Jan Wilusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wojskowego, kapitana artylerii. Zobacz też: prawnik Jan Wilusz (burmistrz).
Jan Wilusz
Ilustracja
kapitan artylerii kapitan artylerii
Data i miejsce urodzenia 12 września 1885
Lwów
Data i miejsce śmierci 12 stycznia 1919
Skniłów
Przebieg służby
Lata służby 1909-1919
Siły zbrojne c. k. Obrona Krajowa
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 5 pułk artylerii polowej
Stanowiska dowódca baterii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
bitwa o Lwów
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” (w czasie wojny) Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913

Jan Wilusz (ur. 12 września 1885 we Lwowie, zm. 12 stycznia 1919 pod Skniłowem) – kapitan artylerii, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Walerego i Marii Sabatowskiej-Olpińskiej. Podczas nauki w gimnazjum i później studiując działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”. W 1909 studiował na c. k. Uniwersytecie im. Cesarza Franciszka I we Lwowie[1]. Po ukończeniu studiów otrzymał dyplom doktora filozofii. W roku szkolnym 1912/13 był praktykantem w c. k. Bibliotece Uniwersyteckiej. Od 1 listopada 1910 na Uniwersytecie Lwowskim został zatrudniony na etacie asystenta, a pracując w międzyczasie robił przygotowania do habilitacji[1].

Pod koniec 1909 został powołany do austro-węgierskiego Pułku Haubic Polowych we Lwowie, w charakterze jednorocznego ochotnika. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. Na stopień kadeta rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1913. Otrzymał przydział w rezerwie do Dywizjonu Haubic Polowych Obrony Krajowej Nr 43 we Lwowie[2].

1 lipca 1914 został zmobilizowany. Na początku służby w pułku walczył na froncie wschodnim na linii Karpaty-Gorlice, Jarosław, Lublin, Brześć Litewski, a we wrześniu 1915 został skierowany na front włoski[1]. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1915, a na stopień porucznika rezerwy ze starszeństwem z 1 maja 1917. W 1916 jego oddziałem macierzystym był Pułk Haubic Polowych Obrony Krajowej Nr 43, a dwa lata później Pułk Artylerii Polowej Nr 143[3][4].

W sierpniu 1918 ciężko się rozchorował i przez trzy tygodnie leczono go w szpitalu polowym, a następnie w szpitalu we Lwowie. Wbrew diagnozie lekarzy samowolnie opuścił szpital, aby walczyć w obronie Lwowa w szeregach 5 pułku artylerii polowej. Na stanowisku oficera baterii wykazał się odwagą i rozwagą w podejmowaniu decyzji, kiedy nakazał skierować ogień kartaczy na pozycje nieprzyjaciela powstrzymując tym samym atak na Sygniówkę[1]. Poległ pod Skniłowem kiedy podczas walki postanowił wykonać kontratak na pozycje wroga celem odzyskania armat. Za czyny te został odznaczony Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Nilitari. Pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa[1].

Żonaty z Zofią z domu Pragłowska, bezdzietny. W okresie międzywojennym jego imię otrzymała jedna z ulic Lwowa[1].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Polak (red.) 1993 ↓, s. 231.
  2. a b Schematismus 1914 ↓, s. 355, 380.
  3. Ranglisten 1916 ↓, s. 148.
  4. Ranglisten 1918 ↓, s. 456, 504.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921 roku, s. 1724.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrat Vertretenen Königreiche une Länder für 1914. Wiedeń: styczeń 1914. (niem.)
  • Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1916. Wiedeń: 1916.
  • Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918. Wiedeń: 1918.
  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-09-07].
  • Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.