Łubniewicza.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uzyskała dyplom magistra sztuki w 1957 r. na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Rzeźby w pracowni Xawerego Dunikowskiego.

Od ponad półwiecza artystka mieszka i tworzy w Łodzi. Tworzy rzeźby w brązie, aluminium, drewnie, kamieniu, ceramice i innych materiałach. Jest autorką Pomnika Martyrologii Dzieci (tzw. pęknięte serce) w parku im. Szarych Szeregów w Łodzi. Pomnik został odsłonięty 9 maja 1971, w 26. rocznicę zwycięstwa nad faszyzmem. W 2002 roku odsłonięto Pomnik-popiersie Mikołaja Kopernika, zdobiący największy łódzki szpital. Jest także autorką rzeźb sakralnych w kościele św. Teresy w Łodzi przy ul. Kopcińskiego czy kościele św. Piotra i Pawła przy ul. Nawrot w Łodzi. Obok rzeźby zajmuje się też malarstwem i rysunkiem.

Wystawiała się w kraju i zagranicą m.in. w Oldenburg Galerie[4]w Oldenburgu, Galerii Zollner w Bremie, La Petite Galerie w Bremie, Galerii Ignis w Kolonii, Ośrodku Kultury Polskiej w Budapeszcie, Dortmund, Narodowej galerii w Pradze, Museo Archelogica Mediolan. W październiku 2007 Jadwiga Janus obchodziła jubileusz 50 lat pracy artystycznej w Miejskiej Galerii Sztuki – Ośrodek Propagandy Sztuki w Łodzi. W maju 2009 r. Jadwiga Janus została uhonorowana najwyższym państwowym odznaczeniem w dziedzinie sztuki nadanym przez Prezydenta RP Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

W 2018 roku Jadwiga Janus przekazała kolekcję rzeźb wykonanych w latach 2006-2007 Bałuckiemu Ośrodkowi Kultury. Kolekcja stanowi własność Galerii.Część z nich była eksponowana m.in. w Muzeum Rzeźby Polskiej w Orońsku. W kolekcji znajduje się 16 prac - form przestrzennych m.in. „Nieoczekiwane narodziny", „Purchawka", „Podróżnik", „Z pamięci", „Dekoracyjna”, „Obserwator" , „Figura grzebieniasta" czy „Słupnik”. Wykonane są głównie z surowego drewna łączonego z naturalną, workową tkaniną jutową i szarym płótnem. Wykorzystano różnorodne kształty i kolory patyków, konarów i pni oraz część skrzyni ze sklejki, a także elementy ceramiczne i jedna czaszka zwierzęca. Poszczególne elementy połączone są sznurami, części konstrukcyjne gwoździami. Większość zastosowanych materiałów pozostawiona w kolorze naturalnym, jedynie w jednym obiekcie dominujący materiał to tkaniny w kolorze czarnym i kilku odcieniach czerwieni[5].

18 marca 2019 roku Jadwiga Janus została pochowana na Starym Cmentarzu w Łodzi. W ostatniej drodze artystce towarzyszyła rodzina, przyjaciele artyści rzeźbiarze Wojciech Gryniewicz, Andrzej Jocz, malarz Andrzej Gieraga, przedstawiciele władz Miasta Łodzi, władz Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, łódzkie media. Prochy artystki zostały złożone w grobie męża Jadwigi Janus, malarza Albina Łubniewicza.

