Jerzy Warchałowski (architekt)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Warchałowski
Ilustracja
Leon Wyczółkowski, Portret Jerzego Warchałowskiego z 1902 roku
Data i miejsce urodzenia 11 kwietnia 1874
Kazań
Data śmierci 1939
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Jerzy Warchałowski (ur. 11 kwietnia 1874 w Kazaniu, zm. 1939) – teoretyk i krytyk sztuki, propagator sztuki modernizmu. Współzałożyciel i główny teoretyk stowarzyszenia Polska Sztuka Stosowana (1901) oraz spółdzielni artystów i rzemieślników Warsztaty Krakowskie (1913). Współtwórca spółdzielni artystycznej Ład (1926), Rady Towarzystwa Szerzenia Sztuki Polskiej wśród Obcych oraz Instytutu Propagandy Sztuki. Redaktor czasopisma Architekt.

Propagował rozwój sztuki stosowanej. Przeciwstawiając się bezkrytycznemu naśladowaniu wzorów obcych lansował ideę ożywienia krajowego rzemiosła artystycznego i sztuki pierwiastkami czerpanymi z rodzimej kultury ludowej. W 1912 r. był organizatorem „Wystawy Architektury w Otoczeniu Ogrodowym” dotyczącej zagadnień architektury i mieszkania. W 1925 r. był komisarzem polskiego pawilonu na Wystawie Sztuk Dekoracyjnych w Paryżu. Promował młodych lub nieznanych artystów. W 1913 r. na łamach "Czasu" wylansował młodą plastyczkę Zofię Lubańską (później Stryjeńską). W latach międzywojennych wypromował malarza i grafika Jana Wałacha.

W ostatnich latach życia pracował dla MSZ jako doradca artystyczny w sprawach urządzenia wnętrz przedstawicielstw dyplomatycznych RP za granicą.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i francuskim Krzyżem Komandorskim Orderu Legii Honorowej.

Autor prac: "O sztuce stosowanej" (1904), "Książka" (1910), "W sprawie restauracji Wawelu" (...), "Polska sztuka dekoracyjna" (1928), "Zofia Stryjeńska" (1929), "Jan Szczepkowski, snycerz i rzeźbiarz" (1932) i in. Sam również projektował kilimy i malował.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 777.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Dzieła Jerzego Warchałowskiego - wersja cyfrowa na Polona.pl