Jan Fedorowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Fedorowicz
Herb
herb Oginiec (Brama)
Rodzina Fedorowicze herbu Oginiec
Ojciec Andrzej Fedorowicz
Matka Rozalia z Hryniewiczów
Żona

Karolina z Nahlików

Dzieci

córka Ludmiła i syn Wołodysław (Władysław Walenty)

Rodzeństwo bracia: Antoni (1806-1881), Ambroży (1817-1858), Adrian (1818-1856) i Alojzy (1830-1902)
Jan Fedorowicz
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1811
Hnilice Wielkie
Data i miejsce śmierci 2 listopada 1870
Okno
poseł na Sejm Ustawodawczy (1848)
Okres od sierpień 1848
do 6 lutego 1849
Przynależność polityczna „Porozumienie” – polscy demokraci
członek Rady Powiatu w Skałacie
Okres od 1867
do 1870
Przynależność polityczna Polskie Stronnictwo Demokratyczne

Jan Fedorowicz herbu Oginiec, ukr. Іван Федорович (ur. 10 czerwca 1811 w Hnilicach Wielkich[1], w pow. zbaraskim, zm. 2 listopada 1870 w Oknie, pow. skałackim) – prawnik, ziemianin, uczestnik powstania listopadowego, członek tajnych organizacji niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył kolegium jezuickie w Tarnopolu[2]. Po wybuchu powstania listopadowego udał się do Królestwa Polskiego, gdzie wstąpił do armii polskiej[3]. Najpierw służył w artylerii konnej. Ranny, przebywał w szpitalu. Wyleczony służył jako oficer ordynansowy dowódcy 10 pułku krakusów – płk. Piotra Wysockiego[3]. Ranny podczas obrony Warszawy został przewieziony do Galicji. Tu w latach 1831-1840 studiował na wydziale prawa uniw. we Lwowie, gdzie otrzymał tytuł doktora praw[2]. Jednocześnie działał aktywnie w tajnych organizacjach niepodległościowych. W 1846 uczestniczył w przygotowaniach do powstania przeciw Austriakom, za co został aresztowany i więziony wraz z braćmi Antonim i Adrianem[3].

Po wybuchu Wiosny Ludów wyszedł na wolność w wyniku amnestii cesarskiej. Poseł na Sejm Ustawodawczy w Wiedniu i Kromieryżu (sierpień 1848 – 6 lutego 1849), wybrany z okręgu galicyjskiego Tarnopol[4]. Uczestniczył w Powstaniu Wiedeńskim w październiku 1848, gdzie walczył pod dowództwem Wenzela Messenhausera z wojskami cesarskimi[3]. W parlamencie należała do "Stowarzyszenia" skupiającego polskich posłów demokratycznych[5]. Z mandatu poselskiego zrezygnował 11 grudnia 1848, mandat utracił po objęciu funkcji przez swego następcę[2].

Ziemianin, dzierżawca majątku Grzymałów w pow. skałackim (1849)[2]. Był inicjatorem założenia Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Oficjalistów prywatnych[3]. W 1850 zakupił od Antoniego Paygerta dobra Okno w przyszłym pow. skałackim[6]. W tym okresie wycofał się z życia publicznego a także z działalności w tajnych organizacjach spiskowych będąc przeciwnym próbom wywołania powstania w Galicji. Poświęcił się wówczas sprawom prowadzenia swego majątku, który znacznie powiększył, od 1856 był także właścicielem dóbr Wierniaki oraz współwłaścicielem dóbr Czerniechowce w pow. zbaraskim[7]. Od 30 czerwca 1853 był członkiem Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie, od 1861 oddziału tarnopolskiego (1853-1870)[8]. Członek Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego oraz Wydziału Okręgowego w Skałacie (1869-1870)[9]. Brał także udział w pracach Towarzystwa Agronomicznego[3]. Przeznaczał znaczne kwoty na działalność charytatywną, był współinicjatorem założenia szpitala w Tarnopolu[3]. Odbył także wiele podróży po Europie, m.in. był w Anglii, Francji, Niemczech, Włoszech i Szwajcarii[3].

Członek Rady Powiatu z grupy większej własności i członek Wydziału Powiatowego w Skałacie (1867-1870)[10].

Prace Jana Fedorowicza[edytuj | edytuj kod]

  • Aforyzmy Jana Fedorowicza, Kraków 1873
  • Pisma, Lwów 1913

Rodzina i życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej, jako syn Andrzeja i Rozalii z Hryniewiczów. Miał czterech braci: Antoniego (1806-1881), Ambrożego (1817-1858), Adriana (1818-1856) i Alojzego (1830-1902). W 1839 poślubił córkę urzędnika Karolinę z Nahlików. Miał z nią córkę Ludmiłę (1840-1849) i syna Władysława Walentego (1845-1917) – znanego działacza ukraińskiego. Umarł nagle na polowaniu[2][3][11][12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. według PSB błędnie w Bilitówce, pow. tarnopolski
  2. a b c d e Parlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Fedorowicz, Jan Ritter von Dr. iur. – Parlamentarier 1848-1918 online [5.11.2019]
  3. a b c d e f g h i Justyn Sokulski, Fedorowicz Jan (1811-1870), Polski Słownik Biograficzny, t. 6, Kraków 1948, s. 389
  4. Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918, Warszawa 1996, s. 23, 352.
  5. Protokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 27
  6. Provinzial Handbuch der Königreich Galizien und Lodomerien für das Jahr 1850, s. 432; 1851, s. 432; 1852, s. 432; 1853, s. 429; 1854, s. 429; Handbuch des Lemberger Statthaltarei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1855, s. 318; 1856, s. 312; 1857, s. 555; 1858, s. 439; 1859, s. 475; 1860, s. 483;
  7. Handbuch des Lemberger Statthaltarei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1857, s. 439, 647; 1858, s. 337, 519; 1859, s. 369, 557; 1860, s. 377, 565;
  8. Handbuch des Lemberger Statthaltarei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1856, s. 279; 1857, s. 366; 1858, s. 253; 1859, s. 270; 1860, s. 274; 1861, s. 411; 1862, s. 427; 1863, s. 429; 1864, s. 347; 1865, s. 452; 1866, s. 462; Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1867, s. 815; 1868, s. 815; 1869, s. 544; Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1870, s. 587;
  9. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1869, s. 507, 509; Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1870, s. 536, 538;
  10. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1867, s. 457, 458; 1868, s. 457, 458; 1869, s.275, 276; Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1870, s. 281, 282;
  11. Herbarz Polski, część 1 Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, ułożył i wydał Adam Boniecki, t. 5, Warszawa 1902, s. 269.
  12. Jan Fedorowicz-Jackowski h. Oginiec – M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego online [5.11.2019]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]