Jan Rdzanek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Rdzanek
kapłan Kościoła Rzymskokatolickiego
Okres sprawowania nieznany
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Jan Rdzanek
kapitan kapitan
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 9 Drezdeńska Dywizja Piechoty
Stanowiska kapelan dywizji piechoty
Główne wojny i bitwy II wojna światowa

Walki z UPA w Bieszczadach

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1943–1989) Srebrny Krzyż Zasługi Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”

Jan Rdzanek – kapelan ludowego Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej, m.in.: bitwy budziszyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Do wyzwolenia pracował jako kapelan Szpitala Powiatowego w Otwocku pod Warszawą. Po rozmowie z księdzem kpt. Tadeuszem Federowiczem postanowił wstąpić do ludowego Wojska Polskiego. W lubelskim Duszpasterstwie Wojskowym otrzymał przydział do 9 Dywizji Piechoty.

W jednostce utrzymywał dobre relacje zarówno z dowództwem (min. płk Aleksandrem Łaskim - dowódcą dywizji i kpt. Gutakerem - szefem Wydziału Polityczno-Wychowawczego) jak i zwykłymi żołnierzami. Zgodnie z rozkazami dowódcy 2 Armii gen. dyw. Karola Świerczewskiego wszyscy kapelani mieli znaleźć się na pierwszej linii frontu by dodać otuchy żołnierzom[1].

 Osobny artykuł: Zbrodnia pod Horką.

Po sforsowaniu Nysy jednostki 2 Armii WP weszły do walki na Łużycach i Saksonii, gdzie znalazły się w hitlerowskim okrążeniu[2]. W wyniku wycofania sił polskich 9 DP pozostała osamotniona w rejonie Drezna dlatego płk Łaski podjął lekkomyślną decyzję o odwrocie bez zabezpieczenia i przed nadejściem zmierzchu[3]. Jedna z trzech kolumn, którą tworzył szpital polowy z 300 rannymi żołnierzami trafiła w zasadzkę zorganizowaną w miejscowości Horka po odkryciu planów przemarszu dywizji. Rannych razem z personelem medycznym wymordowano strzałem w tył głowy. W tej samej kolumnie przemieszczał się kapelan Rdzanek oraz jego kierowca Leon Tryczyński i ministrant Antoni Iwaszko. Tryczyńskiemu i Iwaszce udało się zbiec a Rdzanek trafił do niewoli. Został postrzelony w potylicę jednak przeżył jako jedyny z jeńców[4].

Po odzyskaniu przytomności kpt. Rdzanek podjął próbę ucieczki z rowu, w którym dokonano egzekucji. Znaleźli go w lesie trzej żołnierze radzieccy. Po opatrzeniu wrócił do macierzystej jednostki, z którą wziął w wyzwoleniu Czechosłowacji. Później brał jeszcze udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią na Podkarpaciu w 1947. Po zdemobilizowaniu pełnił jeszcze przez pewien okres funkcję kapelana pomocniczego w DOW III Poznań. Pracował w Lidze Przyjaciół Żołnierza[5].

Jego przyjaciółmi było wielu kapelanów m.in.: ks. ppłk Wilhelm Kubsz, ks. mjr Sąsiadek (dziekan 1 Armii WP), ks. ppłk Saturnin Żebrowski, ks. mjr Antoni Lemparty i ks. płk Franciszek Wojtyło (kapelan 9 Brygady Artylerii Przeciwpancernej)[6].

Ordery i Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

i inne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kosciuszkowcy. Zapomniani bohaterowie. - Ks. kpt. Jan Rdzanek. Byłem w walkach pod Budziszynem, kosciuszkowcy.info [dostęp 2019-02-11] (pol.).
  2. Bitwa pod Budziszynem 1945 r. | Historia zapomniana i mniej znana, historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com [dostęp 2019-02-11] (pol.).
  3. II wojna światowa. Szlak Ludowego Wojska Polskiego, s. 96.
  4. Kosciuszkowcy. Zapomniani bohaterowie. - Ks. kpt. Jan Rdzanek. Byłem w walkach pod Budziszynem, kosciuszkowcy.info [dostęp 2019-02-11] (pol.).
  5. Kosciuszkowcy. Zapomniani bohaterowie. - Ks. kpt. Jan Rdzanek. Byłem w walkach pod Budziszynem, kosciuszkowcy.info [dostęp 2019-02-11] (pol.).
  6. Kosciuszkowcy. Zapomniani bohaterowie. - Ks. kpt. Jan Rdzanek. Byłem w walkach pod Budziszynem, kosciuszkowcy.info [dostęp 2019-02-11] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wspomnienia wojenne księży kapelanów 1939-1945.