Jerzy Kowalczuk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Michał Kowalczuk
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 września 1926
Kulików
Data i miejsce śmierci 30 sierpnia 2019
Kraków
Zawód, zajęcie geofizyk
Tytuł naukowy Prof. zw.dr hab. inż.
Alma Mater Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Orderu Krzyża Niepodległości Krzyż Armii Krajowej Medal „Pro Patria” Medal Wojska

Jerzy Michał Kowalczuk (ur. 23 września[1] 1926 w Kulikowie[2], zm. 30 sierpnia 2019 w Krakowie[3]) – profesor nauk przyrodniczych specjalizujący się w geofizyce, pracownik naukowy Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie[4]. Wnuk architekta Michała Kowalczuka[5].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Edwarda i Jadwigi. Profesor zwyczajny Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie ze specjalizacją w dziedzinie geofizyki stosowanej (sejsmiczne metody prospekcyjne, kompleksowa interpretacja danych geofizycznych) oraz geofizyki ogólnej (geomagnetyzm i sejsmologia). Jest autorem opracowań z zakresu historii geofizyki polskiej oraz historii szkolnictwa, oświaty i wychowania na Ziemiach Odłączonych II RP – Kresach Południowo-Wschodnich.

Naukę w szkole powszechnej odbył w Żółkwi, następnie kształcił się w XI Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Jana i Andrzeja Śniadeckich we Lwowie, co w 1939 przerwał wybuch II wojny światowej. Egzamin dojrzałości zdał w 1946 na tajnych kursach prowadzonych we Lwowie w Gimnazjum Zgromadzenia Zakonnego Sacré Coeur. W okresie okupacji sowieckiej i niemieckiej we Lwowie(1939-46) brał udział w działalności konspiracyjnej jako żołnierz NOW-AK, będąc drukarzem pracy podziemnej („Słowo Polskie”). Studia wyższe odbył w AGH w Krakowie na Wydziale Geologiczno-Mierniczym; uzyskał tytuł mgr inż. w 1951, doktora nauk technicznych w 1964, doktora habilitowanego w 1967, prof. nadzwyczajnego w 1973, prof. zwyczajnego w 1978.

W macierzystej uczelni pełnił funkcje m.in. kierownika zakładów naukowych, wicedyrektora Instytutu Geofizyki, prodziekana Wydziału Geologiczno-Poszukiwawczego. Promotor 14 przewodów doktorskich. Przewodniczący Komisji Nauk Geologicznych PAN, członek Komitetu Geofizyki PAN i Rady Naukowej Instytutu Geofizyki PAN. Członek zagranicznych i krajowych stowarzyszeń geofizycznych m.in.: Society of Exploration Geophysicists USA, European Association Explorations Geophysicists Haga.

Członek Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Środowiska Obszaru Lwowskiego w Krakowie; wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Wspólnota Polska, Oddział w Krakowie; prezes honorowy Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, Oddział w Krakowie; członek Zarządu Oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Krakowie oraz Polskiego Towarzystwa Geologicznego[6]. Odznaczony m.in. Medalem Wojska Polskiego, Krzyżem Armii Krajowej, medalem National Society of Sons American Revolution, Krzyżem Obrony Lwowa, odznakami: Akcja „Burza”, Żołnierz Kresowy AK, Weteran Walk o Niepodległość.

Uczestnik wyprawy na Spitsbergen w ramach Międzynarodowego Roku Geofizycznego 1957/58, gdzie wraz z grupą naukowców budował pierwszą polską stację badawczą (obecnie: Polska Stacja Badawcza Horsund) oraz prowadził badania z zakresu geomagnetyzmu.

Autor przeszło stu publikacji naukowych, 25 książek i podręczników akademickich. Autor wielu opracowań (ponad 30 publikacji) poświęconych szkolnictwu, oświacie i wychowaniu we Lwowie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Wewnętrzny Biuletyn Informacyjny, 2019, s. 44.
  2. Majka Lisińska-Kozioł: Sentymentalne podróże profesora Kowalczuka. Dziennik Polski, 2006-06-22. [dostęp 2019-08-19].
  3. Jerzy Kowalczuk, kondolencje, nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2019-09-05].
  4. Prof. zw. dr hab. inż. Jerzy Kowalczuk, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2019-09-05].
  5. Wybitni Lwowianie. Michał Kowalczuk. „Biuletyn”. Nr 41, s. 60–61, czerwiec 1981. Koło Lwowian w Londynie. 
  6. Lista członków Polskiego Towarzystwa Geologicznego, stan na 31 stycznia 1971, Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego Tom XL-1970, Zeszyt 3-4, Kraków 1971.
  7. M.P. z 2015 r. poz. 441.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Kowalczuk: Szkoły. Nauczyciele. Uczniowie. Kraków: Wydawnictwa AGH, 2017, s. 262–263. ​ISBN 978-83-7464-908-7​.