Jerzy Skolimowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy reżysera. Zobacz też: Jerzy Walerian Skolimowski – wioślarz i architekt.
Jerzy Skolimowski
Ilustracja
Jerzy Skolimowski (2014)
Data i miejsce urodzenia 5 maja 1938
Łódź
Zawód reżyser
scenarzysta
aktor
producent
Lata aktywności od 1964
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Skolimowski na 67. MFF w Wenecji (2010)

Jerzy Skolimowski (ur. 5 maja 1938 w Łodzi) – polski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, poeta, malarz; przedstawiciel nowej fali w polskiej kinematografii[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego matka była attaché kulturalnym w Pradze, tam uczęszczał do gimnazjum razem z Milošem Formanem, Václavem Havlem i Ivanem Passerem[2].

Studiował kolejno polonistykę i etnografię na Uniwersytecie Warszawskim[3]. W 1963 ukończył studia na Wydziale Reżyserii PWSTiF w Łodzi. Był współautorem scenariuszy do filmów Niewinni czarodzieje (1960) i Nóż w wodzie (1962); jako reżyser debiutował filmem Rysopis (1964).

W 1969 wyjechał z Polski. Z powodzeniem realizował filmy w Anglii, Włoszech i Hollywood. Zdobył liczne nagrody filmowe, w tym Złotego Niedźwiedzia na 17. MFF w Berlinie za Start (1967), Grand Prix Jury na 31. MFF w Cannes za Wrzask (1978) oraz Nagrodę Specjalną Jury na 42. MFF w Wenecji za Latarniowca (1985)[4]. Wrócił do Polski po wielu latach, realizując ekranizację Ferdydurke (1991). Po niepowodzeniu filmu oddał się malarstwu. W 2008 po kilkunastu latach przerwy, zrealizował film fabularny Cztery noce z Anną. Jego obraz Essential Killing (2010) okazał się dużym sukcesem, zdobywając dwie czołowe nagrody na 67. MFF w Wenecji: Grand Prix Jury oraz Puchar Volpiego dla najlepszego aktora dla Vincenta Gallo[5].

Jako poeta debiutował w 1957 wierszem Moje rundy w Nowej Kulturze. Wydał kilka tomików poezji, jest także autorem sztuk teatralnych.

Jako aktor pojawił się m.in. w filmie Los Angeles bez mapy, Białych nocach, Operacji Samum, a także w Na samym dnie. Obsadzany najczęściej w rolach Rosjan.

Był członkiem jury licznych festiwali filmowych, m.in. na 40. MFF w Cannes (1987), MFF w San Sebastián (1998) oraz na 58. MFF w Wenecji (2001)[6].

Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[7] oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku[8]. 17 stycznia 2011 roku otrzymał z rąk Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski[9].

30 września 2011 odebrał dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie; laudację wygłosił wówczas prof. Marek Sokołowski[10].

W 2011 został nagrodzony Perłą Honorową Polskiej Gospodarki (w kategorii kultura), przyznawaną przez redakcję „Polish Market”[11].

W 2016 otrzymał Honorowego Złotego Lwa za całokształt twórczości na 73. MFF w Wenecji[12]. W 2018 został laureatem konkursu Wybitny Polak[13]. Na 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, we wrześniu 2018, otrzymał Platynowe Lwy za całokształt twórczości[14].

Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była aktorka Elżbieta Czyżewska. Drugą żoną była Joanna Szczerbic, również aktorka, z którą ma dwóch synów: Michała i Józefa. Józef Skolimowski zmarł w 2012 roku w Indiach wskutek zakażenia nieznaną bakterią. Drugi syn, Michał, pisze scenariusze i reżyseruje. Od realizacji Czterech nocy z Anną (2008) Skolimowski blisko współpracuje ze swoją partnerką Ewą Piaskowską.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

Aktor[edytuj | edytuj kod]

Dubbing[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Biogram Jerzego Skolimowskiego w serwisie Culture.pl
  2. Tadeusz Sobolewski: Bokserski refleks. wyborcza.pl, 11 lipca 2008. [dostęp 2010-02-15].
  3. Jerzy Skolimowski - Director (ang.). Film Reference. [dostęp 2020-08-11].
  4. Jerzy Skolimowski, nagrody; filmweb.pl
  5. Złoty Lew dla „Somewhere” Sofii Coppoli. Skolimowski z nagrodą; filmweb.pl
  6. Jerzy Skolimowski, ciekawostki; filmweb.pl
  7. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego, onet.pl, 16 maja 2010 [dostęp 2014-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-12-05].
  8. Barbara Sowa, Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała Lista, Dziennik.pl, 16 marca 2015 [dostęp 2015-03-21].
  9. Prezydent odznaczył ludzi kultury. prezydent.pl, 17 stycznia 2011. [dostęp 3 marca 2011].
  10. J. Skolimowski: ślicznie państwu dziękuję (dostęp: 30 września 2011)
  11. Laureaci z poprzednich edycji : Polish Market, polishmarket.com.pl [dostęp 2015-12-04] [zarchiwizowane z adresu 2019-04-19].
  12. Jerzy Skolimowski ze Złotym Lwem za całokształt twórczości; www.tvp.info
  13. Edycja światowa – Wybitny Polak
  14. Festiwal Filmowy Gdynia 2018. gala.pl, 2018-09-23 [dostęp 2019-01-15]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]