Jan Zygmunt Berek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Zygmunt Emil Berek
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 19 sierpnia 1896
Nowy Sącz
Data i miejsce śmierci 18 czerwca 1986
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1918-1986
Siły zbrojne War flag of Austria-Hungary (1918).svgArmia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svgWojsko Polskie
Poland badge.jpgPolskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 3 Pułk Piechoty Legionów
Ministerstwo Spraw Wojskowych
Stanowiska dowódca pułku piechoty
Minister Spraw Wojskowych
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Późniejsza praca prezes Najwyższej Izby Kontroli
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi

Jan Zygmunt Emil Berek (ur. 19 sierpnia 1896 w Nowym Sączu, zm. 18 czerwca 1986 w Londynie) – oficer dyplomowany piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, w 1983 roku mianowany przez Prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował medycynę w Krakowie. Był oficerem rezerwy piechoty cesarskiej i królewskiej armii. Od maja 1918 służył w Polskiej Organizacji Wojskowej.

W listopadzie 1918 dowodził kompanią w 5 pułku piechoty Legionów. Walczył w odsieczy Lwowa. Od lutego 1919 do kwietnia 1921 był dowódcą kompanii w 9 pułku piechoty Legionów w wojnie polsko-bolszewickiej, następnie od kwietnia 1921 do września 1926 dowódcą kompanii i batalionu w 9 pp Leg. w Lublinie. 1 czerwca 1919 został awansowany na majora. We wrześniu 1926 roku został przeniesiony do 83 pułku piechoty w Kobryniu na stanowisko dowódcy batalionu. 16 grudnia tego roku powrócił do 9 pp Leg. na stanowisko kwatermistrza[1]. 23 grudnia 1929 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1929/1931[2]. Z dniem 1 września 1931 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Dowództwa 4 Dywizji Piechoty w Toruniu na stanowisko szefa sztabu. W listopadzie 1934 roku objął dowództwo 1 Batalionu Strzelców w Chojnicach[3]. 27 czerwca 1935 roku awansował na podpułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 11. lokatą w korpusie oficerów piechoty[4]. Od października 1936 do lipca 1939 służył w Sztabie Głównym w Warszawie, następnie dowodził 3 pułkiem piechoty Legionów, aż do kapitulacji twierdzy Modlin. Po kapitulacji Modlina przebywał w niewoli niemieckiej w oflagu II C Woldenberg[5]. Po uwolnieniu pozostawał w II Korpusie Polskim we Włoszech, z którym został przebazowany do Wielkiej Brytanii.

Po demobilizacji osiadł w Londynie. Udzielał się w życiu społecznym i politycznym uchodźców polskich, m.in. w 1958 zainicjował działalność i stanął na czele Związku Filatelistów Polskich w Wielkiej Brytanii. 26 maja 1978 został w miejsce Władysława Zaleskiego prezesem Najwyższej Izby Kontroli na uchodźstwie; ze stanowiska tego został odwołany 13 maja 1980(zastąpił go płk Franciszek Szystowski)[6]. 27 maja 1978 został mianowany członkiem Wojskowej Komisji Orzekającej[7]. 15 maja 1980 roku Prezydent RP na Uchodźstwie, Edward Raczyński mianował go Ministrem Spraw Wojskowych w gabinecie Kazimierza Sabbata[8]. W 1983 roku Prezydent RP na Uchodźstwie mianował go generałem brygady[9]. 17 grudnia 1983 roku Prezydent RP na Uchodźstwie zwolnił go z urzędu Ministra Spraw Wojskowych i powierzył mu pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego rządu, co nastąpiło w dniu 17 stycznia 1984 roku[10][11]. Do śmierci był Kanclerzem Kapituły Orderu Odrodzenia Polski na uchodźstwie[12].

Zmarł 18 czerwca 1986 roku w Londynie[13]. Został pochowany na cmentarzu Gunnersbury[9].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 16 grudnia 1926 roku, s. 437.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 375.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934 roku, s. 257.
  4. Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 66.
  5. Olesik 1988 ↓, s. 86.
  6. Zwolnienie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 11, Nr 4 z 27 maja 1980. 
  7. Rozporządzenie wykonawcze Ministra Obrony Narodowej do dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z 10 maja 1978 r. o powołaniu Wojskowej Komisji Orzekającej. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 14, Nr 3 z 1 czerwca 1978. 
  8. Mianowanie Ministra. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 12, Nr 4 z 27 maja 1980. 
  9. a b Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 74.
  10. Dziennik Ustaw ↓, Nr 3 z 17 grudnia 1983 roku, s. 27.
  11. Dziennik Ustaw ↓, Nr 1 z 19 stycznia 1984 roku, s. 6-7.
  12. Wybór Kanclerza Kapituły Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 59, Nr 4 z 11 listopada 1986. 
  13. Według innego źródła zmarł 20 czerwca 1986, zob. Wybór Kanclerza Kapituły Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 59, Nr 4 z 11 listopada 1986. 
  14. Dekret Wodza Naczelnego L. 2980 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 820
  15. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 20, Nr 4 z 31 grudnia 1974. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]