Jan Łobza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Piotr Łobza
Ilustracja
mjr Jan Łobza
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 11 lipca 1896
Bałkuny
Data i miejsce śmierci 30 lipca 1975
Łódź
Przebieg służby
Lata służby 1919 - 1945
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 81 Pułk Strzelców Grodzieńskich
Korpus Ochrony Pogranicza
(Oddział Służby Granicznej Dowództwa KOP
Placówka Wywiadowcza KOP Nr 2
batalion KOP „Żytyń”
batalion KOP „Hoszcza”)
14 pułk piechoty
Stanowiska dowódca kompanii
z-ca dowódcy batalionu KOP
dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
(kampania wrześniowa):
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Brązowy za Długoletnią Służbę
Odznaka pamiątkowa Korpusu Ochrony Pogranicza „Za Służbę Graniczną”
Szkoła Podoficerska 14 pp (1939) - mjr Jan Łobza siedzi w I rzędzie jako drugi z prawej, trzeci z prawej siedzi ppłk Władysław Dzióbek. W środku siedzą: płk Franciszek Sudoł (piąty od prawej) i płk Mikołaj Bołtuć (czwarty od prawej).
Jan Łobza - mjr 14 pp.
Grób mjr. Jana Łobzy na Cmentarzu Wojskowym w Łodzi.

Jan Piotr Łobza (ur. 11 lipca 1896[a] w Bałkunach[b], zm. 30 lipca 1975 w Łodzi) – major piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Aleksandra i Praksedy. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919 – 1920[2][c]. Na dzień 1 czerwca 1921 roku pełnił, w randze porucznika, służbę w 81 pułku Strzelców Grodzieńskich[3]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w tymże stopniu (porucznika) ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1162. lokatą w korpusie oficerów piechoty[4]. W roku 1923 zajmował 1039. lokatę wśród poruczników korpusu piechoty[5].

Na podstawie rozporządzenia[d] z dnia 1 grudnia 1924 r., wydanego przez Prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego, został awansowany do stopnia kapitana, ze starszeństwem od dnia 15 sierpnia 1924 roku i 464. lokatą w korpusie oficerów piechoty[6]. Pod koniec tegoż roku zajmował już 462. lokatę w swoim starszeństwie[7]. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych z dnia 3 marca 1926 r. odznaczony został Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej[8], a zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 listopada 1928 r. – Srebrnym Krzyżem Zasługi[9]. Z dniem 21 września 1926 r. został przeniesiony służbowo na 8. normalny 3 miesięczny kurs do Centralnej Szkoły Strzelniczej w Toruniu[10]. W roku 1928 zajmował 444. lokatę wśród kapitanów piechoty ze swojego starszeństwa[11]. Od początku swej służby wojskowej, aż do roku 1932, był oficerem 81 pułku Strzelców Grodzieńskich[12][13][14][15]. W roku 1930 zajmował 1101. lokatę łączną wśród kapitanów piechoty (była to jednocześnie 398. lokata w starszeństwie)[16], a w roku 1932 była to już 340. lokata w swoim starszeństwie[17].

Służba w Korpusie Ochrony Pogranicza[e][edytuj | edytuj kod]

Dalszy etap kariery wojskowej kapitana Jana Łobzy to służba w Korpusie Ochrony Pogranicza, do którego został przeniesiony zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych opublikowanym w dniu 9 grudnia 1932 r.[18] (przeniesienie nastąpiło na mocy Rozkazu Nr 3110-105/Piech.907/32 Ministerstwa Spraw Wojskowych - Biura Personalnego z dnia 20 października 1932 roku i potwierdzone zostało Rozkazem Nr 41 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 7 listopada 1932 r.). Początkowo oddany został do dyspozycji Szefa Oddziału Służby Granicznej Dowództwa KOP[f], następnie przydzielono go do placówki wywiadowczej KOP Nr 2[g], a kolejnym jego oddziałem macierzystym został batalion KOP „Żytyń”. Rozkazem dziennym Nr 43 z dnia 2 maja 1935 roku kpt. Jan Łobza wyznaczony został dowódcą batalionowych uroczystości związanych z obchodami rocznicy uchwalenia konstytucji 3 maja. W dniach od 16 do 18 maja 1935 r. brał udział, jako członek delegacji batalionu KOP „Żytyń”, w uroczystościach pogrzebowych Pierwszego Marszałka Polski - Józefa Piłsudskiego. W dniu 25 listopada 1935 r. został wyróżniony Odznaką Pamiątkowa Korpusu Ochrony Pogranicza „Za Służbę Graniczną”[h]. Rozkazem dowódcy KOP z dnia 8 stycznia 1936 r. (L. dz. 2773/Pf.Per.I.35), potwierdzonym następnie rozkazem dowódcy brygady KOP „Wołyń” z dnia 13 stycznia 1936 roku (L.dz. 17/Pf./36), został przeniesiony (w korpusie oficerów piechoty) do batalionu KOP „Hoszcza”[19], z terminem stawienia się w nowym miejscu służby wyznaczonym na dzień 22 stycznia 1936 roku[i]. Z dniem 23 stycznia 1936 r. został mianowany dowódcą 2 kompanii granicznej „Korzec”[j].

Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 19 marca 1936 r. (ogłoszonym w Tajnym Dzienniku Awansowym Nr 3)[k] został awansowany do rangi majora, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 r. i 35. lokatą w korpusie oficerów piechoty[20]. W dniu 20 kwietnia 1936 r. objął funkcję zastępcy dowódcy batalionu „Hoszcza”[l] (pełnił wówczas również czasowo funkcję dowódcy kompanii). We wrześniu 1936 roku wyznaczony został przewodniczącym komisji do przyznawania odznak pamiątkowych KOP dla szeregowych[m]. W okresie od 14 do 30 kwietnia 1937 r. przebywał na kursie w Centralnej Szkole Podoficerów KOP w Osowcu[n], z kolei w dniach od 5 do 9 maja 1937 roku przebywał w Poznaniu na zjeździe delegatów Ligi Morskiej i Kolonialnej[o]. W maju 1938 roku major Jan Łobza odznaczony został Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę. Podczas służby w KOP-ie zajmował na dzień 1 lipca 1933 roku - 806. lokatę łączną pośród kapitanów korpusu piechoty (była to 321. lokata w swoim starszeństwie)[21], a w dniu 5 czerwca 1935 roku - 677. lokatę łączną wśród kapitanów piechoty (była to zarazem 260. lokata w starszeństwie)[22]. Rozkazem Ministerstwa Spraw Wojskowych - Biura Personalnego z dnia 11 kwietnia 1938 r. (L.dz. 641/Tj.II-1) przeniesiony został do 14 pułku piechoty, z jednoczesnym wyznaczeniem na stanowisko dowódcy batalionu. Odejście z batalionu „Hoszcza” mjr Łobza zameldował w dniu 8 maja 1938 roku[p].

Służba w 14 pułku piechoty i kampania wrześniowa[edytuj | edytuj kod]

We włocławskim 14 pułku piechoty wyznaczony został na stanowisko dowódcy II batalionu, które objął z dniem 14 maja 1938 roku[19]. Na dzień 23 marca 1939 roku nadal dowodził II batalionem 14 pp[23] i zajmował 30. lokatę wśród majorów piechoty w swoim starszeństwie[24]. Dowódcą tegoż batalionu pozostawał zarówno w okresie mobilizacji, jak i podczas walk kampanii wrześniowej[25].

