Jiří Sovák

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jiří Sovák
ilustracja
Imię i nazwisko Jiří Schmitzer
Data i miejsce urodzenia 27 grudnia 1920
Praga, Czechosłowacja
Data i miejsce śmierci 6 września 2000
Praga, Czechy
Zawód aktor
Współmałżonek Anna Schmitzerová
(1960-2000; jego śmierć)
Lata aktywności 1943-1999

Jiří Sovák, właściwie Jiří Schmitzer[1] (ur. 27 grudnia 1920 w Pradze, zm. 6 września 2000 tamże) – czeski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Pradze w rodzinie karczmarzy[1]. Wychowywał się z bratem Láďą i młodszą siostrą Zdenką[2]. Jego ojciec marzył, że Jiří przejmie kiedyś po nim lokal, dlatego uczył się zawodu hotelarza w Kladnie[2]. Jednak w młodości oprócz sportu, zainteresował się aktorstwem. Wbrew woli rodziców uczęszczał na zajęcia teatralne. W 1941 roku ukończył wydział dramatu Państwowego Konserwatorium w Pradze, a następnie pracował jako urzędnik w firmie ubezpieczeniowej i jako magazynier[1]. W tym czasie występował na scenie kabaretowej w Pradze.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W początkach kariery grał głównie w teatrze, w poważnym repertuarze. W latach 1943-45 związał się z teatrem Horácké w Třebíč[1]. Podczas służby wojskowej grał w Víta Nejedlého (1946-47), a następnie w teatrach: im. E. F. Buriana (1947-52), w praskiej dzielnicy Vinohrady (1952-66) i Teatrze Narodowym w Pradze (od 1966 do 31 marca 1983)[1].

Talent komediowy odkrył w filmie i produkcjach telewizyjnych. Po raz pierwszy pojawił się na ekranie jako fotograf reklamy w Pięć wujów (Pět strýců, 1942). Pięć lat później wystąpił jako hotelowy detektyw w komedii Nikt nic nie wie (Nikdo nic neví, 1947)[3]. Największą popularność zdobył jako Evžen Huml z serialu Pod jednym dachem (Chalupáři, 1975)[4].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był trzykrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Blanką Sovákovą miał syna Jiří Schmitzera (ur. 25 października 1949), również aktora, z którym kilka razy zagrał. Jednak ich relacje uległy zmianie, syn nigdy nie pogodził się z jego odejściem od rodziny. Gdy Schmitzer miał tragiczny wypadek samochodowy, w którym pod wpływem alkoholu zabił pieszego - ojciec Sovak potępił syna[5][6]. W 1960 roku ożenił się z dużo od niego młodszą nauczycielką Andulką.

Zmarł 6 września 2000 roku w Pradze po długiej chorobie w wieku 79. lat[7].

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Rola Reżyser
1947 Nikt nic nie wie (Nikdo nic neví) detektyw hotelowy Josef Mach
1959 O chłopie co okpił śmierć (Dařbuján a Pandrhola) Kuba Darbuján Martin Frič
1963 Gdy przychodzi kot (Až přijde kocour) dyrektor szkoły Vojtěch Jasný
1967 Koniec agenta W4C (Konec agenta W4C prostřednictvím psa pana Foustky) Foustka Václav Vorlíček
1969-78 Pan Tau ojciec Emila
1970 Jest pan wdową, proszę pana! (Pane, vy jste vdova!) Rosebud IV.
1972 Sześć niedźwiedzi i klown Cebulka (Šest medvědů s Cibulkou) dyrektor szkoły Oldřich Lipský
1975 Cyrk w cyrku (Cirkus v cirkuse) prof. Růžička
Pod jednym dachem (Chalupáři, serial TV) Evžen Huml František Filip
1976 Mareczku, podaj mi pióro (Marečku, podejte mi pero!) Jiří Kroupa senior Oldřich Lipský
1977 Szpinak czyni cuda! (Což takhle dát si špenát) Liška Václav Vorlíček
Jutro wstanę rano i oparzę się herbatą (Zítra vstanu a opařím se čajem) Klaus Abard Jindřich Polák
1979-81 Arabela (serial TV) czarnoksiężnik Theophil Vigo Václav Vorlíček
1984 Latający Czestmir (Létající Čestmír, serial TV) prof. Otakar Langmajer, dyrektor instytutu na rzecz poprawy człowieka
1990 Powrót Arabeli (Arabela se vrací) czarnoksiężnik Theophil Vigo
1991 Żabi król (Žabí princ) Hippolytus Juraj Herz
1996 Kola (Kolja) Růžička, przyjaciel Františka Louki Jan Svěrák

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Jaroslav "krib" Lopour: Jiří Sovák (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-06-13].
  2. a b Michal: Jiří Sovák - Životopis / Info (cz.). FDb.cz. [dostęp 2017-06-13].
  3. Nikdo nic neví (1947) (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2017-06-13].
  4. Jiří Sovák (cz.). Filmová místa.cz. [dostęp 2017-06-13].
  5. Jiří Sovák a Jiří Schmitzer: Proč se nesnášel otec se synem? (cz.). Blesk.cz. [dostęp 2017-06-13].
  6. Jiří Sovák, jeden z nejlepších českých komediálních herců (cz.). Novinky.cz. [dostęp 2017-06-13].
  7. Jak Jiří Sovák (†79) močil do auta a vesele vtipkoval! (cz.). Ahaonline.cz. [dostęp 2017-06-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]