Jan Banaś

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Banaś
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 29 marca 1943
Berlin
Wzrost 171 cm
Pozycja prawoskrzydłowy
Kariera juniorska
Lata Klub
1956–1958 AKS Mikołów
1958–1959 WKKF Katowice
1959–1962 Zryw Chorzów
Kariera seniorska
Lata Klub Wyst. Gole
1962–1969 Polonia Bytom 145 (50)
1969–1975 Górnik Zabrze 124 (35)
1975 Wisła Chicago
1975–1976 Polonia Chicago
1976 AAC Eagles
1976 Atlético Español 9 (0)
1976 KSC Lokeren
1977 US Melun 9 (4)
1977–1978 US Boulogne 10 (1)
1978–1981 AC Cambrai
1981–1983 AS Porto-Vecchio
1984–1985 ES Saintes
1986–1990 CA de Mantes-la-Ville
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
 Polska U-19
1964–1973  Polska 31 (7)
Kariera trenerska
Lata Drużyna
1984–1985 ES Saintes
1986–1990 CA de Mantes-la-Ville
2007 Szombierki Bytom
2008–2010 Grunwald Ruda Śląska (juniorzy)

Jan Banaś (ur. 29 marca 1943 w Berlinie jako Heinz-Dieter Banas) – polski piłkarz, reprezentant Polski, mistrz Polski. Imię i nazwisko zmienił 2 marca 1967.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Niemca i Polki, jego rodzice poznali się i rozstali podczas wojny[1]. Z wykształcenia technik górniczy, na boisku spełniał zadania prawoskrzydłowego. Karierę piłkarską zaczynał w AKS Mikołów (1956-1958), następnie w Szkółce Wojewódzkiego Komitetu Wychowania Fizycznego Katowice (1958-1959). W 1959 przeszedł na trzy lata do Zrywu Chorzów, uzyskując w tym czasie powołanie do juniorskiej reprezentacji Polski, gdzie grał razem m.in. z Zygfrydem Szołtysikiem i Antonim Piechniczkiem. Karierę ligową rozpoczął po przejściu w 1962 do bytomskiej Polonii. W czerwcu 1966 był jednym z bohaterów afery, kiedy przed meczem Polonii ze szwedzkim IFK Norrköping w ramach rozgrywek Pucharu Intertoto zdecydował się pozostać na Zachodzie. Nakłonił go do tego ojciec, obiecując szybkie załatwienie gry w Niemczech (wraz z nim do Polski nie powrócili wówczas Konrad Bajger i Norbert Pogrzeba)[2]. Już jednak rok później, rozczarowany postawą ojca, postanowił wrócić i ze względu na wysokie umiejętności sportowe został zrehabilitowany; zmienił wówczas oficjalnie pisownię nazwiska.

W 1969 przeszedł do Górnika Zabrze, w barwach którego zdobył dwa tytuły mistrza Polski (1971, 1972) i trzy Puchary Polski (1970, 1971, 1972). Występował także w najlepszym sezonie Górnika w europejskich pucharach – przyczynił się do awansu zespołu do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, strzelając m.in. bramki Lewskiemu Sofia w ćwierćfinale; zdobył także gola w pierwszej z trzech słynnych półfinałowych potyczek Górnika z AS Roma. W Górniku rozegrał łącznie 170 oficjalnych meczów, w tym 124 w ekstraklasie i 20 w pucharach europejskich.

W 1975 zakończył karierę w Górniku i wyjechał za granicę. Grał początkowo w polonijnych klubach w Chicago (Wisła, Polonia, Eagles), następnie w Atlético Español (1976), francuskich US Melun (1977), US Bolougne (1977-1978), AS Cambrai (1978-1981), Porto Vecchio (1981-1983), Saintes (1984-1985, także grający trener), Mantes (1986-1990).

Jako piłkarz Banaś imponował świetnym wyszkoleniem technicznym, zbierał oklaski za sztuczki techniczne, posiadał znakomity przegląd sytuacji, strzelał bramki w nieprawdopodobnych sytuacjach.

