Jarzmo (symbol)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: stronę ujednoznaczniającą.

Jarzmo – (łac. iugum) u starożytnych Rzymian, Latynów i Italików: symboliczna brama złożona z dwóch wbitych w ziemię włóczni i trzeciej umocowanej poprzecznie, przez którą przechodzili żołnierze kapitulującego wojska w geście poddaństwa. Posłanie pokonanych wrogów pod "jarzmo" (łac. sub iugum mittere) było rytuałem wojennym praktykowanym w Italii najprawdopodobniej do III wieku p.n.e. Pierwotnie miało znaczenie magiczno-religijne, z czasem stało się przede wszystkim aktem upokorzenia pokonanego wroga.

Najwcześniejsze przykłady zastosowania tego rytuału wojennego, odnotowane przez Tytusa Liwiusza, to przypadki, w których pokonanych wrogów przepuścili pod jarzmem Latynowie i Rzymianie[1]. Najsłynniejsze było jednak przejście pod jarzmem Rzymian pokonanych przez Samnitów w Wąwozie Kaudyńskim w 321 roku p.n.e.[2][3] (podczas tzw. wojen samnickich).

W późniejszym okresie sporadycznie pojawiają się u historyków wzmianki o stosowaniu tego hańbiącego rytuału, powszechnie uznawanego za rzymski, przez ludy spoza Italii (np. Galów[4]) wobec pokonanych Rzymian.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tytus Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta, księga III, rozdz. 23 i 28, księga IV, rozdz. 10.
  2. Tytus Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta, księga IX, rozdz. 2-11.
  3. Appian z Aleksandrii, Historia rzymska, księga III (Wojny samnickie), rozdz. 5-11.
  4. Gajusz Juliusz Cezar, O wojnie galijskiej, księga I, rozdz. 7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Członkowska-Naumiuk. Furculae Caudinae - Wąwóz hańby. „Mówią Wieki”. 5/2011 (616), s. 37-41. Bellona SA. ISSN 12304018 (pol.). 
  • Małgorzata Członkowska-Naumiuk. Przejście pod jarzmem - italsko-rzymski rytuał wojenny. „Mówią Wieki”. 6/2020, s. 53-57. Oficyna Wydawnicza „Mówią Wieki”. ISSN 12304018.