Jakub Hanus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jakub Hanus
Jakób Hanus
kapitan rezerwy piechoty kapitan rezerwy piechoty
Data i miejsce urodzenia 24 lipca 1888
Rymanów
Data i miejsce śmierci 1941
Samarkanda
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Strzelców Podhalańskich
Stanowiska komendant placu
Jakub Hanus
podinspektor podinspektor
Data urodzenia 24 lipca 1888
Data śmierci 1941
Przebieg służby
Formacja Policja Państwowa
Stanowiska naczelnik Wydziału I KGPP

Jakub Hanus[1] (ur. 24 lipca 1888 w Rymanowie, zm. 1941 w Samarkandzie) – kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, podinspektor Policji Państwowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 24 lipca 1888 w Rymanowie[2][3][4]. Był synem Józefa (rolnik w Rymanowie)[2]. W 1907 zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Kazimierz Bogaczewicz, Kazimierz Vetulani)[5][6][7].

Był żołnierzem cesarskiej i królewskiej armii. Po zakończeniu I wojny światowej dekretem Wodza Naczelnego Józefa Piłsudskiego z 19 lutego 1919 jako były oficer armii austro-węgierskiej został przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 1 stycznia 1918 wraz z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 sierpnia 1917[8] i rozkazem z tego samego dnia 19 lutego 1919 Szefa Sztabu Generalnego płk. Stanisława Hallera został mianowany szefem komendy placu w Sanoku od 1 listopada 1918[9]. Później został awansowany na stopień kapitana rezerwy piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[10][11]. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym 1 pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu[12][13].

Został funkcjonariuszem Policji Państwowej. W 1926 w stopniu komisarza był komendantem powiatowym PP w Nowym Sączu w Okręgu VII Krakowskim[14]. W 1934 jako rezerwy był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr VI jako oficer pełniący służbę w Policji Państwowej w stopniach oficerów PP i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Stanisławów[3]. W 1934 służył w stopniu nadkomisarza PP[15]. W tym stopniu został przeniesiony ze Stanisławowa do Łucka[16]. Od 24 czerwca 1938 w stopniu podinspektora sprawował stanowisko naczelnika Wydziału I Organizacyjno-Szkoleniowego Komendy Głównej PP, pełniąc je do czasu wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939[17]. Ukończył studia uzyskując tytuł magistra[18]. Publikował w branżowym czasopiśmie „Przegląd Policyjny”[19].

Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów i był osadzony w obozie jenieckim w Starobielsku[4]. Został przewieziony w głąb ZSRR i zmarł w 1941 w Samarkandzie[4].

Był żonaty z Janiną z domu Poplatek (1893–1974), z którą miał córkę Marię (1923–2007, żona Jana Ekiera, matka Stanisława i Jakuba).

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W ramach Apelu Poległych uczniów sanockiego gimnazjum w publikacji z 1958 Józef Stachowicz podał, że Jakub Hanus zginął podczas II wojny światowej w nieznanym miejscu[20]. Po latach został symbolicznie upamiętniony na grobowcu żony i córki na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[4] (kwatera e-5-2).

W 1962 Jakub Hanus został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na tablicy Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pierwotnie – zarówno w sprawozdaniach szkolnych w okresie zaboru austriackiego oraz w publikacjach wojskowych II Rzeczypospolitej np. Dziennik Rozkazów Wojskowych z 1919 oraz Roczniki Oficerskie z 1923, 1924, 1934 – był określany jako Jakób Hanus. Pod koniec lat 30. XX wieku pojawiła się forma imienia Jakub, zob. Jakub Hanus. O administrowaniu i organizowaniu. „Przegląd Policyjny”. 4 (22), s. 288-294, lipiec 1939. 
  2. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 328.
  3. a b Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 9, 951, 1123.
  4. a b c d Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Cmentarz Stare Powązki. Grobowiec rodziny Hanus. um.warszawa.pl. [dostęp 2017-10-23].
  5. 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907. Sanok: 1907, s. 61, 78.
  6. Kronika. Egzamin dojrzałości. „Gazeta Sanocka”, s. 3, 23 czerwca 1907. 
  7. Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2017-10-22].
  8. Dekret Naczelnego Wodza Wojsk Polskich o przyjęciu do W.P. oficerów z b. armii austro-węgierskiej (838). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. 26, s. 646, 8 marca 1919. 
  9. Rozkaz Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich o przydziale oficerów (841). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. 26, s. 654, 8 marca 1919. 
  10. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 476.
  11. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 417.
  12. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 377.
  13. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 326.
  14. Obsada personalna jednostek Policji Państwowej w roku 1926. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2017-10-22].
  15. Wykaz oficerów Policji Państwowej w roku 1934. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2017-10-22].
  16. Zmiany w policji w Małopolsce Wsch.. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 232B, s. 2, 25 sierpnia 1936. 
  17. Wykaz naczelników wydziałów Komendy Głównej Policji Państwowej w latach 1919–1939. policjapanstwowa.pl. [dostęp 2017-10-22].
  18. Jakub Hanus. O administrowaniu i organizowaniu. „Przegląd Policyjny”. 4 (22), s. 288, lipiec 1939. 
  19. Jakub Hanus. O administrowaniu i organizowaniu. „Przegląd Policyjny”. 4 (22), s. 288-294, lipiec 1939. 
  20. Józef Stachowicz: W służbie ojczyzny. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888–1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 120.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]