Jan Maziakowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Maziakowski
pseudonim „Lwów”
Data i miejsce urodzenia 25 sierpnia 1915
Buszcze
Data i miejsce śmierci 24 października 1976
Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie
Zawód, zajęcie księgarz-antykwariusz, tłumacz, ławnik sądowy działacz społeczny i konspiracyjny
Narodowość polska
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Krzyż Partyzancki Krzyż Armii Krajowej

Jan Maziakowski (ur. 25 sierpnia 1915 w Buszcze koło Lwowa, zm. 24 października 1976 w Szczecinie) – członek Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski” w Starogardzie Gdańskim, ps. „Lwów”. Więzień niemieckigo nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Stutthof. Po wojnie księgarz-antykwariusz, tłumacz, poliglota, społecznik, organizator życia muzycznego Szczecina.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed wojną przeprowadził się ze Lwowa do Starogardu Gdańskiego. W czasie II wojny światowej został zaprzysiężony przez Artura Pillara, komendanta powiatowego Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski” w Starogardzie Gdańskim, jako członek Gryfa Pomorskiego, przybierając pseudonim „Lwów”[1]. W organizacji odbierał przysięgi od nowo przyjętych uczestników ruchu oporu. Powierzono mu także obsługę tajnej radiostacji[2]. Aresztowany, więziony i torturowany przez Gestapo, został w lutym 1944 roku zesłany do obozu koncentracyjnego KL Stutthof (numer obozowy 33683), gdzie przebywał do dnia wyzwolenia obozu[3].

W Polsce powojennej związał się z partią PSL – odłam mikołajczykowski. Wraz z Leonem Smużyńskim założył i został Sekretarzem społecznej organizacji Związek Byłych Więźniów Ideowo-Politycznych czasów wojny 1939/45, która w 1949 roku została rozwiązana i wcielona w kontrolowany centralnie przez władze partyjne Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD).

W wyniku prowadzenia działalności politycznej, inwigilowany i aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Na czas wyborów w 1947 roku został aresztowany i osadzony w więzieniu w Starogardzie Gdańskim. Po kilku miesiącach pobytu w więzieniu został zwolniony w 1947 roku w wyniku amnestii.

Po wypuszczeniu z więzienia i otrzymaniu nieformalnego zakazu pracy na terenie Pomorza Gdańskiego, zmuszony został do wyjazdu osiedlając się w Szczecinie. W kwietniu 1947 roku rozpoczął pracę w Spółdzielni Wydawniczej „Polskie Pismo i Książka”, zorganizowanej przez grupę byłych więźniów politycznych (m.in. przez współwięźnia niemieckich obozów koncentracyjnych i przyjaciela, Leona Królaka). Objął funkcję Sekretarza Redakcji pisma „Szczecin. Tygodnik Miasta Morskiego”, wydawanego przez Spółdzielnię „Polskie Pismo i Książka”. (Pismo „Szczecin. Tygodnik Miasta Morskiego” było kontynuacją pisma „Pionier Szczeciński”. W 1947 roku zmieniło nazwę na „Szczecin. Tygodnik Pomorza Zachodniego”, a w czerwcu 1948 roku na „Tygodnik Wybrzeża”.) Następnie objął funkcję kierownika księgarni należącej do Spółdzielni Wydawniczej „Polskie Pismo i Książka”, mieszczącej się w locum przy Pl. Hołdu Pruskiego 8 w Szczecinie. W 1950 roku Spółdzielnia Wydawnicza „Polskie Pismo i Książka” i jej księgarnie przejęte zostały przez Państwowe Przedsiębiorstwo Dom Książki. Był wieloletnim kierownikiem jedynej w latach PRL-u księgarni-antykwariatu w Szczecinie[4]. Pierwsza księgarnia-antykwariat w Szczecinie ulokowana była w budynku naprzeciw Bramy Królewskiej (obok wydawnictw Kurier szczeciński i Głos szczeciński), przy Pl. Hołdu Pruskiego 8. Kolejne: przy ul. Parkowej (skrzyżowanie ul. Szarotki), następnie przy Alei Wyzwolenia (nieopodal Placu Żołnierza), następnie przy Alei Niepodległości i ostatni lokal – na Alei Wyzwolenia (vis-a-vis siedziby LOT-u).

Założyciel Szczecińskiego Koła Polskiego Związku Esperantystów (1956) i dożywotni honorowy prezes (1957–1976)[5]

Współzałożyciel Ogniska Muzycznego w Szczecinie (1960).

Korespondent „Kuriera szczecińskiego” (1953–1963). Wyróżniony i nagrodzony (1954).

W latach 1957–1976 tłumacz przysięgły języków: łacińskiego, niemieckiego, rosyjskiego, ukraińskiego, białoruskiego, angielskiego i francuskiego. Lingwista-amator i poliglota. Władał ponadto językami: esperanto, greką, holenderskim, portugalskim, hiszpańskim.

Wieloletni ławnik szczecińskiego sądownictwa (1956–1973).

Zmarł 24 października 1976 w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie[6].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Józef Milewski, Polski Ruch Oporu na Kociewiu. ‘Gryf Pomorski’, Wojskowy Przegląd Historyczny, Nr 3/1966; str. 264
  2. Ks. dr Jan Marcin Mazur, Jan Maziakowski, Antykwariusz szczeciński (1915-1976), „Bibliotekarz zachodniopomorski”, Nr 4 (154) 2013
  3. Muzeum KL Stutthof: „Noworoczne życzenia” - Muzeum Stutthof w Sztutowie. Fragment wspomnień Jana Maziakowskiego z obozu KL Stutthof; przechowywane w zbiorach Muzeum”. [dostęp 28 października 2018].
  4. Książnica Pomorska: „Ludzie książki Pomorza Zachodniego” - cykl wykładów. Wykład ks. dr. Jana Mazura: „Jan Maziakowski, szczeciński antykwariusz”. [dostęp 28 października 2018].
  5. Klub Esperanto Szczecin: Zarys działalności PZE Oddział w Szczecinie w latach 1956-2006. [dostęp 28 października 2018].
  6. Cmentarz Centralny w Szczecinie pod redakcją Ryszarda Markowa, Komitet Pamięci o pionierach szczecińskiej kultury, Krajowa Agencja Wydawnicza, Szczecin 1988