Jan Fleischmann

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Fleischmann
Ilustracja
kpt. Jan Fleischmann
kapitan piechoty kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia 20 kwietnia 1893
Pilzno
Data i miejsce śmierci 17 września 1939
Przęsławice
Przebieg służby
Lata służby 1918 - 1939
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie II RP
Jednostki 24 pułk piechoty
Korpus Ochrony Pogranicza
(batalion KOP „Ludwikowo”
kompania graniczna „Pieszczanka”)
14 pułk piechoty
Stanowiska dowódca kompanii granicznej
oficer mobilizacyjny pułku
kwatermistrz pułku
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
(kampania wrześniowa):
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Odznaka pamiątkowa Korpusu Ochrony Pogranicza „Za Służbę Graniczną”
Grupa żołnierzy 14 pp - w środku siedzi kpt. Jan Fleischmann.
Kompania 14 pp (rok 1933) - kpt. Fleischmann siedzi siódmy z prawej.
Symboliczna płyta nagrobna kpt. Fleischmanna na włocławskim cmentarzu.
Kadra oficerska 14 pułku piechoty (11 listopada 1933 r.) - płk Ignacy Misiąg siedzi w środku, kpt. Jan Fleischmann stoi jako trzeci z prawej w II rzędzie.

Jan Alfred Wojciech Fleischmann[a] (ur. 20 kwietnia 1893 w Pilźnie[2], zm. 17 września 1939) – kapitan administracji piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu porucznika, ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1198. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Pozostawał wówczas oficerem 24 pułku piechoty[3]. Przez początkowe lata swej kariery wojskowej pełnił służbę w 24 pułku piechoty z Łucka[4][5], zajmując w 1923 roku - 1071. lokatę wśród poruczników korpusu piechoty[6], a w roku 1924 - 268. lokatę pośród poruczników piechoty[7].

Na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego z dnia 3 maja 1926 r.[b] został awansowany do rangi kapitana, ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 roku i 168. lokatą w korpusie oficerów piechoty[8].

Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych[c] opublikowanym dnia 31 marca 1927 r. został przeniesiony (w korpusie oficerów piechoty) do Korpusu Ochrony Pogranicza[9]. W dniu 21 kwietnia 1927 r. kpt. Jan Fleischmann przybył do Dowództwa 5 Brygady KOP (brygada KOP „Polesie”) i z dniem 29 kwietnia tegoż roku przydzielony został do batalionu KOP „Ludwikowo” (15 batalion graniczny)[d]. Marszałek Józef Piłsudski (minister spraw wojskowych) zarządzeniem ogłoszonym dnia 23 grudnia 1927 r.[e] przeniósł kpt. Jana Fleischmanna do kadry oficerów piechoty, z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku[10]. Na mocy rozkazu z dnia 31 stycznia 1928 roku kpt. Fleischmann wybrany został, jako przedstawiciel 15 batalionu KOP, do składu Oficerskiego Sądu Honorowego dla oficerów młodszych 5 Brygady KOP, orzekającego przy dowództwie tejże brygady[f]. Stanowisko sędziego Sądu Honorowego dla oficerów młodszych Brygady KOP „Polesie” (przy dowództwie brygady) pełnił również na rok 1930/31[g]. Na zasadzie rozkazu L.6642/26 Dowódcy KOP został z dniem 1 stycznia 1931 roku zaszeregowany według funkcji na stanowisku dowódcy 3 kompanii granicznej „Pieszczanka”, wchodzącej w skład batalionu „Ludwikowo”[h]. Na rok 1932 ponownie został wybrany sędzią - do składu I kompletu orzekającego Oficerskiego Sądu Honorowego dla młodszych oficerów przy dowództwie brygady „Polesie”[i]. W Korpusie Ochrony Pogranicza kpt. Jan Fleischmann pełnił służbę do marca 1932 roku[11], zajmując w roku 1928 - 162. lokatę wśród kapitanów piechoty ze swego starszeństwa[12] (pozostawał wówczas jeszcze oficerem nadetatowym 24 pułku piechoty[13]), a w 1930 roku - 1277. lokatę łączną wśród kapitanów korpusu piechoty (była to jednocześnie już 132. lokata w starszeństwie)[14]. Podczas swej służby w KOP-ie odznaczony został: Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 (w dniu 22 listopada 1928 r.), Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (w dniu 1 grudnia 1928 r.) oraz Odznaką Pamiątkową KOP „Za Służbę Graniczną” (w dniu 7 listopada 1929 r.)[j].

