Jan Gaber

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Gaber
ros. Иван Иванович Габер
generał brygady oraz pułkownik (ZSRR) generał brygady
oraz
CCCP army Rank polkovnik infobox.svg pułkownik (ZSRR)
Data i miejsce urodzenia 3 grudnia 1903
Opoczka
Data i miejsce śmierci 18 września 1990
Woroneż
Przebieg służby
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Communist star with golden border and red rims.svg Armia Radziecka
Stanowiska szef Wojsk Inżynieryjnych Woroneskiego Okręgu Wojskowego
Główne wojny i bitwy wojna domowa w Rosji
wielka wojna ojczyźniana
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa II klasy (ZSRR) Order Czerwonej Gwiazdy

Jan Gaber (Haber) ros. Иван Иванович Габер (ur. 3 grudnia 1903 w m. Opoczka k/Pskowa ZSRR, zm. 18 września 1990[1]) – Polak, pułkownik Armii Czerwonej, inżynier, generał brygady ludowego Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Jana. Skończył szkołę średnią. Od 1920 roku pełnił służbę w Armii Czerwonej. W latach 1920–21 walczył w wojnie domowej na froncie południowym. W 1924 roku ukończył Oficerską Szkołę Wojsk Inżynieryjnych w Moskwie, po czym dowódca plutonu, kompanii, szef saperów pułku, dowódca batalionu saperów. W latach 1932–1936 studiował na Fakultecie Inżynieryjno-Dowódczym Wojskowej Akademii Inżynieryjnej im. Waleriana Kujbyszewa w Moskwie. Po akademii pełnił służbę na stanowiskach liniowych – dowódca pułku saperów. Po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej walczył na Froncie Południowo-Zachodnim i Froncie Stalingradzkim. W lipcu i sierpniu 1942 roku dowodził 21 Brygadą Saperów, od listopada 1942 roku do sierpnia 1944 roku – 14 Nowogrodzko–Siewierską Brygadą Inżynieryjno Saperską w składzie 1 Frontu Białoruskiego. 2 września 1943 roku został ciężko ranny pod Nowogrodem Siewierskim.

We wrześniu 1944 roku został odkomenderowany do Wojska Polskiego, w stopniu pułkownika, na stanowisko szefa Wojsk Inżynieryjno-Saperskich 2 Armii. Zorganizował wojska inżynieryjne 2 Armii i przeszedł z nimi w walkach cały szlak bojowy 1945. Po wojnie szef saperów 2 Armii WP, później szef Wydziału Inżynieryjnego w Dowództwie Poznańskiego Okręgu Wojskowego. 14 grudnia 1945 roku Krajowa Rada Narodowa mianowała go generałem brygady. Od stycznia 1946 roku do października 1947 roku był komendantem Oficerskiej Szkoły Inżynieryjno-Saperskiej we Wrocławiu. Krótko w 1947 roku w Okręgu Wojskowym Nr II. 6 listopada 1947 roku na własną prośbę powrócił do ZSRR. Do 1958 roku kontynuował służbę w Armii Radzieckiej na stanowiskach: zastępcy szefa Wojsk Inżynieryjnych Przykarpackiego Okręgu Wojskowego i szefa Wojsk Inżynieryjnych Woroneskiego Okręgu Wojskowego.

Był głównym organizatorem rozminowania terytorium kraju w pasie nad Odrą i Nysą Łużycką.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H. P. Kosk "Generalicja polska" t. 1 wyd. Oficyna Wydawnicza "Ajaks" Pruszków 1998 ISBN
  • J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. I:A-H, Toruń 2010
  • Z. Barszczewski "Sylwetki saperów" wyd.: Bellona Warszawa 2001 ​ISBN 83-11-09287-7