Janusz Wilhelmi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janusz Wilhelmi
Data urodzenia 14 listopada 1927
Data śmierci 16 marca 1978
Minister kultury i sztuki (p.o.)
Okres od 26 stycznia 1978
do 16 marca 1978
Poprzednik Józef Tejchma
Następca Jan Mietkowski

Janusz Wilhelmi (ur. 14 listopada 1927, zm. 16 marca 1978) – krytyk literacki i polityk PRL, kierownik resortu kultury i sztuki w 1978.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W czasach studiów bliski przyjaciel opozycjonistów Jana Józefa Lipskiego i Janusza Szpotańskiego, którzy po jego nawróceniu na marksizm zerwali z nim kontakty[1]. Janusz Głowacki mówi o nim: Diaboliczna inteligencja i absolutny cynizm[2].

Był szefem Komitetu Kinematografii PRL, redaktorem naczelnym „Kultury”, tygodnika społeczno-literackiego powstałego z połączenia zlikwidowanych pism „Nowa Kultura” i „Przegląd Kulturalny”. Później został zastępcą kierownika (wiceministrem) ministerstwa kultury i sztuki w rządzie Piotra Jaroszewicza (ministrem był wtedy Józef Tejchma), a następnie – od 26 stycznia 1978 – wiceministrem i krótkotrwałym kierownikiem tego resortu. Rozważano jego nominację na stanowisko ministra, co – wbrew późniejszym spekulacjom – nie było do końca przesądzone[3]. Zginął w katastrofie lotniczej w Bułgarii[4].

Oceniany negatywnie przez środowisko filmowców ze względu na utrudnianie twórczości i wtłaczanie jej w ramy ideologii partyjnej[5]. Działał m.in. przeciwko Andrzejowi Wajdzie. Wsławił się wydaniem polecenia o zatrzymaniu realizacji filmu Andrzeja ŻuławskiegoNa srebrnym globie[6] oraz próbie zniszczenia wszystkich negatywów (film był zrealizowany w ponad 3/4 zaplanowanych zdjęć).

W latach 70. wchodził w skład Rady Redakcyjnej organu teoretycznego i politycznego KC PZPR Nowe Drogi[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Magdalena Grochowska, Jan Józef, ambasador marzeń Gazeta Wyborcza, 08.09.2001.
  2. Ameryka lubi zwycięzców Przegląd Polski (28 lipca 2000).
  3. Andrzej Werblan, Janusza Rolickiego o Januszu Wilhelmim fantazje, Przegląd, 2003-07-06, nr 27/2003.
  4. Jakub Zimoch. Tajemnicza katastrofa w Gabare i strącone marzenia kolarzy. „Polska The Times”. 2016 (2016-06-19). Polska Press Sp. z o.o.. ISSN 1898-3081. 
  5. Andrzej Krajewski, Między współpracą a oporem: twórcy kultury wobec systemu politycznego PRL (1975-1980), Warszawa 2004. s. 36.
  6. Krajewski Andrzej, op. cit. s. 59.
  7. „Nowe Drogi” nr 3/1978, s. 2.