Jan Edward Nowodworski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Edward Nowodworski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 11 czerwca 1876
Płock
Data i miejsce śmierci 30 lipca 1954
Warszawa
Poseł III kadencji Sejmu (II RP)
Okres od 1930
do 1935
Przynależność polityczna Stronnictwo Narodowe
Odznaczenia
Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny IV klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława II klasy (Imperium Rosyjskie)Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława III klasy (Imperium Rosyjskie)
Grób Jana Edwarda Nowodworskiego na Cmentarzu Powązkowskim

Jan Edward Nowodworski (ur. 11 czerwca 1876 w Płocku, zm. 30 lipca 1954 w Warszawie) – polski adwokat, sędzia, polityk, poseł na Sejm III kadencji w II RP, z ramienia Stronnictwa Narodowego[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent gimnazjum filologicznego w Płocku i prawa na Uniwersytecie Warszawskim. W 1898 uzyskał stopień naukowy kandydata nauk. W latach 1898-1899 odbył jednoroczną służbę wojskową. Od sierpnia 1903 był adwokatem przysięgłym w Warszawie. Jako młodszy oficer 14 pułku strzelców wschodniosyberyjskich uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej. Od marca do października 1905 pracował jako obrońca i podsekretarz w Sądzie Wojskowym w Charkowie. W latach 1906-1907 występował w Warszawie jako obrońca w procesach politycznych. Od 1907 należał do Koła Prawników Polskich, w którym doszedł do stanowiska prezesa. Od 1912 działał w Towarzystwie Opieki nad Więźniami "Patronat" guberni warszawskiej.

W czasie I wojny światowej walczył w armii rosyjskiej, kolejno jako adiutant i dowódca kompanii 298 pułku piechoty (sierpień 1914 - wrzesień 1915), starszy adiutant w sztabie 50 brygady pospolitego ruszenia (październik 1915 - marzec 1916), naczelnik służby łączności 117 dywizji piechoty (kwiecień - czerwiec 1916), funkcjonariusz Okręgowej Intendentury w Kijowie (czerwiec 1916 - lipiec 1917), p.o. prokuratora przy Sądzie Wojskowym w Jekaterynosławiu (sierpień 1917 - luty 1918). Od kwietniu 1920 pracował jako sędzia niezawodowy przy Izbie Karnej Sądu Okręgowego w Starogardzie. W Wojsku Polskim był od lipca 1920 w stopniu podporucznika referentem prokuratury przy Naczelnym Sądzie Wojskowym. W grudniu 1920 został bezterminowo urlopowany. 14 października 1920 otrzymał stopień majora, 8 lutego 1924 - podpułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[1].

Od 1919 był członkiem Rady Adwokackiej w Warszawie, jej sekretarzem w 1920, w 1921 - wicedziekanem, w latach 1926-28 i 1930-32 - dziekanem. W latach 1922-1923 i od 1934 zasiadał w Naczelnej Rady Adwokackiej (był jej sekretarzem i przewodniczącym rzeczników dyscyplinarnych). Od 1938 do 1939 był prezesem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury. Publikował w Gazecie Sądowej Warszawskiej i Palestrze, na łamach której krytykował próby zwiększenia nadzoru państwowego nad adwokaturą[2]. Specjalizował się w prawie karnym - w procesie brzeskim bronił Adama Pragiera. W 1922 kandydował bezskutecznie w wyborach do Sejmu z listy państwowej Centrum Mieszczańskiego, a w 1928 - do Senatu z Listy Katolicko-Narodowej w Warszawie. Piastował mandat posła na Sejm RP III kadencji z okręgu wyborczego nr 1 (Warszawa) z Listy Narodowej[1].

W wojnie 1939 kierował sądem polowym Armii "Warszawa". W czasie okupacji hitlerowskiej wszedł w skład Rady Konsultacyjnej przy niemieckim komisarzu dla reorganizacji adwokatury (tzw. Beiratu). Został skreślony z listy adwokatów za sprzeciw wobec usuwania Żydów z zawodu[3]. Należał do Tajnej Rady Adwokackiej i Rady Wydawniczej tajnego Polskiego Wydawnictwa Prawniczego[2]. Po II wojnie światowej pełnił funkcję wiceprezesa Sądu Okręgowego w Warszawie, po czym wrócił do pracy w adwokaturze. W 1952 skreślony z listy adwokatów, przywrócony po odwołaniu do Ministra Sprawiedliwości.

Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 20, rząd 5, grób 4)[4].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Syn Józefa - sędziego i Lucyny z domu Bar. Brat posła do rosyjskiej Dumy Państwowej Franciszka Nowodworskiego. Jego bratankiem był dyrektor Departamentu Sprawiedliwości Delegatury Rządu na Kraj Leon Nowodworski[2]. Od 1920 w związku małżeńskim z Anną z Szumowskich, nie miał dzieci.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Nowodworski Jan Edward. bs.sejm.gov.pl. [dostęp 2019-05-12].
  2. a b c Krzemiński Zdzisław. Mecenas Jan Nowodworski. „Palestra”. 25/1 (277), s. 94-98, 1981. 
  3. Trela Jacek: Pomagać, bronić i budować. 100 lat odrodzonej Adwokatury Polskiej. e-magazynadwokat.pl. [dostęp 2019-05-12].
  4. Cmentarz Stare Powązki: NOWODWORSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-05-09].