Jan Staruszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Staruszkiewicz
Ilustracja
Jan Staruszkiewicz (1912)
Data urodzenia 13 stycznia 18?3
Data śmierci 26 września 1921
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Zawód, zajęcie sędzia
Małżeństwo Klementyna z d. Filipowicz
Dzieci Stanisława, Włodzimierz, Maria
Krewni i powinowaci Jan Ruciński, Stanisław Machnicki (zięciowie)
Odznaczenia
Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)

Jan Staruszkiewicz (ur. 13 stycznia 18?3[1], zm. 26 września 1921) – sędzia, adwokat, działacz społeczny i polityczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Osobistości przy odwiercie w Trepczy podczas prac poszukiwawczych celem ujęcia wody na potrzeby wodociągu miejskiego w Sanoku (ok. 1905). Od lewej: inż. Władysław Beksiński (2), dr Jacek Jabłoński (3), Feliks Giela (4), dr Salomon Ramer (5), dr Jan Staruszkiewicz (7), inż. Wilhelm Szomek (9)
Grobowiec rodzinny Jana Staruszkiewicza

Ukończył studia prawnicze. W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej wstąpił do c. k. służby sądowniczej. W 1879 był adjunktem w C. K. Sądzie Powiatowym w Krośnie[2]. W latach 80. był sędzią C. K. Sądzie Powiatowego w Dukli[3][4]. Jako sędzia powiatowy w 1887 został mianowany radcą sądu krajowego w Dukli dla Sanoka[5][6]. Od 1887 w charakterze radcy był sędzią w utworzonym w tym roku C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku do około 1898[7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19]. Równolegle jako radca tegoż sądu był asesorem w C. K. Sądzie Powiatowym dla spraw dochodów skarbowych w Sanoku[20][21][22][23][24][25][26][27][28][29]. Był mianowany zastępcą przewodniczącego sądu przysięgłych w Sanoku: 27 stycznia 1888 na kadencję od 5 marca 1888 (przew. Franciszek Żeleski)[30], 31 grudnia 1895 na kadencję od 11 lutego 1896 (przew. Michał Stefko)[31], 30 grudnia 1898 na kadencję od 27 lutego 1899 (przew. Adolf Sahanek)[32]. Pracował jako adwokat przy C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku[33][34][35][36][37][38][39][40][41][42][43][44][45][46][47][48]. Jako emerytowany radca sądowy i sędzia otworzył kancelarię adwokacką w Sanoku w 1902[49]. Był obrońcą w sprawach karnych[50], m.in. w 1910 bronił oskarżonego Floriana Pieleckiego w głośnej sprawie oszustwa przy zakupie wsi Nowosiółki Baligrodzkie[51]. Występował także jako syndyk[52] i reprezentant prawny miasta Sanoka[53]. Urzędował przy ulicy Jana III Sobieskiego w Sanoku[54]. Po wybuchu I wojny światowej od 20 września 1914 przebywał w Weiz (Styria)[55].

Był politykiem Polskiego Stronnictwa Demokratycznego (tzw. „galicyjscy demokraci”)[56]. Pełnił mandat radnego rady miejskiej w Sanoku od końca XIX wieku[57][58][59] (w 1898 został asesorem[60]), na początku XX wieku[61][62][63][64][65][66][67][68][69][70][71][72], w wyborach w 1907 nie mógł kandydować (jako że zamieszkując w gminie Posada Sanocka posiadał czynne prawo wyborcze, a nie posiadał biernego prawa wyborczego[73]. W 1910 został mianowany tymczasowym zastępcą naczelnika (Feliks Giela) gminy Posada Sanocka[74] i asesorem[75] (po jej przyłączeniu do miasta w 1910[76] w wyniku decyzji Wydziału Krajowego we Lwowie z 1909[77]). Został wybrany radnym Sanoka ponownie w 1910[78] oraz uzyskał mandat w pierwszej po I wojny światowej kadencji rady od 1919[79].