Prace (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

Pomniki i rzeźby[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • 1971 – wystrój plastyczny Zakładów Przemysłu Wełnianego Biawena w Białej Podlaskiej
  • 1972 – wystrój plastyczny Zakładów Przemysłowych Cotex w Płocku
  • 1973 – wystrój plastyczny Zakładów dziewiarskich Jarlan w Jarosławiu
  • 1974–75 – rozwiązania rzeźbiarsko-architektoniczne elewacji i wnętrz budynków Zakładów Włókienniczych Bistona w Łodzi
  • 1975 – wystrój plastyczny zakładów Włókienniczych Teofilów w Łodzi
  • 1976–77 – rzeźby w kamieniu na Osiedlu Piastowskim w Lublinie – współtwórca Barbara Zbrożyna
  • 1977 – wystrój plastyczny Domu Kultury Zakładów Przemysłu Wełnianego Biawena w Białej Podlaskiej

Prace w zbiorach[edytuj | edytuj kod]

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

Indywidualne[edytuj | edytuj kod]

Zbiorowe (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

  • 1960 – Rzeźba polska 1945–1960, CBWA, Warszawa
  • 1961/62 – Polskie dzieło plastyczne w XV-lecie PRL, CBWA, Warszawa
  • 1965 – Wystawa grafiki i rzeźby. XX lat PRL w twórczości plastycznej, CBWA, Warszawa
  • 1966 – Wystawa prac z ogólnopolskich plenerów rzeźbiarskich ZPAP, Kielce
  • 1968 – Spotkania rzeźbiarskie, ZPAP, Suchedniów
  • 1969 – Matka i dziecko w polskim medalierstwie współczesnym, wystawa z okazji kongresu UNICEF, Berno, Lucerna, Warszawa
  • 1965/1969 – Ogólnopolska wystawa medalierstwa, CBWA, Warszawa
  • 1970 – Spotkania rzeźbiarskie ZPAP, Orońsko
  • 1972 – Spotkania rzeźbiarskie ZPAP, Orońsko
  • 1973 – Międzynarodowy konkurs ceramiki, Faenza
  • 1973 – III Międzynarodowe Biennale Ceramiki Artystycznej Vallouris.
  • 1973 – Plenerowa Galeria Rzeźby, ZPAP, BWA, Łódź
  • 1973 – Ogólnopolska wystawa rzeźby, BWA, Sopot
  • 1973 – Spotkania rzeźbiarskie ZPAP, Orońsko
  • 1973/74 – La medaglia polacco contemporanea, Museo Archeologica, Mediolan
  • 1975 – Neue Formrn und Tendenzen in der gegenwärtigen polnischen Medaillerkunst, Dortmund
  • 1976 – Soucasne polske medaillerstvi, Narodowa Galeria, Praga
  • 1979 – IV Festiwal Sztuk Pięknych Hommage Xaweremu Dunikowskiemu w 100 rocznicę urodzin, CBWA, Warszawa
  • 1974–79 – Tendencje i osobowość. Ogólnopolska wystawa rzeźby w XXXV-lecie PRL, CBWA, Warszawa
  • 1980 – Myśl i tworzywa, Muzeum Okrȩgowe, Radom
  • 1989 – Ogólnopolski przegląd rzeźby 1979-89, CBWA, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
  • 2000 – Salon Jesienny ZPAP, Łódź
  • 2002 – Salon Jesienny ZPAP, Łódź
  • 2005 – Space Gallery, Kraków
  • 2008 – „Różowa intuicja” Muzeum Xawerego Dunikowskiego Warszawa[11][12]
  • 2010 – Wystawa pt. „Geometria i Metafora”: Akademicka Galeria Sztuki XS w Instytucie Sztuk Pięknych Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Kochanowskiego w Kielcach[13]

Nagrody (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

  • 1968 – I nagroda w konkursie na Pomnik Martyrologii Dzieci w Łodzi
  • 1973 – I nagroda w konkursie na projekt Pomnika Czynu Rewolucyjnego w Łodzi
  • 1975 – wyróżnienie w konkursie na Pomnik Bohaterów Walk o Wał Pomorski

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katalog Rzeźba Jadwigi Janus, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, Łódź 2007, ​ISBN 83-89216-46-9​.
  • Katalog Rzeźba Jadwigi Janus, Centrum Polskiej Rzeźby w Orońsku, Orońsko 2004, ​ISBN 83-85901-50-7​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]