Jan Antoni Horain

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Szreniawa

Jan Antoni Horain herbu Szreniawa (ur. 1686, zm. w czerwcu 1777 na Litwie) – wojewoda brzeski litewski, podkomorzy wileński, starosta jałowski, marszałek Trybunału Skarbowego Wielkiego Księstwa Litewskiego, pułkownik petyhorski armii Wielkiego Księstwa Litewskiego, dyrektor wileńskiego sejmiku przedsejmowego w 1752 roku[1].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Syn Floriana Kazimierza i Anny Eleonory Ordyniec herbu Trąby. Młodszy brat Aleksandra Kazimierza (1685-1774), biskupa żmudzkiego. Trzykrotnie żonaty. Pierwsza żona urodziła dziecko które zmarło we wczesnej młodości. Druga żona, Joanna Eleonora Puttkamer, baronowa urodziła syna Michała Piotra (1729-1768), podkomorzego wileńskiego. Trzecia żona, Monika Zielińska herbu Świnka, córka Józefa (1691-1727), urodziła 2 synów: Tadeusza, sędziego kapturowego województwa wileńskiego i Jana Nepomucena, szambelana i członka Rządu Tymczasowego w Warszawie (1794). Był dziadkiem Michała (1803-1835), generała hiszpańskiego i Tadeusza Ignacego (1804-1839), emigranta politycznego.

Pełnione urzędy[edytuj | edytuj kod]

W młodości działacz opozycji zwalczającej politykę Augusta II Mocnego. Był pisarzem grodzkim wileńskim od 1720 roku. W roku 1729 przyczynił się do zerwania sejmu. W 1731 został mianowany podczaszym, następnie został podkomorzym wileńskim (1748), chorąży wileński, dyrektor wileńskiego sejmiku gromnicznego w 1742 roku[2]. Pełnił obowiązki podwojewodziego wileńskiego. W latach (1764-1768) piastował urząd kasztelana brzeskokujawskiego. W latach (1768-1777) sprawował urząd wojewody brzeskolitewskego. Jako urzędnik był też starostą jałowskim i mogilnickim (1733).

W 1764 roku był konsyliarzem województwa wileńskiego w konfederacji Wielkiego Księstwa Litewskiego[3]. Na sejmie konwokacyjnym 1764 roku wyznaczony do Komisji Skarbowej Wielkiego Księstwa Litewskiego[4]. Poseł województwa wileńskiego na sejm konwokacyjny 1764 roku[5]. Uczestniczył w konfederacji barskiej (1768-1772). Przystąpiwszy do kręgu szlachty i Generalicji, został następnie z niej usunięty z powodu sprzeciwienia się detronizacji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W pamięci potomnych człowiek wybitnie zdolny, wymowny i czynny w działaniu. Jako stronnik Stanisława Leszczyńskiego był gorliwym prześladowcą jego przeciwników na Litwie. Przyczynił się do zabójstwa Jana Tyzenhauza, podkomorzego wileńskiego.

Za zasługi został odznaczony Orderem Świętego Stanisława (1765).

Zmarł w wieku 91 lat.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robertas Jurgaitis, Vilniaus seimelio veikla 1717–1795 m., Kaunas 2007, s. 227.
  2. Robertas Jurgaitis, Vilniaus seimelio veikla 1717–1795 m., Kaunas 2007, s. 225.
  3. Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego, t. I, Warszawa 2006, s. 391.
  4. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 75.
  5. Antoni Sozański, Imienne spisy osób duchownych, świeckich i wojskowych, które w pierwszych ośmiu latach panowania króla Stanisława Poniatowskiego od 1764-1772 r. w rządzie lub przy administracyi Rzeczypospolitéj udział brały [...]. Cz. 1, Tablice i rejestr, Kraków 1866, s. 33.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Boniecki "Herbarz Polski" (tom VII, str. 331-334, Horainowie herbu Szreniawa)
  • Seweryn Uruski "Rodzina. Herbarz Szlachty Polskiej" (tom 5, s. 178-180, Horainowie herbu Szreniawa)