Jakub Gargasz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jakub Gargasz
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1881
Wola Jasienicka
Data śmierci 1951
Zawód, zajęcie rolnik
Miejsce zamieszkania Brzozów
Narodowość polska
Wyznanie chrześcijanin, adwentysta
Rodzice Stanisław i Marianna Gargasz
Małżeństwo Zofia Gargasz
Odznaczenia
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Jakub Gargasz (ur. 27 lipca 1888 w Woli Jasienickiej, zm. 1951) – Polak, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jakub Gargasz urodził się jako syn Stanisława i Marianny z domu Sawik. Zamieszkał razem z żoną Zofią i synami w Brzozowie obok Krosna. Przed wojną przyjaźnili się z Henią Katz, która prowadziła sklep z tekstyliami w Brzozowie, a także wynajmowała u Gargaszów pokój. W sierpniu 1942 r. kobieta zbiegła z brzozowskiego getta przed likwidacją i zwróciła się do Gargaszów z prośbą o pomoc w ukryciu się. Mimo śledzenia ze strony sąsiadów, Jakub zgodził się udzielić pomocy 65-latce. Ukrywał kobietę przez 18 miesięcy w swoim gospodarstwie na strychu jednego z budynków. Po otrzymaniu donosu, 9 lutego 1944 r. w domu Gargaszów niemieccy funkcjonariusze przeprowadzili rewizję. Henia Katz została rozstrzelana na miejscu, natomiast Jakub oraz jego żona zostali aresztowani i postawieni przed sądem w Sanoku. 19 kwietnia 1944 r. decyzją Sądu Specjalnego przy Sądzie w Rzeszowie zostali skazani na karę śmierci. Przebywający w tym czasie w Niemczech na przymusowych robotach syn Gargaszów wniósł w imieniu obojga skazanych prośbę o ułaskawienie, po czym Jakuba przeniesiono do więzienia w Rzeszowie. Po dwóch miesiącach sąd uchylił karę śmierci. Pod koniec lipca 1944 r. został zwolniony z aresztu[1][2][3].

8 maja 1979 r. Jakub Gargasz wraz z Zofią zostali odznaczeni medalami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Martyna Grądzka-Rejak, „Przeżyłam piekło na tej ziemi, ale mam czyste sumienie”. Historia Jakuba i Zofii Gargaszów. Polscy Sprawiedliwi, Klara Jackl (red.), sprawiedliwi.org.pl, listopad 2018 [dostęp 2020-03-11].
  2. Jan. M. Ruman (red.), Rejestr faktów represji na obywatelach polskich za pomoc ludności żydowskiej w okresie II wojny światowej, Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2014, s.25, ISBN 978-83-7629-669-2 [dostęp 2020-03-11].
  3. Gargasz Jakub – Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, muzeumulmow.pl [dostęp 2020-03-11].
  4. Righteous Among the Nations Honored by Yad Vashem by 1 January 2019. Poland, yadvashem.org, 7 stycznia 2019, s. 24 [dostęp 2020-03-11].