Jan Faska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Faska
Data i miejsce urodzenia 28 sierpnia 1893
Klimzowiec (obecnie dzielnicaChorzowa)
Data i miejsce śmierci 8 październik 1953
Chorzów
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Śląski Krzyż Powstańczy Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi II stopnia
Gwiazda Górnośląska

Jan Faska (ur. 28 sierpnia 1893 w Klimzowcu (obecnie dzielnica Chorzowa), zm. 8 października 1953 roku w Chorzowie[1]) – dowódca powstańczy (III powstanie śląskie), komendant obrony Katowic (1939).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu szkoły powszechnej w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów), uczęszczał do gimnazjum w Bytomiu. W latach 1911-1913 podjął studia w Wyższej Szkole Rolniczej w Turyngii.

W młodości należał do TG Sokół. W czasie I wojny światowej walczył w armii niemieckiej. 13 maja 1915 roku został wzięty do niewoli i skierowany do obozu jenieckiego w Anglii.

W latach 1916-1918 studiował w Akademii Nauk Powszechnych w Londynie.

1 grudnia 1918 roku wstąpił do polskiej armii we Francji, reklamowano go z wojska, 20 maja 1920 roku udał się na Górny Śląsk, by uczestniczyć w akcji plebiscytowej.

Od 3 czerwca 1920 roku należał do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Początkowo zastępca, następnie komendant POW GŚl w powiecie prudnickim. W marcu 1921 aresztowany wskutek fałszywych zarzutów, osadzony w więzieniu. Uniewinniony przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową stał się celem zamachów organizowanych przez niemieckich bojówkarzy.

Po wybuchu III powstania śląskiego awansowany do stopnia podporucznika. Dowodził baonem prudnickim w Podgrupie „Bogdan”, Grupy Operacyjnej „Północ”. Wraz z innymi oddziałami zdobył Strzelce. Zdobył wielką popularność wśród powstańców, gdy aresztował tam dowódcę oddziałów włoskich, płk. Sattelę za pogwałcenie zasady neutralności sił alianckich. Zdobywał m.in. Górę św. Anny, Obrowiec. Ciężko ranny w walce pod Grodziskiem, dowodził kontratakiem leżąc na noszach.

Po 1925 wyjechał do Francji, następnie do Urugwaju, ostatecznie osiedlając się wraz z rodziną pod São Paulo w Brazylii. Powrócił do Polski w kwietniu 1939 roku, pracował jako urzędnik. We wrześniu 1939 roku kierował obroną Katowic. Kiedy Niemcy wkroczyli do miasta, wraz z innymi powstańcami śląskimi przeniósł się do Lwowa. Po zajęciu miasta przez Niemców, ukrywał się m.in. w Busku.

Po zakończeniu II wojny światowej powrócił do Chorzowa. Był działaczem Polskiego Związku Zachodniego, członkiem Polskiej Partii Robotniczej, wiceprezesem Zarządu Okręgu Ligi Morskiej, członkiem Rady Naczelnej Związku Byłych Powstańców. Był aktywnym działaczem społecznym, m.in. przewodniczącym Klubu Pisarzy Powstańczych, a także autorem szkiców wspomnieniowych.

Zmarł 8 października 1953 w Chorzowie i został pochowany w alei zasłużonych na miejskim cmentarzu.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Faska (pol.). www.chronologia.pl. [dostęp 2011-06-05].
  2. red. Franciszek Hawranek: Encyklopedia powstań śląskich. s. 123.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • red. Franciszek Hawranek: Encyklopedia powstań śląskich. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1982. (pol.)

Źródła[edytuj | edytuj kod]