Reprezentacja Polski[edytuj | edytuj kod]

W latach 1964-1973 zaliczył 31 oficjalnych spotkań w reprezentacji Polski, zdobywając w nich 7 bramek. Wystąpił m.in. w meczu z Anglią na Stadionie Śląskim w Chorzowie w czerwcu 1973, wygranym przez Polskę 2:0 (pierwsza bramka tego meczu, zaliczona oficjalnie Gadosze, bywa niekiedy przypisywana Banasiowi). Banaś nie znalazł się jednak w kadrze na mistrzostwa świata w 1974, podobnie jak dwa lata wcześniej w kadrze olimpijskiej z przyczyn pozasportowych, gdyż po jego ucieczce z 1966 roku polskie władze uniemożliwiały mu wyjeżdżanie z reprezentacją Polski do Niemiec, choć pozwalały mu tam wyjeżdżać z klubem; zarówno igrzyska olimpijskie w 1972 r., jak i mistrzostwa świata w 1974 r. odbywały się właśnie w Niemczech.

lp. Data Miejsce Przeciwnik Rezultat Rozgrywki Grał Uwagi
1. 13 września 1964 Warszawa  Czechosłowacja
2-1
towarzyski
90'
2. 27 września 1964 Stambuł  Turcja
3-2
towarzyski
do 67'
Gol
3. 7 października 1964 Solna  Szwecja
3-3
towarzyski
90'
4. 25 października 1964 Dublin  Irlandia
2-3
towarzyski
90'
5. 7 kwietnia 1965 Bruksela  Belgia
0-0
towarzyski
90'
6. 18 kwietnia 1965 Warszawa  Włochy
0-0
elim. MŚ 1966
90'
7. 16 maja 1965 Kraków  Bułgaria
1-1
towarzyski
do 75'
8. 23 maja 1965 Chorzów  Szkocja
1-1
elim. MŚ 1966
90'
9. 26 września 1965 Helsinki  Finlandia
0-2
elim. MŚ 1966
90'
10. 5 stycznia 1966 Liverpool  Anglia
1-1
towarzyski
od 39'
11. 18 maja 1966 Wrocław  Szwecja
1-1
towarzyski
90'
12. 5 czerwca 1966 Belo Horizonte  Brazylia
1-4
towarzyski
od 46'
13. 8 czerwca 1966 Rio de Janeiro  Brazylia
1-2
towarzyski
do 45'
14. 11 czerwca 1966 Buenos Aires  Argentyna
1-1
towarzyski
do 34'
15. 16 maja 1970 Kraków  NRD
1-1
towarzyski
od 46'
16. 19 maja 1970 Kopenhaga  Dania
2-0
towarzyski
90'
Gol
17. 22 lipca 1970 Szczecin  Irak
2-0
towarzyski
90'
Gol
18. 5 maja 1971 Lozanna  Szwajcaria
4-2
towarzyski
90'
Gol
19. 12 maja 1971 Tirana  Albania
1-1
elim. Euro 1972
90'
Gol
20. 22 września 1971 Kraków  Turcja
5-1
elim. Euro 1972
90'
21. 10 października 1971 Warszawa  Niemcy
1-3
elim. Euro 1972
do 59'
22. 16 kwietnia 1972 Stara Zagora  Bułgaria
1-3
elim. IO 1972
do 83'
23. 7 maja 1972 Warszawa  Bułgaria
3-0
elim. IO 1972
90'
Gol Gol
24. 13 maja 1973 Warszawa  Jugosławia
2-2
towarzyski
do 45'
25. 16 maja 1973 Wrocław  Irlandia
2-0
towarzyski
od 30' do 74'
26. 6 czerwca 1973 Chorzów  Anglia
2-0
elim. MŚ 1974
90'
27. 1 sierpnia 1973 Toronto  Kanada
3-1
towarzyski
do 45'
28. 5 sierpnia 1973 Los Angeles  Meksyk
1-0
towarzyski
90'
29. 8 sierpnia 1973 Monterrey  Meksyk
2-1
towarzyski
do 45'
30. 10 sierpnia 1973 San Francisco  Stany Zjednoczone
4-0
towarzyski
od 78'
31. 12 sierpnia 1973 New Britain  Stany Zjednoczone
0-1
towarzyski
do 59'

Odniesienia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

9 maja 2017 r. miał premierę film „Gwiazdy” w reżyserii Jana Kidawy-Błońskiego, opowiadający o życiu i karierze Jana Banasia[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Gowarzewski, Joachim Waloszek, Górnik Zabrze. 50 lat prawdziwej historii (1948-1998), Katowice 1998 (6. część cyklu „Kolekcja Klubów”)