Jan Majorkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Majorkiewicz pseud. Mazur z Płockiego (ur. 1 czerwca 1820 w Płońsku, zm. 23 marca 1847 w Warszawie) – historyk literatury polskiej, filozof; związany z Cyganerią Warszawską i kręgiem Przeglądu Naukowego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w zamożnej rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec był burmistrzem Płońska i zarazem właścicielem pobliskiego majątku ziemskiego. Wykształcenie zdobywał początkowo w szkole prowadzonej przez reformatów w Żurominie, potem w płockim gimnazjum. W roku 1840 wyjechał do Warszawy, by uczestniczyć w Kursach Prawnych. Wówczas zetknął się z Cyganerią Warszawską i zaczął brać udział w spotkaniach młodych artystów. Wówczas zaprzyjaźnił się m.in. z Sewerynem Fillebornem, Karolem Brodowskim, Sewerynem Sierpińskim, Tadeuszem Brodowskim. W roku 1841 wyjechał studiować prawo do Moskwy dzięki uzyskaniu stypendium rządowego. Na Uniwersytecie Moskiewskim zapoznał się z filozofią G.W.F. Hegla. W Moskwie zetknął się i zaangażował w działalność spiskową. Czynnie uczestniczył tu w spotkaniach tajnego koła samokształceniowego wraz z m.in. z Henrykiem Krajewskim i Romualdem Świerzbińskim, którzy po powrocie do kraju założyli tajną organizację mającą na celu wzniecenie niepodległościowego powstania i zbudowania Polski według idei Towarzystwa Patriotycznego.

Na przełomie lat 1844/1845 Majorkiewicz powrócił do Królestwa i podjął pracę w trybunale płockim jako aplikant. Tam zaczął podupadać na zdrowiu, dlatego w roku 1846 przeniósł się do Warszawy obejmując posadę w biurze Komisji Sprawiedliwości. Tutaj zintensyfikował swoje studia nad dziejami literatury polskiej, nie porzucając działalności konspiracyjnej i propagandowej. W 1847 roku zmarł będąc w pełni sił twórczych pracując gorączkowo nad kolejnymi tomami cyklu Historia, literatura, krytyka.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Działalność pisarską rozpoczął jako uczeń gimnazjum w 1839. Na rok 1840 przypada jego debiut na łamach "Piśmiennictwa Krajowego".

Współpracował z Edwardem Dembowskim oraz środowiskiem Entuzjastek i Entuzjastów, a także z Przeglądem Naukowym. Opublikował szereg artykułów o filozofii niemieckiej i polskiej.

W swoich artykułach w Przeglądzie Naukowym prezentował bardzo szerokie spektrum zainteresowań, od geografii, poprzez religię, aż do mnemotechniki.

W swoich poglądach filozoficznych dowodził, opierając się na materiałach historycznych, że nie istnieje zasadnicza sprzeczność między uczuciem i rozumem, wiarą i wiedzą.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • O filozofii życia – artykuł w:"Piśmiennictwo Krajowe" 1840 nr 40, podpisane J... z Płońska
  • Rozporządkowanie wiadomości ludzkich – artykuł w:"Piśmiennictwo Krajowe" 1840 nr 50/51, podpisane J... z Płońska
  • Jakub Górski. 1. Filozofia – artykuł w:"Nadwiślanin" 1841 t.1, s. 58–64
  • Rozporządkowanie dziejów filozofii – rozprawa w:"Nadwiślanin" 1841 t.1, s. 74–82
  • Rzuty filozoficzne – studium w:"Przegląd Naukowy", 1843 t.1, nr 5 s. 172–183, kontynuowane w roku 1845 i 1846, podpisane Mazur z Płockiego
  • Słówko o uprawie filozofii w Polsce – studium w:"Przegląd Naukowy", 1843 t.IV, nr 31 s. 140–146, podpisane Mazur z Płockiego
  • Słowo życia – studium w:"Przegląd Naukowy", 1844 t.III, nr 26 s. 272–278
  • Słówko o Krasickim i duchu pism jego – artykuł w:"Przegląd Naukowy", 1846 t.1, nr 8/9 s. 275–280, podpisane Mazur z Płockiego
  • Historia, literatura i krytyka. Pisma – Warszawa 1847

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Obraz literatury polskiej. Literatura krajowa w okresie romantyzmu 1831–1863, t. 2, praca zbiorowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1988, ​ISBN 83-08-00276-5