Zarządzeniem opublikowanym w dniu 23 marca 1932 roku Minister Spraw Wojskowych przeniósł, w korpusie oficerów piechoty, kpt. Jana Fleischmanna z Korpusu Ochrony Pogranicza do 14 pułku piechoty z Włocławka[11] (przeniesienie to potwierdzone zostało Rozkazem Nr 12 z dnia 6 kwietnia 1932 r. wydanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych - Korpus Ochrony Pogranicza). Służbę wojskową w 14 pułku piechoty Ziemi Kujawskiej kpt. Fleischmann pełnił do września 1939 roku[15][16].

Służąc we włocławskim pułku piastował przez szereg lat funkcję oficera mobilizacyjnego[k][17]. W roku 1932 zajmował 118. lokatę pośród kapitanów piechoty w swoim starszeństwie[18]. W tym samym roku został członkiem zarządu klubu sportowego „Cuiavia” we Włocławku, którego prezesem był ówczesny dowódca 14 pułku piechoty - płk. Ignacy Misiąg (w skład zarządu weszli również inni oficerowie 14 pp: kpt. Jan Witkowski i por. Józef Koziński). Nastąpił wtedy bardzo dynamiczny rozwój klubu, skutkujący powstaniem wielu nowych sekcji, w tym: piłki nożnej, lekkoatletycznej, pięściarskiej, szermierczej i łuczniczej[19]. Sekcja kajakarska klubu była członkiem Polskiego Związku Kajakowców, a kpt. Fleischmann był w niej jednym z trzech mianowanych przez PZKaj. przodowników (pozostałymi byli kpt. Jan Witkowski i por. Józef Koziński)[20]. Kapitan Jan Fleischmann pełnił również (w roku 1934) funkcję zastępcy przewodniczącego Sądu Honorowego 14 Pułku Piechoty[21].

Na dzień 1 lipca 1933 roku zajmował 955. lokatę łączną wśród kapitanów piechoty (była to zarazem 115. lokata w starszeństwie)[22], a w dniu 5 czerwca 1935 r. była to już 797. lokata łączna pośród kapitanów korpusu piechoty (a jednocześnie 97. lokata w swoim starszeństwie)[23]. Zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 marca 1936 r. został odznaczony, za zasługi w służbie wojskowej, Srebrnym Krzyżem Zasługi[24]. W roku 1939 przekazał na rzecz Funduszu Obrony Narodowej znaczącą kwotę 260 zł[25]. Na dzień 23 marca 1939 roku zajmował 75. lokatę wśród kapitanów korpusu oficerów administracji w swoim starszeństwie[26] i nadal piastował stanowisko oficera mobilizacyjnego w 14 pułku piechoty [27].

Zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym kapitan Jan Fleischmann wchodził w skład Ośrodka Zapasowego 14 pułku piechoty. Po wybuchu wojny pozostał więc w koszarach, mając do swojej dyspozycji jedynie oddział wartowniczy złożony z powołanych rezerwistów, i prowadził pracę mobilizacyjną na rzecz 144 pułku piechoty rezerwowego, którego II i III bataliony były mobilizowane we Włocławku[28]. Dnia 8 września razem ze 150 ochotnikami z garnizonu Włocławek dołączył do pułku, który znajdował się wówczas na postoju ubezpieczonym w rejonie gajówki Józefów i jeziora Łuba[29]. W tym też dniu, na mocy rozkazu dziennego, został mianowany kwatermistrzem pułku[30].

Brał udział w walkach toczonych przez 14 pułk piechoty podczas bitwy nad Bzurą, największej bitwy kampanii wrześniowej. Poległ 17 września pod Przęsławicami[l]. Pośmiertnie władze emigracyjne awansowały go do stopnia majora[32][33].

