Jan Maciej Bold

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Maciej Bold
Ilustracja
Jan Maciej Bold (przed 1933)
pułkownik artylerii pułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1885
Kraków
Data i miejsce śmierci 26 lipca 1953
Częstochowa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 5 Grupa Artylerii
Departament Artylerii
Stanowiska dowódca grupa artylerii
szef departamentu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
Por. Bold i płk Zieliński na punkcie obserwacyjnym podczas strzelania artyleryjskiego. Okres służby w Polskim Korpusie Posiłkowym

Jan Maciej Bold (ur. 25 grudnia 1885 w Krakowie, zm. 26 lipca 1953 w Częstochowie) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Służbę wojskową rozpoczął w 1 pułku artylerii jako kanonier. Następnie objął dowództwo 1 baterii. W 1917, po kryzysie przysięgowym został dowódcą I dywizjonu, uzbrojonego w 8 cm armaty polowe wzór 1905. Dywizjon wchodził w skład 1 pułku artylerii dowodzonego przez mjr. Włodzimierza Zagórskiego. Pułk podlegał dowódcy Polskiego Korpusu Posiłkowego.

Jako oficer byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 roku został przydzielony do podległego jej Wojska Polskiego[1].

11 listopada 1918 w Warszawie na czele oddziału złożonego z ochotników opanował Cytadelę, a następnie, w oparciu o zdobyte konie i sprzęt artyleryjski, przystąpił do organizacji 7 pułku artylerii polowej. W czerwcu 1919 został dowódcą III dywizjonu 2 pułku artylerii polowej Legionów. Na czele tego pododdziału walczył na wojnie z bolszewikami. W sierpniu 1920 objął dowództwo 2 pap Leg.

Po zakończeniu działań wojennych powierzono mu pełnienie obowiązków dowódcy tego oddziału artylerii polowej. Wiosną 1924, po mianowaniu pułkownikiem, zatwierdzony został na stanowisku dowódcy wspomnianej jednostki. W maju 1927 przeniesiony został z garnizonu Kielce do garnizonu Kraków na stanowisko zastępcy szefa 5 Okręgowego Szefostwa Artylerii[2]. W sierpniu tego samego roku został szefem 5 Okręgowego Szefostwa Artylerii[3]. W lutym 1929 został dowódcą 5 Grupy Artylerii[4].

29 października 1929 wyznaczony został na stanowisko szefa Departamentu Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych. Obowiązki szefa departamentu przejął od płk. dypl. Emila Przedrzymirskiego-Krukowicza, mianowanego dowódcą piechoty dywizyjnej 7 Dywizji Piechoty[5]. W tym samym czasie jego zastępcą na stanowisku szefa departamentu mianowany został płk art. Stanisław Henryk Józef Więckowski, dotychczasowy dowódca 17 pułku artylerii polowej. W okresie od 6 grudnia 1930 do 31 lipca 1931 był słuchaczem V Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. W grudniu 1934 roku zwolniony został z zajmowanego stanowiska z zachowaniem dotychczasowego dodatku służbowego. Na stanowisku szefa departamentu zastąpił go pułkownik Leopold Cehak[6]. Z dniem 31 stycznia 1935 przeniesiony został w stan nieczynny na okres jedenastu miesięcy[7], a z dniem 31 grudnia 1935 przeniesiony w stan spoczynku[8]. W latach 1936 - 1939 był dyrektorem administracyjno-handlowym Państwowej Wytwórni Prochu w Pionkach[9]. W 1939 roku przekroczył granicę Polski w Zaleszczykach, internowany w Rumunii. W 1945 roku powrócił do Polski, zamieszkał w Częstochowie.

Płk dypl. art. Jan Andrzej Ciałowicz w opracowaniu Artyleria polska 1935-1939, organizacja, uzbrojenie, taktyka, przygotowanie do wojny, złożonym w Wojskowym Instytucie Historycznym, wydał bardzo negatywną i subiektywną opinię na temat pułkownika Bolda stwierdzając, że «pod względem artyleryjskim, zarówno technicznym jak i taktycznym, kompletny nieuk, którego chyba jedynym tytułem do sprawowania tej funkcji była służba w Legionach od prostego kanoniera i kompletna bezwolność wobec przełożonych (...) Okres jego „szefostwa” to najciemniejsza karta w historii dwudziestolecia artylerii polskiej. Sam niezdolny do żadnej twórczej inicjatywy, nie dopuszczał do głosu nikogo, kto mógłby w sprawach artylerii wystąpić z jakimś projektem. Wyżywał się w sprawach personalnych grzebiąc tych wszystkich, którzy w nie dość jaskrawy i służalczy sposób podkreślali swój stosunek do sanacyjnego reżimu (...) Na szczęście dla artylerii nadszedł dla Bolda wiek emerytalny; w 1935 r. kończył właśnie 50 lat, a że nawet jego władza nie uważała go za godnego awansu na generała, musiał odejść z czynnej służby wojskowej».

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 4.
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 15 z 23.05.1927 r.
  3. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 20 z 06.08.1927 r.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 07 z 22.03.1929 r.
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 20 z 23.12.1929 r.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 254.
  7. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 2 z 06.02.1935 r.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 87.
  9. Wykaz Legionistów ↓.
  10. Dekret Wodza Naczelnego L. 3390 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 41, s. 1608)
  11. M.P. z 1930 r. nr 98, poz. 143.
  12. M.P. z 1937 r. nr 277, poz. 431.
  13. M.P. z 1938 r. nr 178, poz. 326.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]