Jan Kanty Galasiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Kanty Galasiewicz
Galos
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 września 1849
Przeginia Duchowna
Data i miejsce śmierci 16 marca 1911
Warszawa
Zawód, zajęcie aktor, dramatopisarz

Jan Kanty Galasiewicz (ur. 1 września 1849, Przeginia Duchowna – zm. 16 marca 1911, Warszawa) – polski aktor i dramatopisarz

Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Galos, spotykana była również forma Galosiewicz. Pochodził z rodziny chłopskiej. Uczył się w gimnazjum, którego jednak nie ukończył. Następnie podjął pracę w drukarni. Od 1869 występował w wędrownym zespole aktorskim W. Sztengla, od 1870 w teatrze poznańskim, zaś od 1874 w teatrze krakowskim. W kolejnych latach przeniósł się do Warszawy, gdzie do 1890 grał w Teatrach Rządowych. W 1890 zakończył karierę aktorską z powodu amputacji nogi i został kasjerem w warszawskim Teatrze Małym.

Literacko debiutował w 1880 melodramatem Czartowska ława[1]. W dramacie Wspólne winy (1882)[2] opisał konflikt wzbogaconego chłopa z ziemianinem, zakończony pojednaniem i wybaczeniem. Za sztukę Ciarachy otrzymał w 1890 nagrodę w konkursie „Echa Muzycznego, Teatralnego i Artystycznego”. Dramat ten przedstawiał walkę młodej wiejskiej inteligencji zarówno z konserwatywnym środowiskiem, jak i demoralizującym wpływem miasta. Wspólnie z Zofią Mellerową tworzył sceniczne przeróbki dzieł Józefa Ignacego Kraszewskiego (Chata za wsią) i Henryka Sienkiewicza (Szkice węglem)[3].

Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 71-3-27)[4]. W 1913 roku staraniem Wojdałowicza na jego grobie postawiono pomnik. Autorem projektu był Stanisław Lewandowski[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Czartowska ława : dramat ludowy w 4 aktach ze śpiewami, polona.pl [dostęp 2019-05-16].
  2. Wspólne winy : obraz dramatyczny w pięciu aktach, osnuty na tle stosunków wiejskich, polona.pl [dostęp 2019-05-16].
  3. Dawni pisarze polscy. Tom 2 2001 ↓, s. 442–443.
  4. Cmentarz Stare Powązki: ALEKSANDRA HENRYKA GALOSOWA - GALASIEWICZOWA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-02-14].
  5. Ku czci zmarłego artysty i pisarza Nowości Illustrowane 1913 nr 14 s. 15 ( zdjęcie pomnika s.9) [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny. T. Tom drugi I–Me. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2001, s. 442–443. ISBN 83-02-08101-9.
  • Henryk Markiewicz: Pozytywizm. Wyd. VII - 2 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 331-332, 456, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13849-3.
  • Galasiewicz Jan Kanty. W: Encyklopedia WIEM [on-line]. [dostęp 2014-06-04].