Jan Badura (działacz robotniczy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Badura (ur. 27 listopada 1898 w Czechowie, zm. 16 listopada 1966 w Rybniku) – działacz polskiego, rosyjskiego i francuskiego ruchu komunistycznego.

Rodzice Badury, Jan i Agnieszka (z domu Widlińska) mieszkali na stałe w Sosnowcu, ojciec pracował w hucie Katarzyna. Badura przez 5 lat był uczniem szkoły w Sosnowcu. Po wybuchu I wojny światowej znalazł się w Rosji. Od 1915 roku pracował w fabryce Metalizator w Petersburgu. W czasie rewolucji lutowej stał się członkiem Gwardii Czerwonej i brał udział w rewolucji październikowej. Później służył w mariańskim pułku, a w lutym 1918 roku wstąpił do Armii Czerwonej. Pod Pskowem dostał się do niewoli niemieckiej i został przewieziony do Czerska. Tam też ciężko zachorował i musiał leczyć się w szpitalu jeszcze po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Po powrocie do Sosnowca podjął w październiku 1919 roku pracę w kopalni Hrabia Renard, wstąpił także do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Był również działaczem w klasowym związku zawodowym[1].

W sierpniu 1926 roku, zagrożony aresztowaniem, wyjechał do Francji, gdzie podjął pracę w kopalni Beraudiere w Ricamarie. Niedługo po przyjeździe do Francji rozpoczął działalność w Confédération générale du travail unitaire, a kilka miesięcy później także w Komunistycznej Partii Francji. W sierpniu 1927 roku został aresztowany. Ponieważ groziło mu wydalenie, często zmieniał odtąd pracę i miejsce pobytu, nie zaprzestał jednak swej działalności. Ponownie prawo pobytu uzyskał dopiero w 1936 roku i zamieszkał w Saint-Chamond, gdzie znalazł zatrudnienie w fabryce. Jako członek Komunistycznej Partii Francji działał w Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom, Towarzystwie Przyjaciół ZSRR i Zarządzie Okręgowego Koła Przyjaciół Dziennika Ludowego. Brał udział w organizowaniu pomocy dla Republiki Hiszpańskiej. 10 lutego 1941 roku został aresztowany przez Niemców i uwięziony w obozie w Le Vernet, a po czterech miesiącach wysłany do Niemiec na przymusowe roboty. W lipcu 1942 roku uciekł do Francji i działał w ruchu oporu. W czerwcu 1943 roku ponownie został aresztowany. Ponieważ ciężko zachorował, został zwolniony z obozu z nakazem pobytu w Saint-Chamond, gdzie był pod stałą kontrolą[1].

W 1944 roku został uwolniony przez partyzantów i udał się do szpitala na operację żołądka. Po wyjściu ze szpitala podjął się działalności politycznej i w grudniu 1944 roku został wybrany na I Zjazd Polonii Francuskiej. We wrześniu 1945 roku został skarbnikiem Organizacji Pomocy Ojczyźnie w Paryżu. W grudniu 1945 roku uczestniczył w I Zjeździe Polskiej Partii Robotniczej w Warszawie. W lipcu 1946 roku, na I Zjeździe Polskiej Partii Robotniczej we Francji wszedł w skład Komitetu Obwodowego PPR we Francji, którego został skarbnikiem. W maju 1948 roku wraz z rodziną powrócił do Polski, gdzie powierzono mu stanowisko burmistrza Mirska. Od 1 stycznia 1949 roku do marca 1950 roku był I sekretarzem Komitetu Miejskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Mirsku. Przez kolejne 3 miesiące pracował w Komitecie Powiatowym PZPR w Lwówku Śląskim, a następnie został przewodniczącym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Środzie Śląskiej[1].

Z uwagi na zły stan zdrowia 1 października 1951 roku został wicedyrektorem uzdrowiska w Iwoniczu-Zdroju. Po roku przeprowadził się do Katowic i do września 1953 roku kierował Wojewódzkim Urzędem Kontroli Prasy. Następnie przeniósł się do Rybnika i pracował w Zakładach Metalowych Huta Silesia. Po przejściu, z powodu choroby, 1 września 1957 roku na rentę uczestniczył jeszcze w życiu partyjnym. Miał żonę Janinę (z domu Pietras) i syna Zenona[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d red. Jan Kantyka, Władysław Zieliński: Śląski słownik biograficzny. T. II. Katowice: Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, 1979, s. 12–14. (pol.)