Jan II z Avesnes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan II z Avesnes
hrabia Hainaut (jako Jan I)
Okres od 1286
do 1304
Poprzednik Małgorzata II
Następca Wilhelm I Dobry
hrabia Holandii i Zelandii (jako Jan II)
Okres od 1299
do 1304
Poprzednik Jan I
Następca Wilhelm III Dobry
Dane biograficzne
Dynastia z Avesnes
Data urodzenia ok. 1248
Data śmierci 22 sierpnia lub we wrześniu 1304
Miejsce spoczynku Valenciennes
Ojciec Jan I z Avesnes
Matka Adelajda z Holandii
Żona Filipina z Luksemburga
Dzieci Jan, Henryk, Szymon, Małgorzata, Alicja, Izabella, Joanna, Wilhelm, Jan, Maria, Matylda

Jan II z Avesnes (ur. ok. 1248[1][2], zm. 22 sierpnia[3][1][4] lub we wrześniu 1304[5][2]) – hrabia Hainaut jako Jan I od 1280 oraz hrabia Holandii i Zelandii jako Jan II od 1299, pochodzący z dynastii z Avesnes.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan II był najstarszym synem Jana I z Avesnes, zmarłego w 1251 syna hrabiny Flandrii i Hainaut Małgorzaty oraz Adelajdy holenderskiej, córki hrabiego Holandii i Zelandii Florisa IV[3][1][4].

Już w latach 70. XIII w. sprawował faktyczne rządy w części domeny swej babki, Małgorzaty, obejmującej hrabstwo Hainaut. Pozostawał jednak w konflikcie z bratem przyrodnim swego ojca, Gwidonem z Dampierre, który zgłaszał roszczenia do tego kraju. Małgorzata zmarła w 1280 i wkrótce potem Jan został uznany za hrabiego Hainaut[1][2]. Konflikt z Gwidonem, który został hrabią Flandrii, trwał nadal – w sporze pomiędzy królem Francji Filipem IV Pięknym i Gwidonem Jan wspierał aktywnie francuskiego władcę[3][1].

W 1276 i 1281 otrzymał od cesarza Rudolfa I Habsburga obietnicę nadania hrabstw Holandii i Zelandii w przypadku bezpotomnej śmierci hrabiego Florisa V. Tę perspektywę odsunęło jednak urodzenie się syna Florisa, Jana I[3]. Gdy jednak w 1296 Floris został zamordowany, a jego syn był nieobecny, Jan z Avesnes został wezwany do objęcia rządów regencyjnych. Nawet po powrocie Jana I z Anglii nadal aktywnie uczestniczył w sprawach holenderskich, m.in. ścigając morderców jego ojca i zmuszając do podporządkowania się mieszkańców Fryzji Zachodniej. W 1299 Jan I powierzył mu ponownie regencję. Kilka tygodni później młody hrabia zmarł i Jan z Avesnes (mimo podejrzeń o otrucie Jana I)[1] został uznany przez stany za nowego hrabiego Holandii[3][1]. W 1300 sukcesję Jana w Holandii potwierdził początkowo niechętny temu rozwiązaniu król Albrecht I Habsburg[3][1]. Opór stawiła szlachta z Zelandii, która zwróciła się o pomoc do Gwidona z Dampierre[3].

Najstarszy syn Jana (także Jan) zginął w 1302 w bitwie pod Courtrai[1][6][7][2], przez co następcą Jana został młodszy syn Wilhelm, który w ostatnich latach życia ojca przejął jego obowiązki[6][7]. Gwidon zaatakował posiadłości Jana i zdobył większość Zelandii i część Holandii[3][1]. Wilhelm mimo początkowych porażek zdołał powstrzymać agresora, a następnie połączył się z flotą francuską, która odniosła nad Gwidonem decydujące zwycięstwo w 10 sierpnia 1304 w bitwie pod Zierikzee[3][1][6][7] – flota flandryjska została rozgromiona, a Gwidon wzięty do niewoli[1]. Dzięki temu Jan odzyskał utracone wcześniej posiadłości, zmarł jednak wkrótce potem[3][1], a trony hrabiowskie odziedziczył Wilhelm[3]. Jan został pochowany w Valenciennes[3][1].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Żoną Jana była od 1270[1][2] Filipina (zm. 1311), córka hrabiego Luksemburga Henryka V. Ich dziećmi byli:

  • Jan (ur. ok. 1275, zm. 1302),
  • Henryk (zm. 1303), kanonik w Cambrai,
  • Małgorzata (zm. 1342), żona hrabiego Artois Roberta II,
  • Alicja (zm. 1317), żona Rogera Bigod, lorda Norfolk,
  • Izabella (zm. 1305), żona Raula II z Clermont, wicehrabiego Chateaudun,
  • Joanna (zm. po 1303),
  • Wilhelm Dobry (ur. ok. 1285, zm. 1337), hrabia Hainaut, Holandii i Zelandii,
  • Jan (ur. 1288, zm. 1356), hrabia Soissons,
  • Maria (zm. 1354), żona Ludwika z Clermont, księcia Bourbon,
  • Matylda[4][2],
  • Szymon (zm. po 1303) (?)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o J.M. Blok: Jan II. W: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek. T. 6. Leiden: A. W. Sijthoff's Uitgevers-Maatschappij N.V., 1924, kol. 850–853. (niderl.)
  2. a b c d e f Johann II. von Avesnes (niem.). W: Genealogie Mittelalter: Mittelalterliche Genealogie im Deutschen Reich bis zum Ende der Staufer: Materialsammlung [on-line]. [dostęp 2019-08-22].
  3. a b c d e f g h i j k l Theodor Wenzelburger: Johann II von Avennes. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 14. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1881, s. 221–222. (niem.)
  4. a b c d Johann I. (II) Graf v.Hennegau und Holland (niem.). W: WW-Person [on-line]. [dostęp 2019-08-22].
  5. Alphonse Wauters: Jean d'Avesnes. W: Biographie nationale. T. 10. Bruxelles: 1888–1889, kol. 292–304. (fr.)
  6. a b c Pieter Lodewijk Muller: Wilhelm. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 43. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1898, s. 83–86. (niem.)
  7. a b c R.R. Post: Willem III. W: Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek. T. 10. Leiden: A. W. Sijthoff's Uitgevers-Maatschappij N.V., 1937, kol. 1212–1213. (niderl.)