Jan Przanowski (prawnik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jan Przanowski (ekonomista))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy ekonomisty. Zobacz też: inne osoby nazywające się Jan Przanowski.
Jan Przanowski
Przan
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1909
Warszawa
Data i miejsce śmierci 6 grudnia 1980
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Bródnowski
Zawód, zajęcie ekonomista
Edukacja Gimnazjum im. Reytana w Warszawie
Alma Mater Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Rodzice Władysław Przanowski, Teresa z Wojsznarów
Małżeństwo trzykrotnie żonaty
Dzieci bezdzietny
Krewni i powinowaci Edward Przanowski(dziadek)
Władysław Przanowski(ojciec)
Stefan Przanowski (stryj)
Jan Przanowski (stryj)
Izabela Wasiak (stryjeczna siostra)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż ZasługiKrzyż Walecznych (od 1941, trzykrotnie) Medal Wojska Medal Obrony (Wielka Brytania) Gwiazda Francji i Niemiec (Wielka Brytania) Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania)
Odznaka Grunwaldzka
Grób Jana Przanowskiego na Cmentarzu Bródnowskim

Jan Przanowski (ur. 27 lipca 1909 w Warszawie, zm. 6 grudnia 1980 tamże) – polski ekonomista, żołnierz 1 Dywizji Pancernej, wieloletni pracownik Polskiego Radia.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Władysława Przanowskiego – pedagoga i Teresy z Wojsznarów; wnuk Edwarda Przanowskiego.

Jest absolwentem Gimnazjum im. Reytana w Warszawie[1] i Wydziału Prawno-Ekonomicznego Uniwersytetu Poznańskiego w 1933 z tytułem magistra nauk ekonomicznych[2].

Od 1935 był pracownikiem Polskiego Radia w Warszawie, kolejno w Wydziale Ogólnym w Dyrekcji Administracyjnej, a następnie w Wydziale Aktualności w Dyrekcji Programowej[3].

W 1933/34 odbył roczne przeszkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu[4], w 1936 awansowany do stopnia podporucznika rezerwy. W 1938 wraz z 24 pułkiem ułanów - jako dowódca plutonu ckm brał udział w zajęciu Zaolzia.

W czasie II wojny światowej był uczestnikiem wojny obronnej 1939: wraz z 24 pułkiem ułanów - walczył jako dowódca 2 plutonu w szwadronie ckm, przebył szlak bojowy od Jordanowa do Lwowa; 19 września 1939 przekroczył razem z 24 pułkiem ułanów granicę węgierską. W 1940 (po ucieczce z obozu internowanych w Parkanach) przedostał się do Francji, a następnie z 24 pułkiem do Anglii; w 1944 awansowany na stopień porucznika. Od 1 lipca 1944 na froncie zachodnim: zastępca dowódcy 2 szwadronu czołgów i dowódca 3 szwadronu czołgów 24 pułku ułanów w ramach 1 Dywizji Pancernej gen. S. Maczka. W 1944 awansowany na rotmistrza. Walczył we Francji (Normandia, Falaise), Belgii (Antwerpia), Holandii (Breda, Moerdijk), Niemczech (Papenburg, Aschendorf). Posiada pseudonim „Przan”[5].

Odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari za kampanię na froncie zachodnim 1944–1945, Krzyżem Walecznych - trzykrotnie[6]; Medalem Wojska (1946), angielskimi odznaczeniami bojowymi: France and Germany Star, 1939–1945 Star, Defence Medal, War Medal 1939–1945; po wojnie: Złotym Krzyżem Zasługi (uchwała Rady Państwa z 8 lipca 1954)[7], Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1959), Odznaką Grunwaldzką (1971).

Jest autorem wspomnień wojennych, m.in. Bitwa pod Moerdijk [w:] 1 Dywizja Pancerna w walce, praca zbiorowa. Brussels 1947, s. 261-265 oraz [w:] Księga wspomnień: na Zachodzie, red.: J. Przanowski, S. Smoleński. Warszawa: Wyd. Radia i Telewizji, 1972, s. 84-88.

Do Polski powrócił w 1947 i podjął pracę w Polskim Radiu w Biurze Prawnym, a następnie jako kierownik Wydziału Rozrachunkowego Dyrekcji Programowej. Od 1950 pracował w Biurze Planowania Polskiego Radia, w latach 1955 -1971 pełnił funkcję dyrektora Biura[8] (z czasem w strukturze Komitetu ds. Radia i Telewizji). Był współautorem, wraz ze Stanisławem Smoleńskim Skróconego kalendarium Polskiego Radia za lata 1924-1939; druk do użytku wewnętrznego[9] oraz autorem Kalendarza Komitetu ds. Radia i Telewizji za lata 1944 - 1973 (maszynopis)[10]. Był trzykrotnie żonaty. Został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 18 K rząd V nr 31/32).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909 - 1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24.
  • Jan Marowski, Śladami czołgów Pierwszej Dywizji Pancernej; wyd. 2. Wrocław 1948, s. 193, 353, 406, 409.
  • „Życie Warszawy” 1980 z 10 stycznia 1980, s. 12 (nekrologi).
  • J. Szwajcer (Jotes), Polskie Radio. Album karykatur. Warszawa 1937 (karykatura Jana Przanowskiego).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Absolwenci Szkoły im. Tadeusza Reytana w Warszawie.
  2. „Kronika Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za rok akademicki 1933", s. 49.
  3. M. J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909 - 1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24.
  4. S. Radomyski, Zarys historii Szkoły Podchorążych w Grudziądzu 1926-1939. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1992, s. 67, 109.
  5. Jerzy Nowakowski, Z proporczykiem na antenie. Warszawa, Czytelnik, 1986, s. 61.
  6. A. Grudziński, Lista żołnierzy odznaczonych.
  7. Monitor Polski z 1954, poz. 1160 isap.sejm.gov.pl/Download?id=WMP19540981160&type=2.
  8. M.J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909 - 1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24.
  9. J. Myśliński, Mikrofon i polityka. Warszawa 1990, s. 349; „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1987 nr 3, s. 136.
  10. „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1987 nr 3, s. 137; M. J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909 - 1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24.