Pochowany został w wydzielonej kwaterze wojennej żołnierzy Wojska Polskiego na cmentarzu Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Matki Bożej Królowej Polski w Iłowie[34]. Symboliczny nagrobek kapitana Jana Fleischmanna znajduje się na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku (sektor 34, rząd 4, grób 56).

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych, opublikowanym w dniu 26 stycznia 1934 r., nastąpiło sprostowanie nazwiska - z „Fleischman” - na „Fleischmann”.[1]
  2. Rozporządzenie o sygnaturze O. V. L. 9000/A. 1926.
  3. Zarządzenie o sygnaturze Dep. I. L. 6457/1297.
  4. Rozkaz Dzienny Dowództwa 5 Brygady KOP Nr 12 z dnia 29 kwietnia 1927 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  5. Zarządzenie o sygnaturze B.P.L. 24722-II-Piech. L. 31184-27.
  6. Rozkaz Dzienny Dowództwa 5 Brygady KOP Nr 4 z dnia 31 stycznia 1928 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  7. Rozkaz Dzienny Dowództwa 5 Brygady KOP Nr 2 z dnia 27 stycznia 1930 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  8. Wyciąg z rozkazu dziennego Batalionu „Ludwikowo” Nr 225 z dnia 27 grudnia 1930 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  9. Rozkaz Dzienny batalionu KOP „Sienkiewicze” Nr 5 z dnia 22 stycznia 1932 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  10. Opracowano na podstawie „Wykazu zmian ewidencyjnych oficerów 15 Baonu KOP Nr 12 za m. grudzień 1928 r.” sporządzonego w dniu 2 stycznia 1929 roku oraz Rozkazu Nr 66 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpus Ochrony Pogranicza z dnia 7 listopada 1929 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  11. Na początku swej służby w 14 pułku piechoty kpt. Fleischmann był dowódcą 1 kompanii strzeleckiej (w 1933 roku).
  12. Część źródeł jako datę śmierci kpt. Jana Fleischmanna wskazuje dzień 18 września 1939 roku, a jako miejsce jego śmierci miejscowość Witkowice.[31]
  13. Nadany Rozkazem Dziennym Dowództwa 5 Brygady KOP Nr 55/28 pkt. 1 (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  14. Nadany Rozkazem Dziennym Dowództwa 5 Brygady KOP Nr 57/28 pkt. 1 (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
  15. Nadany Rozkazem Nr 66 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpus Ochrony Pogranicza z dnia 7 listopada 1929 roku (zbiory Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 I 1934, s. 33.
  2. Martyrologia Ludności Powiatu Włocławskiego 1939-1945 ↓.
  3. Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 92.
  4. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 194.
  5. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 182.
  6. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 432.
  7. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 375.
  8. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 18 z 3 V 1926, s. 129.
  9. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 III 1927, s. 104.
  10. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 XII 1927, dodatek Nr 1, s. 5.
  11. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 III 1932, s. 255.
  12. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 217.
  13. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 138.
  14. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 104.
  15. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 544.
  16. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 299, 564.
  17. Ciesielski 2008 ↓, s. 288, 291, 294, 296, 299.
  18. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 59.
  19. Ciesielski 2008 ↓, s. 129.
  20. Jednodniówka 14 Pułku Piechoty 1934 ↓, s. 38.
  21. Ciesielski 2008 ↓, s. 137.
  22. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 58.
  23. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 56, 183-184, 194.
  24. a b Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 1 z 19 III 1936, s. 3.
  25. Ciesielski 2008 ↓, s. 160.
  26. a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 299.
  27. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 564.
  28. Ciesielski 2008 ↓, s. 176-177.
  29. Kraiński i Pekról 1992 ↓, s. 22-26.
  30. Ciesielski 2008 ↓, s. 198.
  31. Ciesielski 2008 ↓, s. 306.
  32. Kryska-Karski 1996 ↓, s. 99.
  33. Ciesielski 2008 ↓, s. 305-306.
  34. Bohaterowie 1939 ↓.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]