Janusz Janecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janusz Janecki
Ilustracja
Janusz Janecki, 2004
Data i miejsce urodzenia 21 stycznia 1937
Siedliszcze (gmina Dubienka)
Data i miejsce śmierci 19 listopada 2008
Lublin
Zawód, zajęcie architekt krajobrazu, przyrodnik, działacz społeczny, profesor SGGW i KUL
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Janusz Janecki (ur. 21 stycznia 1937 w Siedliszczu, zm. 19 listopada 2008 w Lublinie) – polski architekt krajobrazu, naukowiec, przyrodnik, społecznik, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.

Ukończył studia na Wydziale Ogrodniczym SGGW w specjalizacji kształtowanie terenów zieleni. W 1973 r. uzyskał tytuł doktora a w 1984 r. doktora habilitowanego. Na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim jako profesor nadzwyczajny stworzył od podstaw kierunek architektura krajobrazu KUL. Został kierownikiem Katedry Kształtowania Krajobrazu i pierwszym Dyrektorem Instytutu Architektury Krajobrazu KUL. Odniósł liczne sukcesy w pracy dydaktycznej, był promotorem i recenzentem nagradzanych prac naukowych, kierownikiem zespołów projektowych, organizatorem wielu wydarzeń oraz inicjatyw związanych z rozwojem dziedziny. Przez blisko 45 lat pracy zawodowej działał na rzecz ochrony przyrody w Polsce i rozwoju architektury krajobrazu.

Pracował m.in. w Lidze Ochrony Przyrody, Wyższej Szkoły Humanistycznej w Pułtusku (obecnie Akademia Humanistyczna w Pułtusku), Wyższej Szkole Ekologii i Zarządzania w Warszawie oraz w licznych komisjach i radach naukowych. Był m.in. jednym z delegatów z ramienia polskich organizacji pozarządowych na Szczyt Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 r. Był także członkiem Kapituły Architektury Krajobrazu. Jest autorem licznych opracowań projektowych z dziedziny architektury krajobrazu oraz wielu publikacji, m.in. wydanego w 1999 r. podręcznika „Fizjonomia polskiej szaty roślinnej”[1], zbioru esejów poetyckich pod tytułem „Liście” (wydane dwukrotnie w 2000 i 2003 r.) oraz skryptu „Sto zasad dobrego projektowania”. Był badaczem szaty roślinnej Polski a w szczególności zbiorowisk roślinności synantropijnej w miastach oraz zbiorowisk stepowych południowo-wschodniej Polski. Przedstawił propozycję nowego zespołu roślinnego Festuco – Artemisietum austriacae. Opracował także nową metodę waloryzacji krajobrazu, którą określił mianem „Kryterium linii prostych”[2]. Teoria opiera się o tezę, iż w naturze na żadnym stopniu jej organizacji nie występują linie proste. Stąd też proste w krajobrazie, budujące kształty antropogeniczne (zabudowa, infrastruktura) są naturze obce i świadczą o jej degradacji. Rozwinięcie metodyczne tej teorii bazuje na założeniu, że podstawą percepcji wizualnej krajobrazu są punkty zainteresowania w konkretnych polach widzenia a podstawowym kryterium wartościowania krajobrazu w metodzie Janeckiego jest procentowy udział linii prostych w polu widzenia.

Brał udział w wykonaniu dokumentacji licznych obszarów chronionych, w tym parków krajobrazowych oraz wielu rezerwatów i pomników przyrody Lubelszczyzny i Mazowsza[3]. Uczestniczył w pracach nad utworzeniem: Strzeleckiego Parku Krajobrazowego (utworzony w 1983 r.), Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (1986/87), rezerwatów przyrody na Lubelszczyźnie: „Dębniak”(1978), obecnie znajdującego się na terenie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, rezerwatów „Żmudź” (1980) i „Siedliszcze” (1975) w powiecie chełmskim, których był pomysłodawcą. Na Mazowszu: „Grabicz” (1978), „Świder”(1978), „Stawy Raszyńskie”(1978), „Biele Chojnowskie” (1979), „Bagno Jacka” (1981), „Dąbrowa świetlista” (1990), a także specjalnych pomników przyrody: „Mrowiska” w województwie mazowieckim, oraz „Kamieniołom” i „Wisienka stepowa” na Lubelszczyźnie. W latach 90. XX w. angażował się aktywnie w działania związane z utworzeniem projektowanego Turnickiego Parku Narodowego[4]. W 2000 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[5].

Profesor Janusz Janecki zginął tragicznie w dniu 19 listopada 2008 r., w drodze na zajęcia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pochowany jest na cmentarzu parafialnym w Warszawie–Aleksandrowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Janecki. Fizjonomia polskiej szaty roślinnej, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1999.
  2. J. Janecki, Natura jest krzywa, „Człowiek i przyroda”, nr 3, Eko KUL, Lublin 1995, s. 35-42.
  3. Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody
  4. Wywiad z profesorem Januszem Janeckim na łamach "Dzikiego Życia", nr 5/155, 2007 (maj 2007)
  5. isap.sejm.gov.pl/Download?id=WMP20000310644&type=2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Janecki, 1974, Degeneracja lotniskowej runi darniowej na glebach lekkich, Phytocenosis3.3/4, s.259-266.
  • J. Janecki, 1981, Teoria linii prostych w krajobrazie, Miasto 6, s. 17-24
  • J. Janecki, 1983, Człowiek a roślinność synantropijna miasta na przykładzie Warszawy, Wydawnictwo SGGW-AR, Warszawa.
  • J. Janecki, 1995, Natura jest krzywa, „Człowiek i przyroda”, nr 3, Eko KUL, Lublin, s. 35-42.
  • J. Janecki, 1999, Fizjonomia polskiej szaty roślinnej, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin.
  • J. Janecki, C. Wysocki, 1976, Nowe trawy dla potrzeb terenów zieleni, Ogrodnictwo 6, s. 161-163.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]