Był członkiem sanockiego biura powiatowego Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicji[80]. Został założycielem i wieloletnim prezesem Kółka Dramatyczno-Muzycznego w Sanoku[81][82][83][84]. Był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[85], członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” od jego założenia w 1889[86][87]. Był dietariuszem wiedeńskiego stowarzyszenia „Samopomoc”[88]. 15 marca 1904 został wybrany naczelnikiem (dyrektorem) kancelarii dyrekcji Kasy Oszczędności Miasta Sanoka[89] i pełnił tę funkcję w kolejnych latach[90][91][92][93][94][95][96][97][98]. Działał w ruchu przeciwalkoholowym w Sanoku[99].

W 1898 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa[100][101].

Później był emerytowanym radcą sądowym i adwokatury krajowej. Zmarł 26 września 1921. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku.

Był wyznania greckokatolickiego[102]. Jego żoną od około 1875 była Klementyna z domu Filipowicz (ur. 1853, zm. 23 maja 1919[103][104], działaczka Towarzystwa św. Wincentego à Paulo w Sanoku[105])[106][107]. Ich dziećmi byli: Stanisława Konstancja (ur. 1871, od 1903 zamężna z sędzią Janem Rucińskim[106]), Włodzimierz (ur. 1875[102], od około 1899 auskultant przy c. k. Sądzie Obwodowym w Sanoku[108], porucznik rezerwy w korpusie oficerów pospolitego ruszenia sądowych Wojska Polskiego[109], zm. 14 lutego 1939[110]), Maria (ur. 1887, od 1908 zamężna z lekarzem dr. Stanisławem Machnickim)[107].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W inskrypcji nagrobnej Jana Staruszkiewicza nieczytelna jest trzecia cyfra roku urodzenia. Przypuszczalnie może to być rok 1843 lub 1953 mając na względzie rok urodzenia żony Jana Staruszkiewicza (1853).
  2. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów: 1879, s. 63.
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1882. Lwów: 1882, s. 63.
  4. Etat zbiorowy wszystkich kategoryi służbowych przy c.k. sądach kolegialnych i powiatowych w okręgu Lwowskiego c.k. Wyższego Sądu Krajowego na rok 1885. Lwów: 1885, s. 22, 47.
  5. Część urzędowa. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 181 z 10 sierpnia 1887. 
  6. Wiadomości urzędowe. „Urzędnik w Połączeniu z Prawnikiem”, s. 120, Nr 15 z 10 sierpnia 1887. 
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 65.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1889. Lwów: 1889, s. 67.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1890. Lwów: 1890, s. 67.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1891. Lwów: 1891, s. 67.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 67.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 67.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 67.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 67.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 67.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 67.
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 71.
  18. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 70.
  19. Alojzy Zielecki, W epoce autonomii Galicyjskiej. Sanok siedzibą organów państwowych i samorządowych. Rozwój przestrzenny miasta, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 363-364.
  20. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1891. Lwów: 1891, s. 158.
  21. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 158.
  22. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 158.
  23. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 157.
  24. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 157.
  25. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 157.
  26. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 157.
  27. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 182.
  28. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 182.
  29. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 186.
  30. Dziennik urzędowy. Rozmaite obwieszczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 8, Nr 28 z 5 lutego 1888. 
  31. Dziennik urzędowy. Rozmaite obwieszczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 9, Nr 7 z 11 stycznia 1896. 
  32. Dziennik urzędowy. Rozmaite obwieszczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 9, Nr 7 z 11 stycznia 1899. 
  33. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 68.
  34. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 102.
  35. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 107.
  36. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 107.
  37. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 107.
  38. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 107.
  39. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 124.
  40. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 124.
  41. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 124.
  42. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 137.
  43. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 137.
  44. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 141.
  45. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 139.
  46. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 142.
  47. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 143.
  48. Składki. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 488 z 21 października 1917. 
  49. Alojzy Zielecki, W epoce autonomii Galicyjskiej. Sanok siedzibą organów państwowych i samorządowych. Rozwój przestrzenny miasta, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 362.
  50. Z izby sądowej. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 9 z 28 lutego 1904. 
  51. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 32 z 4 grudnia 1910. 
