Jastrzębie (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jastrzębie
Pałac w Jastrzębiu z końca XIX wieku
Pałac w Jastrzębiu z końca XIX wieku
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat raciborski
Gmina Rudnik
Liczba ludności (2008) 148
Strefa numeracyjna (+48) 32
Tablice rejestracyjne SRC
SIMC 0220842
Położenie na mapie gminy Rudnik
Mapa lokalizacyjna gminy Rudnik
Jastrzębie
Jastrzębie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jastrzębie
Jastrzębie
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Jastrzębie
Jastrzębie
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu raciborskiego
Jastrzębie
Jastrzębie
Ziemia50°10′15″N 18°06′00″E/50,170833 18,100000

Jastrzębiewieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jastrzębie jest położone w północno-zachodniej części gminy. Posiada powierzchnię 4,55 km²[1] oraz około stu sześćdziesięciu mieszkańców[1]. Wieś położona jest na Płaskowyżu Głubczyckim.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Wieś posiadała niemiecką nazwę niem. Habicht[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1679 roku[1]. Istniał tu folwark o pow. 300 ha, który w latach 1797-1945 należał do mieszczańskiej rodziny Schramek. Pod koniec XIX wieku powstał tutaj pałac. Po II wojnie światowej w pałacu mieściło się sanatorium, a od 1994 roku pałac znajduje się w rękach prywatnych[2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku w Jastrzębiu ludność w wieku przedprodukcyjnym na 100 mieszkańców wynosiła 16,67, co uplasowało wieś poniżej średniej w gminie (16,95). Natomiast ludność w wieku produkcyjnym wynosiła 69,23 (średnia w gminie – 66,90), a w wieku poprodukcyjnym – 14,1 (średnia w gminie – 16,25). Stosunek mieszkańców w wieku poprodukcyjnym do mieszkańców w wieku produkcyjnym wynosił 20% (średnia w gminie – 24%). Mediana wieku mieszkańców wynosi 45 lat (średnia w gminie - 47,11)[3].

Rok Liczba ludności Gęstość zaludnienia (os./km²)
2004 155[4] 34,07
2011 160[5] 35,1
2016 156[6] 34,29

Religia[edytuj | edytuj kod]

Jastrzębie należy do parafii św. Piotra i Pawła w Grzędzinie[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przy ul. Raciborskiej (nr 1) znajduje się wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków (A/1433/91) zespół pałacowo-parkowy. Pałac pochodzi z II połowy XIX wieku w stylu romantyzmu niemieckiego z elementami neogotyku angielskiego[7]. Pałac został wzniesiony przez rodzinę Schramek, po II wojnie światowej mieściło się tutaj sanatorium, a od 1994 r. znajduje się w rękach prywatnych, obecnie pięknie odrestaurowany.

Obok pałacu znajduje się oficyna z elementami neogotyku, która pochodzi z końca XIX wieku. Całość otacza park o charakterze krajobrazowym założony z XVIII wieku[7]. Na terenie dawnego folwarku (nr 3) znajduje się budynek mieszkalny z II połowy XIX wieku[8].

Przy ul. Raciborskiej znajdują się budynek mieszkalny (nr 20) z 1910 r., budynek mieszkalny (nr 20a) z 1832 r., trzy budynki mieszkalne (nr 33, 35 i 39) z przełomu XIX/XX wieku, a także dwie zagrody typu frankońskiego (nr 8a, 10 i 19) z I połowy XIX wieku[7][8].

Przy ul. Raciborskiej (nr 22 i 38) znajdują się dwa krzyże kamienne z postacią Chrystusa Króla na postumencie z niszą, w której stoi figura Matki Boskiej Bolesnej z przełomu XIX/XX wieku. Na tej ulicy (nr 20a) stoi kapliczka przydrożna z przełomu XIX/XX wieku[8].

Lista zabytków[9]
Nr ewidencyjny Obiekt Forma ochrony Adres
A/1433/91 30.08.1991 Zespół pałacowo-parkowy - pałacyk z drugiej połowy XIX wieku w stylu romantyzmu niemieckiego z elementami neogotyku angielskiego, oficyna koniec XIX wieku z elementami neogotyku i park o charakterze krajobrazowym XVIII wieku wpis do woj. rej. zabytków
A/314/10 01.09.2010 Dawna szkoła (obecnie dom mieszkalny) wpis do woj. rej. zabytków ul. Raciborska 35
zagroda typu frankońskiego, poł. XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 19
12 budynek mieszkalny, 2 poł. XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 3
11 budynek mieszkalny, 1920 r. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 20
4 budynek mieszkalny, 1832 r. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 20a
6 budynek mieszkalny, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 33
7 budynek mieszkalny XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 35
8 budynek mieszkalny, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 39
kapliczka przydrożna, XIX/XX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 17
zagroda typu frankońskiego, poł. XIX w. wpis do gminnej ewidencji zabytków ul. Raciborska 8a, 10

We wsi znajduje się stanowisko archeologiczne wpisane do wojewódzkiego rejestru zabytków, gdzie znaleziono pozostałości po grodzisku[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Anna Bindacz: Gmina Rudnik – kraina pałaców i zieleni. Racibórz: Wydawnictwo i Agencja Wydawnicza WAW Grzegorz Wawoczny, 2005, s. 20. ISBN 83-89802-09-0.
  2. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 13.
  3. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 16.
  4. Urząd Gminy Rudnik: Gmina w liczbach – Gmina Rudnik (pol.). [dostęp 30 września 2008].
  5. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Rudnik. 2011, s. 11.
  6. Program rewitalizacji gminy Rudnik na lata 2017-2023. 2017, s. 10.
  7. a b c Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 35.
  8. a b c Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 36.
  9. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 16-19.
  10. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013, s. 20.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy Rudnik na lata 2013 - 2016. Rudnik: 2013.