26 sierpnia 1939 r. wyruszył z Włocławka, prowadząc 14 pułk piechoty do miejsca koncentracji w pobliżu Wąbrzeźna[26]. Na czele swego batalionu[q] walczył w kampanii wrześniowej, dowodząc nim podczas bitew w korytarzu pomorskim[r] i w trakcie odwrotu za Wisłę[28]. Walczył w bitwie nad Bzurą, w której dowodzony przez niego batalion zdobył w dniu 11 września folwark Przesławice[29]. W tym też dniu mjr Łobza, z powodu zranienia dowódcy 14 pułku piechoty ppłk. Włodzimierza Brayczewskiego, objął na cztery godziny dowództwo nad pułkiem[30]. Dowodził II batalionem podczas walk o Sapy i Strzebieszewo, w których batalion ten poniósł ciężkie straty od ognia z broni maszynowej[31]. Od godzin rannych 13 września, jako najstarszy oficer, przejął dowodzenie pułkiem[32]. 18 września major Łobza poprowadził jedno z ostatnich natarć, idąc na czele około 150 żołnierzy i oficerów do ataku o przeprawę przez Bzurę pod Starymi Budami[33][34]. Po tym ataku żołnierze pułku ulegli rozproszeniu, a ich 30 osobowa grupa pod dowództwem mjr Łobzy w nocy z 20 na 21 września przeprawiła się przez Bzurę[35]. Na drugim brzegu rzeki major Łobza razem ze swoimi żołnierzami dostał się do niemieckiej niewoli[36]. Przebywał w niej w obozach Sochaczew i Skierniewice oraz w oflagach XI A Osterode, IV A Hohnstein, IV C Colditz, II A Prenzlau, II E Neubrandenburg i VII A Murnau[27]. Po wyzwoleniu wrócił do kraju, zmarł w 1975 r. i pochowany został na Cmentarzu Wojskowym w Łodzi.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych, opublikowanym w dniu 19 marca 1937 r., nastąpiło sprostowanie imienia i daty urodzenia - z „Jan ur. 29.6.1896 r.” - na „Jan Piotr ur. 11.7.1896 r.”[1]
  2. Według części źródeł Jan Łobza urodził się w Wilnie lub w miejscowości Przydziejsk na Łotwie.
  3. Na nagrobku znajdującym się na Cmentarzu Wojskowym w Łodzi wskazano, że był także uczestnikiem I wojny światowej.
  4. Rozporządzenie O. V. L. 41000/A. 1924.
  5. Opracowano na podstawie ewidencji batalionów KOP „Żytyń” i „Hoszcza” przechowywanych w Archiwum Straży Granicznej z siedzibą w Szczecinie.
  6. Pełnił służbę w tym Oddziale w okresie od 7 do 23 listopada 1932 roku.
  7. Służył w tej placówce w okresie od dnia 24 listopada 1932 roku do dnia 12 lutego 1934 r.
  8. Nadanie odznaki nastąpiło na podstawie Rozkazu Nr 70 Dowództwa Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 25 listopada 1935 roku.
  9. Rozkaz dzienny batalionu KOP „Żytyń” Nr 6 z dnia 21 stycznia 1936 r.
  10. Rozkaz Nr 5 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 24 stycznia 1936 r.
  11. Rozkaz Nr 17 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 26 marca 1936 r.
  12. Rozkaz Nr 24 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 4 maja 1936 r.
  13. Rozkaz Nr 48 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 10 września 1936 r.
  14. Rozkaz Nr 20 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 13 kwietnia 1937 r.
  15. Rozkaz Nr 26 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 7 maja 1937 r.
  16. Rozkaz Nr 36 dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” z dnia 17 maja 1938 r.
  17. Zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym pozostał dowódcą II batalionu 14 pułku piechoty.
  18. W dniach 2 - 3 września, podczas odwrotu spod Mełna, mjr Łobza odłączył od swego batalionu. 4 września ponownie objął dowodzenie nad II batalionem 14 pp.[27]
  19. Medal ten został nadany mjr. Janowi Łobzie na podstawie Rozkazu nr 25 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 28 maja 1938 roku, pkt 4 (informacja ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  20. Odznaka ta została nadana kpt. Łobzie na podstawie Rozkazu nr 70 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 25 listopada 1935 roku, pkt III (informacja ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 1 z 19 III 1937, s. 22.
  2. Wojewoda 2016 ↓, s. 34.
  3. Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 213, 746.
  4. Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 91.
  5. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 431.
  6. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 XII 1924, s. 742.
  7. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 372.
  8. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 12 z 3 III 1926, s. 71.
  9. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 XI 1928, s. 413.
  10. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 46 z 25 X 1926, s. 380.
  11. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 213.
  12. a b Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 358.
  13. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 311.
  14. a b Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 95.
  15. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 609.
  16. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 140.
  17. a b Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 56.
  18. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 XII 1932, s. 438.
  19. a b Ciesielski 2008 ↓, s. 122.
  20. Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 341.
  21. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 54.
  22. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 52, 183, 184, 194.
  23. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 564.
  24. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 26.
  25. Ciesielski 2008 ↓, s. 300, 313.
  26. Kraiński i Pekról 1992 ↓, s. 21.
  27. a b Ciesielski 2008 ↓, s. 313.
  28. Ciesielski 2008 ↓, s. 178-202.
  29. Kraiński i Pekról 1992 ↓, s. 29-30.
  30. Ciesielski 2008 ↓, s. 206-207.
  31. Ciesielski 2008 ↓, s. 211.
  32. Ciesielski 2008 ↓, s. 213.
  33. Ciesielski 2008 ↓, s. 226.
  34. IPiM im. gen. Sikorskiego ↓, s. 7.
  35. Ciesielski 2008 ↓, s. 228.
  36. Sławiński 2005 ↓, s. 26-27.
  37. a b Na podstawie [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]