  52. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 100 z 26 listopada 1905. 
  53. Kronika. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 21 z 18 września 1910. 
  54. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 42.
  55. Księga pamiątkowa i adresowa wygnańców wojennych z Galicyi i Bukowiny 1914-1915 oraz Album pamiątkowe. Cz. 3. Prowincya i Bukowina. Wiedeń: 1915, s. 143.
  56. Alojzy Zielecki, W epoce autonomii Galicyjskiej. Sanok siedzibą organów państwowych i samorządowych. Rozwój przestrzenny miasta, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 360.
  57. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 85 z 15 listopada 1896. 
  58. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 91 z 25 grudnia 1896. 
  59. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 115 z 13 czerwca 1897. 
  60. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 383.
  61. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 1, Nr 6 z 7 lutego 1904. 
  62. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 10 z 6 marca 1904. 
  63. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 24 z 12 czerwca 1904. 
  64. Z tajemnic p. Aitala Witoszyńskiego. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 46 z 13 listopada 1904. 
  65. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 54 z 8 stycznia 1905. 
  66. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 79 z 2 lipca 1905. 
  67. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 80 z 9 lipca 1905. 
  68. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 81 z 16 lipca 1905. 
  69. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 88 z 3 września 1905. 
  70. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 101 z 3 grudnia 1905. 
  71. Z rady miejskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 161 z 27 stycznia 1907. 
  72. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 47, 63, 71. ISBN 83-909787-8-4.
  73. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 22, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  74. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 109.
  75. Ze spraw miejskich. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 2 z 8 maja 1910. 
  76. Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 107.
  77. Alojzy Zielecki, W epoce autonomii Galicyjskiej. Sanok siedzibą organów państwowych i samorządowych. Rozwój przestrzenny miasta, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 388.
  78. Po wyborach. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 1-2, Nr 34 z 18 grudnia 1910. 
  79. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 36, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  80. Piętnaste sprawozdanie roczne z czynności Krajowego Stowarz. Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicyi za rok 1894. Lwów: 1895, s. 75.
  81. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Numer okazowy z 16 grudnia 1894. 
  82. Kronika. Kółko Dramatyczno-Muzyczne w Sanoku. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 33 z 17 listopada 1895. 
  83. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 89 z 13 grudnia 1896. 
  84. Alojzy Zielecki, W epoce autonomii Galicyjskiej. Społeczeństwo Sanoka u progu XX wieku. Życie kulturalne, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 456.
  85. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z siódmego roku jej istnienia, tj. 1892. 1893, s. 13.
  86. Paweł Sebastiański, Bronisław Kielar: Wykazy członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku. W: 125 lat sanockiego „Sokoła” 1889–2014. Sanok: Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, 2014, s. 141, 143, 144, 146, 149. ISBN 978-83-939031-1-5.
  87. Anna Sebastiańska: Członkowie TG „Sokół” w Sanoku 1889–1946. sokolsanok.pl, 2009-11-29. [dostęp 2016-03-15].
  88. Z życia „białych murzynów”. „Gazeta Sanocka”, s. 2, Nr 79 z 6 października 1896. 
  89. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 11 z 20 marca 1904. 
  90. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 843.
  91. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 843.
  92. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 843.
  93. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 897.
  94. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 897.
  95. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 979.
  96. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 969.
  97. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 998.
  98. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 1013.
  99. Antonina Rutkowska. Wiec przeciwalkoholowy w Sanoku. „Wyzwolenie”, s. 9, Nr 1 z 1912. 
  100. Odznaczenia jubileuszowe. „Nowa Reforma”, s. 5, Nr 277 z 3 grudnia 1898. 
  101. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 188.
  102. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1887/1888 (zespół 7, sygn. 6). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 173.
  103. Kronika. Składki. „Ziemia Sanocka”. 14, s. 3, 1 czerwca 1919. 
  104. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 237 (poz. 67).
  105. Doroczne zebrania Tow. Wincentego à Paulo. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 3, Nr 32 z 4 grudnia 1910. 
  106. a b Księga małżeństw 1888–1905 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 199.
  107. a b Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 53 (poz. 47).
  108. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 101.
  109. Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934, s. 296.
  110. Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. (Tom K, str. 110).